Ενοίκια: Νέα αναβολή για τις τραπεζικές πληρωμές – Το ΜΙΔΑ «σκοντάφτει» στη διαλειτουργικότητα

Το μέτρο που είχε προγραμματιστεί για την 1η Οκτωβρίου μετατίθεται ξανά – Στο τραπέζι ακόμη και το καλοκαίρι του 2027

Νέα παράταση παίρνει, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η υποχρεωτική πληρωμή των ενοικίων μέσω τραπεζών, καθώς το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) δεν έχει ακόμη ξεπεράσει τα σημαντικά τεχνικά και οργανωτικά προβλήματα που καθυστερούν την πλήρη λειτουργία του.

Το μέτρο είχε προγραμματιστεί να εφαρμοστεί από την 1η Οκτωβρίου 2026, όμως το χρονοδιάγραμμα πλέον θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να τηρηθεί. Η νέα μετάθεση αναμένεται να είναι τουλάχιστον έξι μήνες, ενώ δεν αποκλείεται η έναρξη να μεταφερθεί ακόμη και στο καλοκαίρι του 2027.

Πρόκειται ουσιαστικά για την τρίτη αναβολή ενός μέτρου που συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια του Δημοσίου να καταγράφει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις μισθώσεις και τα εισοδήματα από ακίνητα.

■ Γιατί δεν μπορεί να ξεκινήσει το μέτρο

Η υποχρεωτική καταβολή του ενοικίου μέσω τραπεζικού λογαριασμού δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά χωρίς ένα αξιόπιστο ΜΙΔΑ.

Στο νέο μητρώο θα πρέπει να αποτυπώνεται η εικόνα κάθε ακινήτου, του ιδιοκτήτη του και της μίσθωσης, ενώ προβλέπεται και η καταχώριση του τραπεζικού λογαριασμού στον οποίο θα καταβάλλεται το μίσθωμα.

Με απλά λόγια, πριν ο ενοικιαστής υποχρεωθεί να πληρώνει ηλεκτρονικά το ενοίκιο, το κράτος θα πρέπει να γνωρίζει με ακρίβεια ποιο ακίνητο μισθώνεται, ποιος είναι ο ιδιοκτήτης και σε ποιον λογαριασμό πρέπει να καταλήγουν τα χρήματα.

Και ακριβώς σε αυτό το σημείο εμφανίζονται οι μεγαλύτερες δυσκολίες.

■ Το μεγάλο «αγκάθι» είναι τα διαφορετικά κρατικά αρχεία

Το ΜΙΔΑ καλείται να συνδέσει πληροφορίες από διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα, τα οποία δημιουργήθηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και με διαφορετικούς κανόνες.

Κομβικής σημασίας είναι η αντιστοίχιση του ΑΤΑΚ, που χρησιμοποιείται στα φορολογικά στοιχεία, με τον ΚΑΕΚ του Κτηματολογίου.

Παράλληλα, απαιτείται διασύνδεση με δεδομένα άλλων φορέων, μεταξύ των οποίων και ο ΔΕΔΔΗΕ.

Το πρόβλημα είναι ότι τα στοιχεία των ίδιων ακινήτων δεν εμφανίζονται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο στις διαφορετικές βάσεις. Διαφορές στα τετραγωνικά μέτρα, στα χαρακτηριστικά των ακινήτων, στις ιδιοκτησιακές εγγραφές ή σε παλαιότερες δηλώσεις δημιουργούν ένα τεράστιο πεδίο πιθανών ασυμφωνιών.

Έτσι, η πρόκληση δεν είναι απλώς να συνδεθούν τεχνικά οι πλατφόρμες. Πρέπει προηγουμένως να εξασφαλιστεί ότι τα δεδομένα που ανταλλάσσουν είναι σωστά, συμβατά και αξιοποιήσιμα.

■ Από τα διαμερίσματα μέχρι τα χωράφια

Το έργο γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο από την προσπάθεια ένταξης στο ΜΙΔΑ και των μισθωμένων αγροτεμαχίων.

Τα στοιχεία των αγροτικών εκτάσεων θα πρέπει να μπορούν να διασταυρώνονται με δεδομένα που σχετίζονται με τις αγροτικές ενισχύσεις, γεγονός που προσθέτει ακόμη μία σημαντική τεχνική και διοικητική απαίτηση.

Η αντιστοίχιση των αγροτεμαχίων με τα στοιχεία του Κτηματολογίου είναι σε αρκετές περιπτώσεις ακόμη δυσκολότερη από την αντίστοιχη διαδικασία για τα αστικά ακίνητα.

Το αποτέλεσμα είναι ένα εξαιρετικά σύνθετο ψηφιακό εγχείρημα, το οποίο καλείται να διαχειριστεί δεδομένα εκατομμυρίων ακινήτων και ιδιοκτητών.

■ Τι αλλάζει για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές

Μέχρι να ανακοινωθεί επίσημα η νέα ημερομηνία, η ισχύουσα προθεσμία παραμένει αυτή που έχει ήδη ανακοινωθεί.

Ωστόσο, η εικόνα που έχει διαμορφωθεί δείχνει ότι απαιτείται πρόσθετος χρόνος, ώστε η μετάβαση στις υποχρεωτικές τραπεζικές πληρωμές να γίνει χωρίς μαζικά προβλήματα.

Για τους ιδιοκτήτες, το κρίσιμο ζήτημα είναι να υπάρχουν σωστά στοιχεία για το ακίνητο και τη μίσθωση, αλλά και ορθά καταχωρισμένος τραπεζικός λογαριασμός.

Για τους ενοικιαστές, από την άλλη πλευρά, η αλλαγή σημαίνει ότι η πληρωμή του μισθώματος θα πρέπει να γίνεται με τρόπο που να μπορεί να αποδειχθεί ηλεκτρονικά και να συνδέεται με τη συγκεκριμένη μίσθωση.

■ Η αναβολή δεν λύνει το πραγματικό πρόβλημα

Η νέα παράταση μπορεί να αποτρέψει μια βεβιασμένη εφαρμογή ενός συστήματος που δεν είναι ακόμη έτοιμο. Δεν αντιμετωπίζει όμως από μόνη της το βαθύτερο πρόβλημα.

Και αυτό είναι η έλλειψη ουσιαστικής διαλειτουργικότητας μεταξύ των κρατικών πληροφοριακών συστημάτων.

■ Σχόλιο

Το ΜΙΔΑ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας παθογένειας που δεν λύνεται απλώς με περισσότερες πλατφόρμες.

Το κράτος έχει πλέον στη διάθεσή του τεράστιους όγκους δεδομένων. Το πρόβλημα είναι ότι τα δεδομένα αυτά βρίσκονται συχνά σε διαφορετικά συστήματα, με διαφορετικές καταγραφές και διαφορετικό βαθμό ενημέρωσης.

Όταν για να εφαρμοστεί ένα μέτρο πρέπει πρώτα να «μεταφραστούν» και να συμφιλιωθούν στοιχεία από το Ε9, το Κτηματολόγιο, τον ΔΕΔΔΗΕ και άλλες βάσεις, τότε η ψηφιοποίηση έχει προχωρήσει περισσότερο από όσο έχει προχωρήσει η διαλειτουργικότητα.

Η νέα αναβολή μπορεί, επομένως, να είναι αναγκαία. Δεν πρέπει όμως να γίνει άλλη μία απλή μεταφορά ημερομηνίας.

Αν μέχρι το 2027 δεν έχει λυθεί το πρόβλημα της διασύνδεσης και της ποιότητας των δεδομένων, υπάρχει κίνδυνος το βάρος των κρατικών αστοχιών να μεταφερθεί και πάλι στους πολίτες: στον ιδιοκτήτη που θα πρέπει να διορθώνει στοιχεία που δεν συμφωνούν και στον ενοικιαστή που θα πρέπει να αποδεικνύει ότι πλήρωσε σωστά.

Η πραγματική ψηφιακή μεταρρύθμιση δεν είναι να δημιουργείς περισσότερα μητρώα. Είναι να κάνεις τα υπάρχοντα συστήματα να επικοινωνούν μεταξύ τους αξιόπιστα.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή