Ασφάλιση στον e-Ε.Φ.Κ.Α., των προσώπων που παρέχουν κοινωφελή εργασία (αρ. 31 του ν.4596/2019) για τον κίνδυνο ατυχήματος

Ο θεσμός της παροχής κοινωφελούς εργασίας αποτελεί έναν εναλλακτικό τρόπο έκτισης της στερητικής της ελευθερίας ποινής, από τον οικονομικά ασθενή καταδικασμένο πολίτη, μετά την μετατροπή της σε χρήμα.

            Η δυνατότητα της μετατροπής μιας ποινής σε παροχή κοινωφελούς εργασίας εισήχθη στη χώρα μας με το άρθρο 2 του ν. 1941/1991 (με τροπ/ση άρθρων του Ποινικού Κώδικα), ως εναλλακτικός τρόπος έκτισης της στερητικής της ελευθερίας ποινής, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 1997 με την υπ΄αριθμ. 108842/1997 Κ.Υ.Α. (ΦΕΚ 1104/Β’/1997) περί οργάνωσης της παροχής της κοινωφελούς εργασίας, χωρίς να έχει προβλεφθεί ασφαλιστική τακτοποίηση για τους απασχολούμενους.

            Ακολούθως με την υπ΄ αριθμ. 73461/2017 ΚΥΑ (ΦΕΚ 3647/Β’/16-10-2017), ορίστηκε το πλαίσιο εφαρμογής του αναμορφωτικού μέτρου της παροχής κοινωφελούς εργασίας ανηλίκων και νέων και πιο συγκεκριμένα με το αρ. 12 αυτής, ότι οι ανήλικοι και νέοι στους οποίους είχε επιβληθεί το αναμορφωτικό μέτρο της παροχής της κοινωφελούς εργασίας και παρείχαν αυτή σε συγκεκριμένους φορείς, υπάγονταν για την εργασία αυτή στην ασφάλιση του e - Ε.Φ.Κ.Α. ως μισθωτοί κατά του κινδύνου του ατυχήματος.

            Η εισφορά για την ασφάλιση τους οριζόταν σε 1% επί του βασικού μισθού άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών και βάρυνε το π. Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.Με το άρθρο 31 του ν. 4596/2019 (ΦΕΚ 32/Α΄/26-2-2019) ορίζεται ότι: «Πρόσωπα, ενήλικα ή ανήλικα, που παρέχουν κοινωφελή εργασία ως μέτρο έκτισης της ποινής ή ως αναμορφωτικό μέτρο, υπάγονται υποχρεωτικά στην ασφάλιση του eΕ.Φ.Κ.Α. ως μισθωτοί κατά του κινδύνου του ατυχήματος, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία κοινωνικής ασφάλισης. Η δαπάνη καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών τους βαρύνει τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (σ.σ. αρχική πρόβλεψη της διάταξης περί της καταβολής εισφορών).

            Με κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης καθορίζεται η έναρξη ισχύος της παρούσας ρύθμισης, η διαδικασία και οι προϋποθέσεις υπαγωγής, το ποσό της εισφοράς που καταβάλλεται, οι παροχές που δικαιούται ο ασφαλισμένος, καθώς και κάθε άλλο ζήτημα εφαρμογής του παρόντος άρθρου».

            Κατ΄ εξουσιοδότηση του ανωτέρω άρθρου, εκδόθηκε η υπ΄αριθμ. 56169/12- 12-2022 Κ.Υ.Α. των Υπουργών Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών με την οποία αφενός μεν, ρυθμίζεται το πλαίσιο εφαρμογής των διατάξεων του Ποινικού Κώδικα για την παροχή κοινωφελούς εργασίας είτε ως κύρια είτε ως εναλλακτική ποινή, αφετέρου δε εισάγονται καινοτόμες πρακτικές και χρήσιμα εργαλεία που αποβλέπουν στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή του θεσμού.

            Με την Απόφαση ορίζονται επίσης η οργάνωση της παροχής Κοινωφελούς Εργασίας, η διαδικασία επιλογής, ανάθεσης και επίβλεψης της σχετικής εργασίας και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια. Με το αρ. 11 της ανωτέρω Κ.Υ.Α. ορίστηκε (με ισχύ από την 12/03/2023) ότι, οι συνθήκες εργασίας και απασχόλησης των καταδικασθέντων που παρέχουν Κοινωφελή Εργασία θα είναι σύμφωνες με όλους τους ισχύοντες κανονισμούς για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων.

            Οι καταδικασθέντες θα ασφαλίζονται για ατύχημα και τραυματισμό που μπορεί να προκύψει κατά τη διάρκεια παροχής Κοινωφελούς Εργασίας. Για την εργασία τους υπάγονται στην ασφάλιση του e-Ε.Φ.Κ.Α. ως μισθωτοί κατά του κινδύνου του ατυχήματος. Η εισφορά για την ασφάλισή τους ορίζεται σε 1% του μισθού άγαμου μισθωτού, όπως ισχύει κάθε φορά και βαρύνει το Υπουργείο Δικαιοσύνης (έως 15/09/2025). Με την υπ’ αριθμ. 52443/2025 (ΦΕΚ 4916/Β’/16-9-2025) Κ.Υ.Α., τροποποιήθηκε ο υπόχρεος ασφάλισης και, αντί του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ορίστηκε ότι, από 16.09.2025 και εφεξής, υπόχρεος για την ασφάλιση και την κάλυψη του σχετικού κόστους είναι ο εκάστοτε Φορέας Παροχής Κοινωφελούς Εργασίας.

            Τα πρόσωπα, ενήλικα ή ανήλικα που υπάγονται στην παρούσα διάταξη, είναι αυτά τα οποία καταδικάζονται από τα αρμόδια Δικαστήρια, σε παροχή κοινωφελούς εργασίας ως μέτρο έκτισης της ποινής ή ως αναμορφωτικό μέτρο, εξυπηρετώντας κοινωνικούς, πολιτιστικούς και επιστημονικούς σκοπούς, προς όφελος της κοινότητας που υπέστη την εγκληματική προσβολή (αρ.1, Κ.Υ.Α. 56169/2022). Μόλις καταστεί εκτελεστή η Απόφαση του Δικαστηρίου που επιβάλλει Κοινωφελή Εργασία, αποστέλλεται από τον αρμόδιο Εισαγγελέα, με κάθε πρόσφορο μέσο, στην Υπηρεσία Επιμελητών Κοινωνικής Αρωγής (Υ.Ε.Κ.Α.), του τόπου κατοικίας του καταδικασθέντος (αρ.2, Κ.Υ.Α. 56169/22).

            Μετά από συγκεκριμένες διαδικασίες και ενέργειες μεταξύ των Επιμελητών Κοινωνικής Αρωγής, του καταδικασθέντα και του αρμόδιου Εισαγγελέα, επιλέγεται ο Φορέας παροχής της Κοινωφελούς Εργασίας και συνάπτεται το Συμφωνητικό παροχής Κοινωφελούς Εργασίας (αρ. 4, Κ.Υ.Α. 56169/2022) μεταξύ του καταδικασθέντος και του Φορέα, το οποίο συνυπογράφει ως εκ τρίτου συμβαλλόμενη και η Υ.Ε.Κ.Α. (του τόπου παροχής Κοινωφελούς Εργασίας), ήτοι ο Επιμελητής Κοινωνικής Αρωγής που ορίζεται υπεύθυνος για την επίβλεψη της εκτέλεσης της σχετικής εργασίας.

            Στο Συμφωνητικό παροχής Κοινωφελούς Εργασίας περιλαμβάνονται: α) τα στοιχεία

του Φορέα και του καταδικασθέντος, β) το ακριβές αντικείμενο της εργασίας του, γ) η ακριβής διάρκεια και το διάστημα παροχής αυτής, δ) οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα του καταδικασθέντος κατά την παροχή αυτής, ε) οι υποχρεώσεις των Επιμελητών Κοινωνικής Αρωγής και στ) το υπεύθυνο πρόσωπο - Επόπτης που ορίσθηκε για την επίβλεψη της παροχής Κοινωφελούς Εργασίας από τον Φορέα στον οποίο ο καταδικασθείς θα παράσχει την εργασία του.

            Στην Απόφαση Δικαστηρίου ορίζεται η μέγιστη διάρκεια παροχής της Κοινωφελούς Εργασίας που δεν μπορεί να υπερβαίνει τους είκοσι τέσσερις (24) μήνες (παρ. 2 του άρθρου 81 Π.Κ.). Σε κάθε περίπτωση η διάρκεια της Κοινωφελούς Εργασίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τις χίλιες πεντακόσιες ώρες, ούτε να έχει διάρκεια μεγαλύτερη των τριών ετών (παρ. 1 του άρθρου 104Α Π.Κ.) – αρ. 1, Κ.Υ.Α. 56169/2022.

            Ο καταδικασθείς παρέχει την υπηρεσία του στο Φορέα μόνο σε βοηθητικές εργασίες και δεν επιτρέπεται να εργάζεται πέραν του συμφωνηθέντος χρόνου απασχόλησης ή να αναλαμβάνει καθήκοντα διαφορετικά από τα περιγραφόμενα στη συναφθείσα σύμβαση παροχής Κοινωφελούς Εργασίας. Σε περίπτωση ασθένειας ή άλλου σοβαρού κωλύματος, ο παρέχων, ενημερώνει τον Επόπτη, προκειμένου να αναπληρώσει μελλοντικά τις ώρες απουσίας του.

            Στο πλαίσιο της παροχής Κοινωφελούς Εργασίας, δεν εκτελούνται εργασίες κατά τις νυκτερινές ώρες (μετά τις 21:00), τα Σάββατα, τις Κυριακές και τις δημόσιες αργίες. Επίσης, απαγορεύεται η εκτέλεση εργασίας που λαμβάνει χώρα σε επιβλαβή ή επικίνδυνα περιβάλλοντα ή που ενέχει κινδύνους για την υγεία και τη σωματική ακεραιότητα των ατόμων (αρ.5, Κ.Υ.Α. 56169/2022). Ο Φορέας εφαρμογής του μέτρου, μέσω του υπεύθυνου προσώπου – Επόπτη, ενημερώνει εγγράφως μία φορά το μήνα τον Επιμελητή Κοινωνικής Αρωγής σχετικά με την τήρηση των όρων εκ μέρους του παρέχοντος, αποστέλλοντας σχετικό παρουσιολόγιο.

            Ο Φορέας παροχής της κοινωφελούς εργασίας επιβλέπει την απασχόληση, ενημερώνει άμεσα την Υ.Ε.Κ.Α. σε περίπτωση που προκύψουν λόγοι αναθεώρησης του Συμφωνητικού παροχής Κοινωφελούς Εργασίας, καθώς και αν η εργασία δεν παρέχεται ή παρέχεται πλημμελώς (αρ.6, Κ.Υ.Α. 56169/2022). Μετά την ολοκλήρωση της Κοινωφελούς Εργασίας, η Υ.Ε.Κ.Α. υποβάλλει «αναφορά ολοκλήρωσης» στον Εισαγγελέα του τόπου εκτέλεσης της απασχόλησης (αρ.9, Κ.Υ.Α. 56169/2022).

---

Στοιχεία Επικοινωνίας:

Γεώργιος Ι. Κουτσούκος

Δ: Κεδρηνου 3-7, Γκύζη, Αθήνα, 11745

Τ: +30 2107718420 & +30 6937194299

Ε: Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

W: https:/koutsoukoslaw.gr