«Πήγαινε στον λογιστή σου»: Η φράση που έγινε η εύκολη απάντηση για τα πάντα

«Πήγαινε στον λογιστή σου».

Μια φράση που ακούγεται πλέον σχεδόν καθημερινά από πολίτες που απευθύνονται σε τράπεζες, δημόσιες υπηρεσίες, ΚΕΠ, ασφαλιστικούς φορείς, ακόμα και σε ιδιωτικές επιχειρήσεις. Αντί να λαμβάνουν την πληροφόρηση ή την εξυπηρέτηση που αναζητούν, η απάντηση είναι σχεδόν αυτοματοποιημένη: «Ρωτήστε τον λογιστή σας».

Το αποτέλεσμα είναι ο λογιστής να έχει μετατραπεί, στην πράξη, σε έναν γενικό διαχειριστή κάθε διοικητικού ή γραφειοκρατικού ζητήματος, ανεξάρτητα από το αν αυτό εμπίπτει στις αρμοδιότητές του.

Όταν οι αρμοδιότητες γίνονται… απεριόριστες

Τα τελευταία χρόνια, η ψηφιοποίηση του Δημοσίου και η συνεχής προσθήκη νέων ηλεκτρονικών διαδικασιών έχουν αυξήσει σημαντικά τον όγκο των υποχρεώσεων που αναλαμβάνουν οι λογιστές και οι φοροτεχνικοί.

Παράλληλα, όμως, δημιουργήθηκε και μια στρεβλή πραγματικότητα. Κάθε φορά που ένας πολίτης αντιμετωπίζει δυσκολία σε μια ηλεκτρονική πλατφόρμα, σε μια τραπεζική διαδικασία ή σε μια υπηρεσία του Δημοσίου, η ευθύνη μεταφέρεται σχεδόν αυτόματα στον λογιστή, ακόμη κι όταν δεν πρόκειται για φορολογικό ή λογιστικό αντικείμενο.

Έτσι, οι επαγγελματίες του κλάδου καλούνται καθημερινά να εξηγούν διαδικασίες, να διορθώνουν λάθη άλλων υπηρεσιών, να αναζητούν πληροφορίες που θα έπρεπε να παρέχονται από τους ίδιους τους αρμόδιους φορείς και να λειτουργούν ως ενδιάμεσοι μεταξύ πολίτη και κράτους.

Η μεταφορά ευθύνης δεν είναι λύση

Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου δημόσιες υπηρεσίες, ασφαλιστικοί οργανισμοί, τράπεζες ή άλλοι φορείς αποφεύγουν να δώσουν σαφείς απαντήσεις, παραπέμποντας τον πολίτη στον λογιστή του.

Η πρακτική αυτή μπορεί να διευκολύνει προσωρινά την εκάστοτε υπηρεσία, όμως μεταφέρει ένα βάρος που δεν της ανήκει. Ο λογιστής δεν μπορεί να είναι υπεύθυνος για κάθε ψηφιακή εφαρμογή, κάθε διοικητική διαδικασία ή κάθε λειτουργικό πρόβλημα μιας υπηρεσίας.

Το σημαντικότερο είναι ότι αυτή η κατάσταση δημιουργεί και λανθασμένες προσδοκίες στους πολίτες, οι οποίοι θεωρούν πλέον ότι ο λογιστής οφείλει να γνωρίζει και να επιλύει τα πάντα.

Χρειάζεται σαφές πλαίσιο αρμοδιοτήτων

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την επιβάρυνση ενός επαγγελματικού κλάδου. Αφορά κυρίως τη σωστή λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και την εξυπηρέτηση των πολιτών.

Κάθε υπηρεσία οφείλει να παρέχει ενημέρωση και υποστήριξη για τα αντικείμενα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της. Οι τράπεζες για τα τραπεζικά προϊόντα και τις διαδικασίες τους, οι δημόσιοι φορείς για τις διοικητικές πράξεις που εκδίδουν, τα ΚΕΠ για τις υπηρεσίες που παρέχουν και οι λογιστές για τα φορολογικά, λογιστικά και ασφαλιστικά ζητήματα που προβλέπει το επάγγελμά τους.

Η σαφής οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων δεν προστατεύει μόνο τους επαγγελματίες. Προστατεύει και τον πολίτη, ο οποίος γνωρίζει σε ποιον πρέπει να απευθυνθεί για κάθε υπόθεση.

Ώρα για αλλαγή

Ίσως έχει έρθει η στιγμή να ανοίξει μια ουσιαστική συζήτηση γύρω από τον ρόλο του λογιστή στη σύγχρονη δημόσια διοίκηση.

Χρειάζεται ένα ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο που να ορίζει τι αποτελεί επαγγελματική υποχρέωση του λογιστή και τι παραμένει ευθύνη των ίδιων των υπηρεσιών. Παράλληλα, οι φορείς θα πρέπει να ενισχύσουν τις δομές ενημέρωσης και εξυπηρέτησης των πολιτών, ώστε η απάντηση «πήγαινε στον λογιστή σου» να πάψει να αποτελεί τη μόνιμη λύση για κάθε πρόβλημα.

Γιατί ο λογιστής είναι επιστήμονας και επαγγελματίας με συγκεκριμένο αντικείμενο. Δεν μπορεί να αποτελεί το «γραφείο πληροφοριών» ολόκληρου του κράτους ούτε τον αποδέκτη κάθε ευθύνης που άλλοι επιλέγουν να μεταφέρουν.

Ίσως, λοιπόν, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι γιατί οι πολίτες απευθύνονται στον λογιστή για τα πάντα. Το ερώτημα είναι γιατί τόσοι πολλοί φορείς έχουν συνηθίσει να τους στέλνουν εκεί.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή