Εξωδικαστικός μηχανισμός: Στην τελική ευθεία οι αλλαγές για επιτόκιο 3% και πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ στους servicers – Πότε ψηφίζεται το νομοσχέδιο

Στην τελική κοινοβουλευτική διαδικασία βρίσκεται το νομοσχέδιο για το ιδιωτικό χρέος και τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), φέρνοντας σημαντικές αλλαγές για χιλιάδες δανειολήπτες.

Μεταξύ των βασικών παρεμβάσεων περιλαμβάνονται η καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% για συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών που εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό και ο δεκαπλασιασμός του ανώτατου προστίμου στους servicers, από 500.000 ευρώ σε 5 εκατ. ευρώ.

Το νομοσχέδιο βρίσκεται πλέον στην Ολομέλεια της Βουλής, ενώ η συζήτηση ξεκίνησε σήμερα, Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, στις 10:00 το πρωί. Η ψήφισή του έχει προγραμματιστεί για σήμερα, με τη διαδικασία να μπορεί, εφόσον απαιτηθεί, να εξελιχθεί σε δύο συνεδριάσεις.

Πού βρίσκεται το νομοσχέδιο και πότε ψηφίζεται

Το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τίτλο «Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις – Προστασία συνεπών οφειλετών», κατατέθηκε στη Βουλή στις 26 Οκτωβρίου 2026.

Ακολούθησε η επεξεργασία του στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων, με συνεδριάσεις στις 29 και 30 Οκτωβρίου και στις 3 Νοεμβρίου.

Στις 3 Νοεμβρίου κατατέθηκε και η υπουργική τροπολογία 560/134, η οποία περιλαμβάνει τις δύο νέες παρεμβάσεις του Κυριάκου Πιερρακάκη για το σταθερό επιτόκιο 3% και την αύξηση των προστίμων στους servicers.

Η Επιτροπή ολοκλήρωσε την επεξεργασία του νομοσχεδίου στις 3 Νοεμβρίου και το σχέδιο νόμου εισήχθη στην Ολομέλεια στις 4 Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με τον κοινοβουλευτικό προγραμματισμό, η συζήτηση και η ψήφιση αναμένεται να πραγματοποιηθούν σήμερα, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα δύο συνεδριάσεων εφόσον χρειαστεί.

Κατά την επεξεργασία στην Επιτροπή, το νομοσχέδιο εγκρίθηκε επί της αρχής με τη θετική ψήφο της Νέας Δημοκρατίας. ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ και Πλεύση Ελευθερίας το καταψήφισαν, ενώ ΠΑΣΟΚ, Ελληνική Λύση και Νίκη επιφυλάχθηκαν για την τελική τους στάση στην Ολομέλεια.

Επομένως, οι αλλαγές βρίσκονται ένα βήμα πριν από την ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας, χωρίς να έχει ακόμη επιβεβαιωθεί η τελική ψηφοφορία.

Σταθερό επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης

Η σημαντικότερη αλλαγή για τους δανειολήπτες αφορά το επιτόκιο των ρυθμίσεων που προκύπτουν μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Με τη νέα διάταξη προβλέπεται σταθερό επιτόκιο 3% ετησίως για ολόκληρη τη διάρκεια της σύμβασης αναδιάρθρωσης, χωρίς να επηρεάζεται από τις μεταβολές του Euribor.

Η ρύθμιση αφορά δύο κατηγορίες οφειλετών:

• Ευάλωτους οφειλέτες που διαθέτουν τη σχετική βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη.
• Επιλέξιμους οφειλέτες που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια του νόμου, καλύπτοντας και σημαντικό τμήμα της μεσαίας τάξης.

Το σταθερό επιτόκιο θα εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το εάν η οφειλή διαθέτει εμπράγματες εξασφαλίσεις, όπως υποθήκη ή προσημείωση, ή είναι ανεξασφάλιστη.

Παράλληλα, θα αποτελεί υποχρεωτικό όρο της σύμβασης αναδιάρθρωσης.

Πόσο κερδίζουν οι δανειολήπτες από το 3%

Σήμερα, το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 3% για τις εξασφαλισμένες οφειλές και στο 4% για τις ανεξασφάλιστες κατά τα πρώτα τρία χρόνια. Στη συνέχεια μετατρέπεται σε κυμαινόμενο, συνδεδεμένο με το Euribor τριμήνου.

Με βάση το Euribor 2,67% που αναφέρεται στα στοιχεία της σχετικής ανακοίνωσης, το επιτόκιο θα μπορούσε να φτάσει στο 5,17% για τις εξασφαλισμένες απαιτήσεις και στο 5,67% για τις ανεξασφάλιστες.

Με το νέο πλαίσιο, οι δικαιούχοι θα διατηρούν επιτόκιο 3% μέχρι την ολοκλήρωση της αποπληρωμής.

Για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια 20 ετών, το συνολικό όφελος εκτιμάται σε περίπου 20.200 ευρώ για εξασφαλισμένη απαίτηση και 28.600 ευρώ για ανεξασφάλιστη.

Η εφαρμογή του νέου επιτοκίου προβλέπεται για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.

Πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ στους servicers

Η δεύτερη σημαντική παρέμβαση αφορά την αυστηροποίηση του πλαισίου εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος αυξάνεται από 500.000 ευρώ σε 5 εκατ. ευρώ, δηλαδή δεκαπλασιάζεται.

Οι κυρώσεις αφορούν παραβάσεις που σχετίζονται με:

• Την παραβίαση των δικαιωμάτων των δανειοληπτών.
• Την πλημμελή λειτουργία των μηχανισμών εσωτερικού ελέγχου.
• Την ανεπαρκή προστασία των προσωπικών δεδομένων.
• Την ελλιπή ενημέρωση των οφειλετών.
• Την απουσία διαδικασιών καταγραφής και εξέτασης παραπόνων.
• Τη μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο για τις σχέσεις με τους δανειολήπτες.

Η αύξηση των προστίμων προβλέπεται μέσω τροποποίησης του άρθρου 27 του ν. 5072/2023.

Επιπλέον πρόστιμα για παραβιάσεις εις βάρος δανειοληπτών

Παράλληλα, προβλέπεται ξεχωριστό πλαίσιο κυρώσεων από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.

Τα πρόστιμα θα κυμαίνονται από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη, σε περιπτώσεις όπως η διενέργεια ενεργειών είσπραξης σε βάρος συνεπών οφειλετών ή οφειλετών που δεν μπορούν να καταβάλουν τις δόσεις τους επειδή δεν τους έχουν χορηγηθεί τα απαραίτητα στοιχεία από τον πιστωτή ή τον διαχειριστή.

Οι συγκεκριμένες κυρώσεις λειτουργούν συμπληρωματικά προς τα αυξημένα πρόστιμα που θα μπορεί να επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος.

Τι άλλο περιλαμβάνει το νομοσχέδιο

Το πολυνομοσχέδιο δεν περιορίζεται στις αλλαγές για τον εξωδικαστικό μηχανισμό και τους servicers. Περιλαμβάνει επίσης διατάξεις για τη φορολογική μεταχείριση και την εποπτεία των κρυπτοστοιχείων, τη λογιστική μεταρρύθμιση της Γενικής Κυβέρνησης, την ενίσχυση των συλλογικών επενδύσεων και της κεφαλαιαγοράς, καθώς και ζητήματα εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται και το ζήτημα της προστασίας των δανειοληπτών και της δυνατότητας δικαστικής προστασίας τους. Η συζήτηση είχε προκαλέσει αντιδράσεις και για το άρθρο 23 του αρχικού σχεδίου, το οποίο αποσύρθηκε μετά τις αντιδράσεις που διατυπώθηκαν για την εκτελεστότητα των διμερών συμφωνιών ρύθμισης.

Το επόμενο βήμα για τους δανειολήπτες

Η σημερινή συνεδρίαση στην Ολομέλεια αποτελεί το καθοριστικό στάδιο για την έγκριση των νέων παρεμβάσεων. Εφόσον το νομοσχέδιο και η σχετική τροπολογία ψηφιστούν, θα ακολουθήσουν τα προβλεπόμενα στάδια για τη δημοσίευση και την έναρξη ισχύος των διατάξεων.

Για τους δικαιούχους του εξωδικαστικού, η σημαντικότερη ημερομηνία είναι η 1η Δεκεμβρίου 2026, από την οποία προβλέπεται η εφαρμογή του σταθερού επιτοκίου 3% στις καταβολές.

Από την άλλη πλευρά, η αύξηση των προστίμων στους servicers σηματοδοτεί αυστηρότερο πλαίσιο εποπτείας και μεγαλύτερη οικονομική ευθύνη σε περίπτωση παραβίασης των υποχρεώσεών τους απέναντι στους δανειολήπτες.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή