Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής: Στην τελική ευθεία η Β΄ Φάση – Τι αλλάζει και τι ζητά η αγορά

Αντίστροφη μέτρηση για τις 12 Οκτωβρίου 2026 – Οι νέες υποχρεώσεις επιχειρήσεων, μεταφορέων και παραληπτών – Τα προβλήματα που έχουν ήδη τεθεί και το ενδεχόμενο νέας παράτασης

Στην τελική ευθεία βρίσκεται η εφαρμογή της Β΄ Φάσης του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής, με την 12η Οκτωβρίου 2026 να αποτελεί πλέον την κρίσιμη ημερομηνία για χιλιάδες επιχειρήσεις.

Η μετάβαση, ωστόσο, δεν έχει εξελιχθεί χωρίς δυσκολίες. Η Β΄ Φάση είχε αρχικά προγραμματιστεί να ενεργοποιηθεί την 1η Μαΐου 2026, όμως το χρονοδιάγραμμα μετατέθηκε, με την ΑΑΔΕ να ορίζει ως νέα ημερομηνία έναρξης την 12η Οκτωβρίου 2026. Παράλληλα, η αγορά έχει ήδη εκφράσει προβληματισμούς για την πολυπλοκότητα του εγχειρήματος, τις τεχνικές απαιτήσεις και ζητήματα που, όπως υποστηρίζουν επαγγελματικοί φορείς, χρειάζονται περαιτέρω διευκρινίσεις.

■ Τι είναι η Β΄ Φάση

Η δεύτερη φάση δεν αφορά απλώς την ηλεκτρονική έκδοση ενός Δελτίου Αποστολής.

Το σύστημα περνά σε ένα μοντέλο ψηφιακής παρακολούθησης ολόκληρης της διακίνησης των αποθεμάτων.

Στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον:

- η φόρτωση των αγαθών,

- η μεταφόρτωση,

- η παρακολούθηση της διακίνησης,

- η παράδοση,

- η παραλαβή,

- η επιβεβαίωση της παραλαβής από τον λήπτη,

- η καταγραφή αποκλίσεων,

- καθώς και η ολοκλήρωση της διακίνησης.

Ο ρόλος του παραλήπτη γίνεται επομένως ιδιαίτερα σημαντικός. Η διαδικασία δεν σταματά στην έκδοση του παραστατικού από τον αποστολέα, αλλά συνεχίζεται μέχρι την ολοκλήρωση της παραλαβής.

■ 12 Οκτωβρίου 2026: Η νέα ημερομηνία-ορόσημο

Το νέο χρονοδιάγραμμα που έχει ανακοινωθεί προβλέπει ότι από τις 12 Οκτωβρίου 2026 ξεκινά η υποχρεωτική εφαρμογή των διαδικασιών της Β΄ Φάσης για το σύνολο των υπόχρεων επιχειρήσεων.

Από την ημερομηνία αυτή αποκτούν ιδιαίτερη σημασία οι διαδικασίες που αφορούν τη φόρτωση και μεταφόρτωση, την παρακολούθηση της διακίνησης και την παραλαβή των αγαθών.

Το επόμενο ορόσημο είναι η 1η Ιανουαρίου 2027, οπότε προβλέπεται η επέκταση με την ενιαία κωδικοποίηση των ειδών μέσω TARIC.

■ Το ψηφιακό αποτύπωμα της διακίνησης

Η λογική του νέου συστήματος είναι σαφής: κάθε διακίνηση πρέπει να αποκτά ένα ψηφιακό αποτύπωμα.

Το παραστατικό διακίνησης συνοδεύει τα αγαθά και τα στοιχεία του μπορούν να αναγνωρίζονται μέσω QR Code.

Στη συνέχεια, τα δεδομένα της διακίνησης συνδέονται με τις ενέργειες που πραγματοποιούνται κατά τη μεταφορά και την παραλαβή.

Για τις επιχειρήσεις αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία του Δελτίου Αποστολής παύει να είναι μια μεμονωμένη λογιστική πράξη και μετατρέπεται σε μια αλυσίδα ψηφιακών ενεργειών.

■ Ο παραλήπτης αποκτά ενεργό ρόλο

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τον λήπτη.

Η παραλαβή δεν είναι πλέον απλώς μια εσωτερική διαδικασία της επιχείρησης. Ο λήπτης καλείται να επιβεβαιώνει την παραλαβή και, όπου απαιτείται, να καταγράφει αποκλίσεις.

Εάν υπάρχουν διαφορές στις ποσότητες ή άλλα ζητήματα, όπως ελλείμματα, πλεονάσματα, διαφοροποιήσεις ειδών ή φθορές, προβλέπονται αντίστοιχες διαδικασίες.

Αυτό είναι ένα από τα σημεία που αυξάνουν σημαντικά την επιχειρησιακή πολυπλοκότητα του συστήματος.

■ Γιατί ζητήθηκε η πρώτη παράταση

Η αγορά είχε ήδη προειδοποιήσει ότι η εφαρμογή της Β΄ Φάσης απαιτεί περισσότερο χρόνο.

Επιμελητήρια και επαγγελματικοί φορείς ζήτησαν την παράταση της αρχικής ημερομηνίας, επικαλούμενοι μεταξύ άλλων τεχνικές δυσκολίες, ανεπαρκή χρόνο προετοιμασίας και ζητήματα επιχειρησιακής ετοιμότητας.

Ανάλογη παρέμβαση είχε γίνει και από το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος – Περιφερειακό Τμήμα Πελοποννήσου, το οποίο έκανε λόγο για τεχνικές δυσκολίες, ανεπαρκή χρόνο προσαρμογής, ελλιπείς οδηγίες και δυσλειτουργίες πληροφοριακών συστημάτων.

Από την πλευρά των μεταφορών, η ΟΦΑΕ είχε επισημάνει ζητήματα που αφορούν ιδιαίτερα σύνθετες περιπτώσεις, όπως τα δρομολόγια με πολλαπλές φορτώσεις και μεταφορτώσεις, αλλά και τις διεθνείς μεταφορές με εμπλοκή αλλοδαπών φορέων.

■ Πού εντοπίζονται οι μεγαλύτερες δυσκολίες

Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν βρίσκεται απαραίτητα στην έκδοση του ψηφιακού παραστατικού.

Η πραγματική πρόκληση βρίσκεται στις σύνθετες διακινήσεις.

Τι γίνεται όταν ένα φορτίο αλλάζει μεταφορικό μέσο;

Ποιος πραγματοποιεί την απαραίτητη ενέργεια στο σύστημα;

Πώς αντιμετωπίζονται οι πολλαπλές μεταφορτώσεις;

Τι συμβαίνει όταν εμπλέκεται τρίτος μεταφορέας;

Πώς αντιμετωπίζεται μια διεθνής μεταφορά στην οποία συμμετέχουν αλλοδαπές επιχειρήσεις;

Και, κυρίως, πώς διασφαλίζεται ότι όλες αυτές οι διαδικασίες μπορούν να πραγματοποιούνται στην πράξη χωρίς να δημιουργούνται καθυστερήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα;

Αυτά είναι ζητήματα που έχουν ήδη τεθεί από την αγορά και εξηγούν σε σημαντικό βαθμό γιατί η μετάβαση θεωρείται ιδιαίτερα απαιτητική.

■ Οι ασάφειες που ζητούν απαντήσεις

Πέρα από το καθαρά τεχνικό σκέλος, υπάρχουν και ερωτήματα ερμηνείας και πρακτικής εφαρμογής.

Η αγορά ζητά σαφείς οδηγίες για όλες τις περιπτώσεις που μπορεί να προκύψουν στην καθημερινή λειτουργία μιας επιχείρησης.

Ιδιαίτερα κρίσιμα θεωρούνται:

Οι μεταφορτώσεις: Πώς αποτυπώνεται κάθε αλλαγή στην πραγματική ροή του φορτίου;

Οι αποκλίσεις: Πότε και με ποιον τρόπο δηλώνεται μια διαφορά μεταξύ αποσταλείσας και παραληφθείσας ποσότητας;

Οι επιστροφές: Πώς ολοκληρώνεται ψηφιακά μια επιστροφή εμπορευμάτων;

Οι τρίτοι μεταφορείς: Ποια ακριβώς είναι η ευθύνη κάθε εμπλεκόμενου;

Οι διεθνείς μεταφορές: Πώς εφαρμόζεται το σύστημα όταν στην αλυσίδα συμμετέχουν επιχειρήσεις που δεν είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα;

Τα τεχνικά προβλήματα: Ποια διαδικασία ακολουθείται όταν δεν υπάρχει σύνδεση ή όταν ένα πληροφοριακό σύστημα παρουσιάζει δυσλειτουργία;

Το γεγονός ότι έχουν διατυπωθεί επανειλημμένα τέτοια ερωτήματα δείχνει ότι το ζήτημα πλέον δεν είναι μόνο νομοθετικό αλλά και έντονα επιχειρησιακό.

■ Η ΑΑΔΕ συνεχίζει την τεχνική προετοιμασία

Την ίδια στιγμή, η ΑΑΔΕ συνεχίζει τις τεχνικές παρεμβάσεις στο οικοσύστημα του myDATA.

Στις πρόσφατες ενημερώσεις της περιλαμβάνονται νέες εκδόσεις εφαρμογών και εργασίες που συνδέονται με το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής. Η ίδια η ΑΑΔΕ έχει διαθέσει από τον Νοέμβριο του 2025 API της Β΄ Φάσης στο περιβάλλον δοκιμών, δείχνοντας ότι η τεχνική προετοιμασία εξελίσσεται σταδιακά.

Το γεγονός αυτό είναι κρίσιμο για τις επιχειρήσεις και τους παρόχους λογισμικού, καθώς η εφαρμογή δεν αφορά μόνο τη φορολογική διοίκηση αλλά και την προσαρμογή των ERP και των πληροφοριακών συστημάτων των επιχειρήσεων.

■ Θα υπάρξει και νέα παράταση;

Αυτό είναι πλέον το μεγάλο ερώτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο της αγοράς.

Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση της ΑΑΔΕ για νέα παράταση πέραν της 12ης Οκτωβρίου 2026.

Η ημερομηνία αυτή είναι το ισχύον ορόσημο και, συνεπώς, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να προετοιμάζονται με δεδομένο ότι η Β΄ Φάση θα εφαρμοστεί τότε.

Ωστόσο, η ιστορία του μέτρου δείχνει ότι το χρονοδιάγραμμα έχει ήδη μετακινηθεί μία φορά. Η αρχική ημερομηνία της 1ης Μαΐου μετατέθηκε στην 12η Οκτωβρίου ακριβώς λόγω της ανάγκης να δοθεί περισσότερος χρόνος προσαρμογής.

Επομένως, το ενδεχόμενο νέας παράτασης δεν μπορεί να αποκλειστεί πολιτικά ή πρακτικά, αλλά σήμερα δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως ειλημμένη απόφαση.

Και αυτό είναι το κρίσιμο σημείο για την αγορά: οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να βασίσουν τον σχεδιασμό τους σε μια πιθανή παράταση που δεν έχει ανακοινωθεί.

■ Το σχόλιο της αγοράς: Το ζητούμενο δεν είναι άλλη μία ημερομηνία

Η συζήτηση για το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής έχει πλέον περάσει από το «πότε θα εφαρμοστεί» στο «μπορεί να εφαρμοστεί ομαλά και με σαφείς κανόνες;»

Η παράταση που ήδη δόθηκε έδωσε σημαντικό χρόνο σε επιχειρήσεις και παρόχους να προσαρμοστούν. Ταυτόχρονα, όμως, οι φωνές για τεχνικά προβλήματα, σύνθετες περιπτώσεις και ερμηνευτικές ασάφειες δείχνουν ότι το ζήτημα δεν λύνεται μόνο με τη μετάθεση μιας ημερομηνίας.

Εάν μέχρι την έναρξη της Β΄ Φάσης έχουν δοθεί σαφείς απαντήσεις, έχουν ολοκληρωθεί οι τεχνικές δοκιμές και έχουν αντιμετωπιστεί οι περιπτώσεις που προκαλούν σήμερα αβεβαιότητα, η νέα ημερομηνία μπορεί να αποτελέσει πραγματικό σημείο μετάβασης.

Εάν, αντίθετα, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, τότε το αίτημα για νέα παράταση αναμένεται να επανέλθει δυναμικά από την αγορά.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απλώς μία ακόμη παράταση. Είναι ένα σταθερό, σαφές και λειτουργικό πλαίσιο, ώστε την ημέρα που θα γίνει υποχρεωτική η Β΄ Φάση να μην κληθούν οι επιχειρήσεις να λύσουν στην πράξη προβλήματα που θα έπρεπε να έχουν απαντηθεί εκ των προτέρων.

Η 12η Οκτωβρίου 2026 είναι σήμερα η ημερομηνία που πρέπει να κρατήσει η αγορά. Το αν θα αποδειχθεί τελικά οριστική ή αν θα χρειαστεί και νέα μετάθεση, θα κριθεί από τον βαθμό τεχνικής και επιχειρησιακής ετοιμότητας των επόμενων εβδομάδων.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή