Γραφειοκρατία: Ο Αόρατος Εχθρός του Λογιστή και του Φορολογούμενου Πολίτη Όταν ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών 2026 ρωτήθηκε ποιο είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο για την επαναβιομηχανοποίηση της Ευρώπης, η απάντησή του ήταν άμεση: «Η γραφειοκρατία μας». Ένα πρόβλημα βαθύ, χρόνιο και δαπανηρό, όχι μόνο για τις βιομηχανίες, αλλά και για κάθε λογιστή-οικονομολόγο που προσπαθεί να εξυπηρετήσει τον πελάτη του και για κάθε φορολογούμενο πολίτη που έχει ανάγκη το κράτος. Η γραφειοκρατία στην Ελλάδα είναι μια διοικητική αδυναμία και ένα δομικό πρόβλημα που αποτυπώνεται με αριθμούς. Σύμφωνα με εκθέσεις του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα παραμένει μεταξύ των χωρών με το υψηλότερο διοικητικό βάρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επηρεάζοντας ανασταλτικά τις επενδύσεις και την παραγωγικότητα. Ας κατεβούμε από τα μεγάλα νούμερα και στην καθημερινότητα ενός επαγγελματία λογιστή-φοροτεχνικού. Το ημερολόγιο υποχρεώσεων ενός λογιστή είναι μια αέναη αλυσίδα προθεσμιών. Καλείται να διεκπεραιώνει γραφειοκρατικές διαδικασίες και συναλλαγές με το Δημόσιο, ΔΟΥ, ασφαλιστικούς οργανισμούς, ΓΕΜΗ, ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, Περιφέρεια, Επιμελητήρια, Πλατφόρμες Επιδομάτων, σε μια συνεχή κούρσα εναντίον του χρόνου. Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχουν υποχρεώσεις. Είναι ότι η εκπλήρωσή τους απαιτεί τον επανειλημμένο χειρισμό ασύνδετων συστημάτων, την επαναδιατύπωση των ίδιων πληροφοριών σε διαφορετικές πλατφόρμες και την αντιμετώπιση δυσλειτουργιών που μετατρέπουν μια ψηφιακή διαδικασία σε αγγαρεία. Η εποχή της ψηφιακής διακυβέρνησης έφερε αδιαμφισβήτητα θετικά βήματα. Το myAADE, το myDATA, η ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων, η ψηφιακή έκδοση φορολογικών ενημεροτήτων και ασφαλιστικών βεβαιώσεων έχουν απλοποιήσει, τουλάχιστον σε επίπεδο αρχής, πολλές διαδικασίες. Ωστόσο, η ψηφιοποίηση από μόνη της δεν ισοδυναμεί με κατάργηση της γραφειοκρατίας. Συχνά τη μεταφέρει απλώς σε νέο περιβάλλον. Ο σύγχρονος λογιστής αντιμετωπίζει πλέον αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «ψηφιακή γραφειοκρατία». Πλατφόρμες που δεν «μιλούν» μεταξύ τους, συστήματα που πέφτουν ακριβώς τις κρίσιμες ώρες υποβολής, νέους τύπους δηλώσεων που εισάγονται χωρίς επαρκείς οδηγίες και αλλαγές στη νομοθεσία που δεν αντικατοπτρίζονται έγκαιρα στα ψηφιακά εργαλεία. Οι λογιστές ζητούν συγκεκριμένες βελτιώσεις στη διαδικασία. Εγκαιρη έκδοση όλων των υπουργικών αποφάσεων πριν το άνοιγμα της πλατφόρμας, ολιγοήμερη δοκιμαστική λειτουργία του συστήματος πριν από τις υποβολές και νομοθετική πρόβλεψη ώστε για κάθε ημέρα δυσλειτουργίας του συστήματος να παρατείνεται ισόχρονα η καταληκτική ημερομηνία υποβολής. Αυτά δεν είναι ακραία αιτήματα. Είναι εύλογες επαγγελματικές απαιτήσεις από ανθρώπους που αναλαμβάνουν νομική και οικονομική ευθύνη για τη συμμόρφωση χιλιάδων επιχειρήσεων και πολιτών. Οι λογιστές-φοροτεχνικοί τονίζουν ότι τα προβλήματα που ανακύπτουν αντιμετωπίζονταν στο παρελθόν από τις υπηρεσίες της ΑΑΔΕ σε συνεργασία μαζί τους, χωρίς δημόσιες αντιπαραθέσεις, γεγονός που αποδεικνύει ότι η συνεργατική σχέση μεταξύ φορολογικής αρχής και επαγγελματιών λογιστών είναι εφικτή και αποδοτική, όταν υπάρχει βούληση. Αν ο επαγγελματίας λογιστής, με την κατάρτιση και τα εργαλεία που διαθέτει, βρίσκεται σε δύσκολη θέση, φανταστείτε τον απλό φορολογούμενο πολίτη. Έναν συνταξιούχο που πρέπει να κάνει αίτηση για το Fuel Pass. Έναν νέο επαγγελματία που επιχειρεί να κάνει αίτηση ένταξης σε μια επιδότηση. Η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών, παρά τις προόδους που έχουν επιτευχθεί, δεν συνοδεύεται πάντα από την ανάλογη απλοποίηση των διαδικασιών. Συχνά ο πολίτης καλείται να υποβάλει τα ίδια στοιχεία σε πολλαπλές πλατφόρμες, να αποκτήσει κωδικούς πρόσβασης για διαφορετικές υπηρεσίες και να συμπληρώσει έντυπα που δεν αλληλοτροφοδοτούνται αυτόματα παρά την ψηφιακή τους μορφή. Στην καρδιά της λύσης βρίσκεται μια έννοια που πρέπει να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο: Η διαλειτουργικότητα! Με απλά λόγια, πρόκειται για την ικανότητα των συστημάτων και υπηρεσιών να ανταλλάσσουν δεδομένα αυτόματα, ώστε ο πολίτης και ο λογιστής να μη χρειάζεται να τα εισάγουν επανειλημμένα. Το νέο Εθνικό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας καλύπτει τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας και του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Διαλειτουργικότητας, το οποίο παρέχει συγκεκριμένες οδηγίες για τη δημιουργία διαλειτουργικών ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών. Το Κέντρο Διαλειτουργικότητας (ΚΕΔ) είναι το πληροφοριακό σύστημα που αναπτύχθηκε από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης με στόχο τη διασύνδεση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών της Δημόσιας Διοίκησης. Τα πλαίσια υπάρχουν. Οι στόχοι έχουν τεθεί. Η Ελλάδα κατά την περίοδο 2024-2025 υιοθέτησε 46 νέες πρωτοβουλίες στον τομέα της διαλειτουργικότητας, με αξιοσημείωτες επιδόσεις στα προσυμπληρωμένα έντυπα, στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες και στη διαφάνεια των προσωπικών δεδομένων, ενώ αναδεικνύονται τομείς με περιθώρια περαιτέρω ενίσχυσης, όπως η πλήρης ενεργοποίηση του εθνικού σχήματος ηλεκτρονικής ταυτοποίησης και η ολοκλήρωση του συστήματος "Once-Only". Το σύστημα «Once-Only» είναι ίσως το πλέον επαναστατικό για τον φορολογούμενο και τον λογιστή. Η αρχή ότι ο πολίτης παρέχει μια φορά τα στοιχεία του στο κράτος και στη συνέχεια οι υπηρεσίες τα μοιράζονται μεταξύ τους χωρίς να τον επιβαρύνουν εκ νέου. Όσο αυτό παραμένει ατελές, η γραφειοκρατία αναπαράγεται από μόνη της. Για να γίνει απτό το πρόβλημα, ένας λογιστής που διαχειρίζεται μια μικρομεσαία επιχείρηση πρέπει σήμερα να εργάζεται σε τουλάχιστον πέντε διαφορετικές πλατφόρμες για την ίδια επιχείρηση, χωρίς αυτές να «βλέπουν» αυτόματα η μία τα δεδομένα της άλλης. Μια αλλαγή στη νομική μορφή της επιχείρησης απαιτεί ενέργειες στο ΓΕΜΗ, στην ΑΑΔΕ και σε άλλους φορείς ξεχωριστά. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της φορολογικής και τελωνειακής διοίκησης πρέπει να συνοδευτεί από θεσμικές ρυθμίσεις που να διασφαλίζουν ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες υλοποιούνται με βάση κοινά πρότυπα, ανοιχτές διεπαφές (APIs) και συστηματική συνεργασία μεταξύ των φορέων. Η απλοποίηση έχει ακουστεί πολλές φορές στο ελληνικό δημόσιο διάλογο, συχνά χωρίς να ακολουθείται από αποτελέσματα. Τι χρειάζεται συγκεκριμένα; Νομοθετική σταθερότητα. Κάθε νέος φορολογικός νόμος που εφαρμόζεται αμέσως χωρίς μεταβατικό χρόνο δημιουργεί χάος στα συστήματα και στους επαγγελματίες. Η φορολογική διοίκηση, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για διευκρινίσεις, εξέδωσε εγκυκλίους που ερμήνευσαν σκοτεινά σημεία αλλά αυτό δεν πρέπει να γίνεται εκ των υστέρων. Οι διευκρινήσεις πρέπει να προηγούνται της εφαρμογής, όχι να την ακολουθούν. Oλοκληρωμένες ψηφιακές πλατφόρμες που αντικαθιστούν παλαιές, ασύνδετες και παρωχημένες. Κάθε νέα εφαρμογή πρέπει να σχεδιάζεται με βάση την πλήρη ενσωμάτωσή της στο υπάρχον οικοσύστημα, και όχι ως «νησίδα» που λειτουργεί αυτόνομα. Oυσιαστική συμμετοχή των λογιστών-φοροτεχνικών στη διαμόρφωση των νέων ψηφιακών εργαλείων. Αυτοί είναι οι κατεξοχήν χρήστες των συστημάτων και η εμπειρία τους είναι πολύτιμη για τη βελτίωσή τους. Δεν είναι τυχαίο που κλαδικοί φορείς, όπως το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος, διαρκώς ζητούν εγκαίρως δοκιμαστική λειτουργία των πλατφορμών πριν από τις μεγάλες περιόδους υποβολής. Ρεαλιστικές προθεσμίες που να λαμβάνουν υπόψη τον όγκο των υποχρεώσεων. Η κατάργηση των παρατάσεων αποτελεί στόχο κατανοητό, αλλά προϋποθέτει ότι τα ίδια τα συστήματα λειτουργούν αδιάλειπτα και τα νομοθετικά πλαίσια έχουν εκδοθεί εγκαίρως. Σε τελική ανάλυση, η γραφειοκρατία είναι ένας κρυμμένος «φόρος». Κοστίζει σε χρόνο, σε χρήμα (πόροι που αναλώνονται σε συμμόρφωση αντί για παραγωγή), σε ψυχολογική φθορά και σε απώλεια ευκαιριών. Η χώρα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι ψηφιακού μετασχηματισμού. Έχει τους θεσμούς, έχει τα πλαίσια, έχει τη χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά προγράμματα. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η πολιτική βούληση να μετατρέψει τα σχέδια σε λειτουργική πραγματικότητα. Πλατφόρμες που επικοινωνούν μεταξύ τους, διαδικασίες που απλοποιούνται πραγματικά και όχι μόνο μεταφέρονται online και ένα κράτος που σέβεται τον χρόνο του πολίτη αρκετά, ώστε να μη ζητά τα ίδια στοιχεία δύο, τρεις και τέσσερις φορές. Ο λογιστής-οικονομολόγος δεν είναι εχθρός του Δημοσίου. Είναι ο ενδιάμεσος κρίκος που διασφαλίζει τη φορολογική συμμόρφωση, τη νόμιμη λειτουργία των επιχειρήσεων και τα δικαιώματα των πολιτών. Για να επιτελεί αυτό το ρόλο, χρειάζεται εργαλεία αντάξια της εποχής. Η εποχή μας έχει κάθε τεχνολογική δυνατότητα να καταργήσει τη γραφειοκρατία, τόσο την παραδοσιακή, όσο και την ψηφιακή. Στοιχεία Επικοινωνίας: Καλογερά Βασιλική - Λογιστικό Γραφείο ForoLink Δ: Αποστολοπούλου 64, Χαλάνδρι, 15231 Τ: +30 6988800566 Ε: Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. W: https://forolink.gr/ Previous Next