Ενοίκια: Υποχρεωτικές οι τραπεζικές πληρωμές από την 1η Οκτωβρίου – Τι αλλάζει για ιδιοκτήτες, ενοικιαστές και επιχειρήσεις

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο καταβολής των ενοικίων τίθενται σε εφαρμογή από την 1η Οκτωβρίου, καθώς όλα τα μισθώματα κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων θα πρέπει να εξοφλούνται αποκλειστικά μέσω τραπεζικών μέσων, βάζοντας τέλος στις πληρωμές με μετρητά.

Η νέα ρύθμιση εφαρμόζεται μετά τη λήξη της εξάμηνης μεταβατικής περιόδου που είχε δοθεί την άνοιξη, με το υπουργείο Οικονομικών να εμφανίζεται αποφασισμένο να μην προχωρήσει σε νέα παράταση, καθώς οι ηλεκτρονικές υποδομές της ΑΑΔΕ και των τραπεζών θεωρούνται πλέον πλήρως έτοιμες.

Στο εξής, κάθε ενοίκιο θα πρέπει να καταβάλλεται μέσω τραπεζικής μεταφοράς, πάγιας εντολής ή e-banking, ενώ η τραπεζική συναλλαγή θα αποτελεί το μοναδικό αποδεικτικό εξόφλησης για φορολογικούς σκοπούς.

Τι αλλάζει στην πράξη

Μέχρι σήμερα, αρκετοί ιδιοκτήτες και ενοικιαστές επέλεγαν την πληρωμή του ενοικίου με μετρητά, χωρίς να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες που προβλέπει το νέο πλαίσιο για τις μισθώσεις κατοικιών.

Από την 1η Οκτωβρίου, όμως, κάθε πληρωμή ενοικίου, είτε αφορά κατοικία είτε επαγγελματικό ακίνητο, θα πρέπει να πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος. Η τραπεζική συναλλαγή θα αποτελεί το μοναδικό αποδεικτικό εξόφλησης.

Σημειώνεται ότι στις επαγγελματικές μισθώσεις ίσχυε ήδη η υποχρέωση εξόφλησης μέσω τραπεζικού μέσου προκειμένου η σχετική δαπάνη να αναγνωρίζεται φορολογικά. Επομένως, η καταβολή ενοικίου με μετρητά δεν οδηγούσε σε φορολογική αναγνώριση της δαπάνης, ανεξάρτητα από το ύψος του μισθώματος.

Παράδειγμα 1 – Μίσθωση κατοικίας

Τι ίσχυε μέχρι σήμερα

Ενοικιαστής κατέβαλλε κάθε μήνα 650 ευρώ σε μετρητά στον ιδιοκτήτη και λάμβανε χειρόγραφη απόδειξη ή υπήρχε σχετική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.

Τι θα ισχύει από την 1η Οκτωβρίου

Το ίδιο ενοίκιο θα πρέπει να καταβάλλεται αποκλειστικά μέσω τραπεζικού λογαριασμού. Αν συνεχίσει να πληρώνεται με μετρητά, ο ενοικιαστής δεν θα μπορεί να λάβει στεγαστικό επίδομα ή το ετήσιο βοήθημα ενοικίου, ενώ ο ιδιοκτήτης θα χάσει την αυτόματη έκπτωση 5% στο ακαθάριστο εισόδημα από ακίνητα.

Παράδειγμα 2 – Επαγγελματική μίσθωση

Τι ίσχυε μέχρι σήμερα

Μια επιχείρηση που κατέβαλλε ενοίκιο, είτε 450 ευρώ είτε 1.200 ευρώ, όφειλε να το εξοφλεί μέσω τραπεζικού μέσου προκειμένου η σχετική δαπάνη να αναγνωρίζεται φορολογικά. Εφόσον η πληρωμή γινόταν με μετρητά, η δαπάνη δεν αναγνωριζόταν προς έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης.

Τι θα ισχύει από την 1η Οκτωβρίου

Η υποχρέωση τραπεζικής εξόφλησης καθίσταται πλέον ρητή στο πλαίσιο του νέου συστήματος για όλες τις μισθώσεις. Κάθε επαγγελματικό ενοίκιο θα πρέπει να εξοφλείται αποκλειστικά μέσω τραπεζικού λογαριασμού, ενώ σε διαφορετική περίπτωση η σχετική δαπάνη δεν θα αναγνωρίζεται φορολογικά.

Οι συνέπειες για όσους δεν συμμορφωθούν

Το νέο καθεστώς προβλέπει συγκεκριμένες συνέπειες ανά κατηγορία.

Για τους ενοικιαστές

• Αποκλεισμός από το στεγαστικό επίδομα.
• Απώλεια του ετήσιου βοηθήματος ενοικίου, όπου προβλέπεται.

Για τους ιδιοκτήτες

• Απώλεια της αυτόματης έκπτωσης 5% στο ακαθάριστο εισόδημα από ακίνητα.

Για τις επιχειρήσεις

• Τα επαγγελματικά ενοίκια που δεν εξοφλούνται μέσω τραπεζικού συστήματος δεν αναγνωρίζονται ως εκπιπτόμενη δαπάνη, όπως προβλέπει η φορολογική νομοθεσία.

Στόχος η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής

Με το νέο σύστημα, το υπουργείο Οικονομικών επιδιώκει να περιορίσει τα φαινόμενα φοροδιαφυγής στην αγορά ακινήτων, διασταυρώνοντας τις τραπεζικές συναλλαγές με τα στοιχεία των ηλεκτρονικών μισθωτηρίων και των φορολογικών δηλώσεων.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, περίπου 1,8 εκατομμύρια φορολογούμενοι δηλώνουν εισοδήματα από ενοίκια, ενώ σχεδόν 9 στους 10 (87%) εμφανίζουν ετήσιο εισόδημα κάτω των 10.000 ευρώ. Παράλληλα, η φορολογική διοίκηση εκτιμά ότι το μέσο δηλωμένο μηνιαίο ενοίκιο, που κυμαίνεται μεταξύ 230 και 240 ευρώ, υπολείπεται σημαντικά των πραγματικών τιμών της αγοράς, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Με την καθολική εφαρμογή των ηλεκτρονικών πληρωμών, κάθε μίσθωμα θα αφήνει πλέον τραπεζικό αποτύπωμα, διευκολύνοντας τους ελέγχους και περιορίζοντας τα φαινόμενα αδήλωτων ή υποδηλωμένων εισοδημάτων από ακίνητα.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή