ΑΑΔΕ: «Παρκάρει» χρέη 6 δισ. ευρώ στα ανεπίδεκτα είσπραξης – Στα 41,2 δισ. οι οφειλές χωρίς προοπτική ανάκτησης

Σε νέα εκκαθάριση του τεράστιου αποθέματος ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο προχωρά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), μεταφέροντας εντός του 2026 χρέη ύψους 6 δισ. ευρώ στα ειδικά βιβλία ανεπίδεκτων είσπραξης.

Η κίνηση αυτή αυξάνει το συνολικό ύψος των οφειλών που έχουν χαρακτηριστεί πρακτικά αδύνατο να εισπραχθούν στα 41,264 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το ένα τρίτο των συνολικών ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο, τα οποία διαμορφώνονται σήμερα στα 114,5 δισ. ευρώ.

Η φορολογική διοίκηση επιχειρεί με τον τρόπο αυτό να αποτυπώσει με μεγαλύτερη ακρίβεια την πραγματική εικόνα των δημοσίων απαιτήσεων, απομακρύνοντας από το ενεργό χαρτοφυλάκιο οφειλές που επί σειρά ετών ή ακόμη και δεκαετιών δεν κατέστη δυνατό να εισπραχθούν, παρά την εξάντληση όλων των διαθέσιμων μέτρων και διαδικασιών.

Στροφή στις «ζωντανές» οφειλές

Η νέα στρατηγική της ΑΑΔΕ αποσκοπεί στην καλύτερη αξιοποίηση των ελεγκτικών και εισπρακτικών μηχανισμών. Αντί να δαπανώνται πόροι σε υποθέσεις χωρίς ουσιαστική πιθανότητα ανάκτησης οφειλών, η φορολογική διοίκηση στρέφει το ενδιαφέρον της στις λεγόμενες «ζωντανές» οφειλές, δηλαδή σε χρέη που παρουσιάζουν ρεαλιστικές προοπτικές είσπραξης.

Στην κατηγορία των ανεπίδεκτων είσπραξης εντάσσονται κυρίως χρέη πτωχευμένων επιχειρήσεων, εταιρειών που έχουν παύσει οριστικά τη λειτουργία τους, καθώς και οφειλές αποβιωσάντων φορολογουμένων για τις οποίες δεν υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία ή κληρονομική περιουσία ικανή να καλύψει τις απαιτήσεις του Δημοσίου.

Προκειμένου μια οφειλή να χαρακτηριστεί ανεπίδεκτη είσπραξης, θα πρέπει να έχουν προηγηθεί εκτεταμένοι έλεγχοι και αναζητήσεις περιουσιακών στοιχείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, χωρίς να προκύπτει δυνατότητα ουσιαστικής ανάκτησης του χρέους.

Τι σημαίνει ο χαρακτηρισμός «ανεπίδεκτο είσπραξης»

Ο χαρακτηρισμός μιας οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης δεν ισοδυναμεί με διαγραφή του χρέους. Αντίθετα, πρόκειται για μια ειδική διοικητική διαδικασία κατά την οποία το χρέος μεταφέρεται σε ξεχωριστό μητρώο και παραμένει καταγεγραμμένο για χρονικό διάστημα δέκα ετών.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου:

• Αναστέλλεται η παραγραφή της οφειλής.
• Δεν χορηγείται φορολογική ενημερότητα στον οφειλέτη.
• Παραμένουν σε ισχύ δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών και επενδυτικών προϊόντων.
• Το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα λήψης μέτρων ή συμψηφισμών εφόσον προκύψουν νέα περιουσιακά στοιχεία.

Με άλλα λόγια, το χρέος δεν διαγράφεται αλλά τίθεται σε καθεστώς παρακολούθησης, έως ότου διαπιστωθεί ενδεχόμενη μεταβολή της οικονομικής κατάστασης του οφειλέτη.

Διευρύνονται τα κριτήρια υπαγωγής

Οι πρόσφατες αλλαγές στον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ) διεύρυναν τις δυνατότητες χαρακτηρισμού οφειλών ως ανεπίδεκτων είσπραξης, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης διαθέτει περιορισμένη περιουσία.

Συγκεκριμένα, είναι πλέον δυνατή η ένταξη οφειλών στο σχετικό καθεστώς όταν η αξία της ακίνητης περιουσίας δεν υπερβαίνει το 5% του συνολικού χρέους και ταυτόχρονα δεν ξεπερνά τις 100.000 ευρώ. Παράλληλα, η κινητή περιουσία δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 30.000 ευρώ.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί οφειλέτης με χρέη ύψους 5 εκατ. ευρώ και ακίνητη περιουσία αξίας μόλις 100.000 ευρώ. Ακόμη και αν η περιουσία αυτή ρευστοποιηθεί πλήρως, το Δημόσιο θα μπορέσει να ανακτήσει μόλις ένα ελάχιστο μέρος της συνολικής οφειλής, ενώ πάνω από το 95% του χρέους θα παραμείνει ανείσπρακτο.

Ρεαλιστική αποτύπωση των δημοσίων απαιτήσεων

Η μεταφορά χρεών στα βιβλία ανεπίδεκτων είσπραξης αποτελεί μια πρακτική που εφαρμόζεται προκειμένου να αποτυπώνεται με μεγαλύτερη ακρίβεια η πραγματική εισπραξιμότητα των ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Στελέχη της φορολογικής διοίκησης επισημαίνουν ότι η διατήρηση στο ενεργό χαρτοφυλάκιο χρεών χωρίς καμία πιθανότητα είσπραξης δημιουργεί στρεβλή εικόνα για τις δυνατότητες ανάκτησης εσόδων και απορροφά πολύτιμους διοικητικούς πόρους.

Με τη νέα εκκαθάριση, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να διαχωρίσει τις υποθέσεις που μπορούν να αποφέρουν πραγματικά έσοδα στο Δημόσιο από εκείνες που έχουν ουσιαστικά εξαντλήσει κάθε δυνατότητα είσπραξης, ενισχύοντας παράλληλα την αποτελεσματικότητα των εισπρακτικών μηχανισμών και τη διαχείριση του δημοσίου χρέους.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή