Απλήρωτες υπερωρίες για χιλιάδες εργαζομένους – Η ψηφιακή κάρτα δεν σταμάτησε την εργοδοτική αυθαιρεσία

Παρά την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας και την αύξηση των δηλωμένων υπερωριών, η απλήρωτη εργασία εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες πληγές της ελληνικής αγοράς εργασίας.

Το 42% των εργαζομένων δηλώνει ότι δουλεύει επιπλέον ώρες χωρίς να καταγράφονται και χωρίς να πληρώνονται.

Η πραγματικότητα στους χώρους εργασίας εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από την εικόνα που αποτυπώνουν τα επίσημα συστήματα καταγραφής της απασχόλησης. Παρά τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια για τον περιορισμό της αδήλωτης εργασίας και την προστασία των εργαζομένων, οι απλήρωτες υπερωρίες παραμένουν μια καθημερινότητα για μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού.

Τα στοιχεία προκαλούν προβληματισμό. Σύμφωνα με έρευνα του kariera.gr, το 42% των εργαζομένων που συμμετείχαν δηλώνει ότι οι επιπλέον ώρες που εργάζεται δεν καταγράφονται ούτε αμείβονται. Την ίδια στιγμή, μόλις το 45% αναφέρει ότι πληρώνεται κανονικά για την πρόσθετη απασχόλησή του.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι ένας στους τέσσερις εργαζομένους, συγκεκριμένα το 26%, παραδέχεται πως συνεχίζει να εργάζεται ακόμη και αφού έχει χτυπήσει την ψηφιακή κάρτα κατά την αποχώρησή του. Ένα εύρημα που αναδεικνύει τα όρια του συστήματος, όταν η πραγματική εργασιακή απασχόληση δεν συμβαδίζει με την ηλεκτρονική καταγραφή.

■ Η υπερωρία γίνεται υποχρέωση χωρίς αντίστοιχη αμοιβή

Η εικόνα συμπληρώνεται από τη στάση που καλούνται να κρατήσουν οι εργαζόμενοι όταν τους ζητείται να παραμείνουν στη δουλειά πέρα από το προβλεπόμενο ωράριο.

Το 36% δηλώνει ότι ζητά να καταγραφούν επίσημα οι πρόσθετες ώρες πριν συμφωνήσει να συνεχίσει την εργασία του. Ωστόσο, το 25% αποδέχεται να παραμείνει χωρίς να δηλωθεί ο επιπλέον χρόνος.

Ο αυξημένος φόρτος εργασίας, οι απαιτήσεις των επιχειρήσεων και η πίεση για την ολοκλήρωση των καθηκόντων φαίνεται να δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η παραμονή μετά τη λήξη του ωραρίου αντιμετωπίζεται συχνά ως κάτι αυτονόητο.

Για πολλούς εργαζομένους, μάλιστα, η άρνηση να εργαστούν επιπλέον ώρες μπορεί να συνοδεύεται από τον φόβο αρνητικών συνεπειών στην επαγγελματική τους πορεία.

■ Περισσότερες δηλωμένες υπερωρίες, αλλά όχι τέλος στην παραβατικότητα

Αναμφίβολα, η ψηφιακή κάρτα εργασίας έχει συμβάλει στην καλύτερη καταγραφή της απασχόλησης. Η επέκτασή της σε περισσότερους κλάδους συνοδεύτηκε από σημαντική αύξηση των δηλωμένων υπερωριών.

Ενδεικτικά, κατά το πρώτο επτάμηνο του 2026 οι δηλωμένες ώρες υπερωριακής απασχόλησης έφτασαν περίπου τα 5,7 εκατομμύρια, παρουσιάζοντας αύξηση 36,8% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.

Η αύξηση αυτή αποτελεί θετική εξέλιξη ως προς την καταγραφή της εργασίας. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η παραβατικότητα έχει εξαλειφθεί.

Οι έλεγχοι εξακολουθούν να εντοπίζουν παραβάσεις που αφορούν την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας, την τήρηση του ωραρίου, τη μη καταβολή δεδουλευμένων και την αδήλωτη εργασία.

Με άλλα λόγια, η ύπαρξη ενός ψηφιακού μηχανισμού ελέγχου δεν αρκεί από μόνη της για να αλλάξει πρακτικές που έχουν βαθιές ρίζες στην αγορά εργασίας.

■ Η πραγματική προστασία των εργαζομένων δεν εξαντλείται σε ένα ηλεκτρονικό σύστημα

Το πρόβλημα των απλήρωτων υπερωριών δεν είναι απλώς ζήτημα τεχνολογίας. Είναι ζήτημα εργασιακής κουλτούρας, ελέγχων και ουσιαστικής εφαρμογής της νομοθεσίας.

Η ψηφιακή κάρτα είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, αλλά δεν αποτελεί πανάκεια. Δεν μπορεί να προστατεύσει αποτελεσματικά τον εργαζόμενο όταν εκείνος πιέζεται να χτυπήσει την κάρτα αποχώρησης και να συνεχίσει να εργάζεται, όταν φοβάται να διεκδικήσει την αμοιβή του ή όταν η απλήρωτη υπερωρία παρουσιάζεται ως ένδειξη επαγγελματικής αφοσίωσης.

Απαιτούνται περισσότεροι και ουσιαστικότεροι έλεγχοι, κυρώσεις που να λειτουργούν αποτρεπτικά και ένα περιβάλλον στο οποίο κανένας εργαζόμενος δεν θα χρειάζεται να επιλέξει ανάμεσα στα δικαιώματά του και στη διατήρηση της θέσης εργασίας του.

Η εργασία πέρα από το συμφωνημένο ωράριο δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητη προσφορά προς την επιχείρηση. Κάθε επιπλέον ώρα έχει αξία και πρέπει να αναγνωρίζεται και να αμείβεται σύμφωνα με τον νόμο.

Γιατί η ουσία δεν είναι απλώς να καταγράφεται ηλεκτρονικά πότε ξεκινά και πότε τελειώνει η εργασία. Είναι να διασφαλίζεται ότι κανείς δεν θα εργάζεται περισσότερο από όσο ορίζει η συμφωνία χωρίς την αντίστοιχη αποζημίωση.

Και όσο το ρολόι της εργασίας συνεχίζει να μετρά ώρες που δεν πληρώνονται, τόσο θα αποδεικνύεται ότι η προστασία των εργαζομένων χρειάζεται κάτι πολύ περισσότερο από μια ψηφιακή εφαρμογή.

«Η εργασία έχει αξία όταν αναγνωρίζεται και αμείβεται. Κανένας εργαζόμενος δεν πρέπει να πληρώνει με τον χρόνο της ζωής του την αδυναμία ελέγχου της εργοδοτικής αυθαιρεσίας.»

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή