Crypto: Νέοι κανόνες για τη φορολογία – Τι αλλάζει για κέρδη, ζημιές και staking

Νέο φορολογικό πλαίσιο για τα κρυπτονομίσματα εισάγει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, θέτοντας για πρώτη φορά συγκεκριμένους κανόνες για τον τρόπο υπολογισμού και φορολόγησης των κερδών που προκύπτουν από τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων.

Σύμφωνα με τις προτεινόμενες διατάξεις, η υπεραξία που αποκτούν φυσικά πρόσωπα από τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων θα φορολογείται με συντελεστή 10%, ενώ προβλέπεται αφορολόγητο όριο 500 ευρώ ανά φορολογικό έτος.

Πώς θα υπολογίζεται το κέρδος

Η φορολογητέα υπεραξία θα προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ της τιμής κτήσης και της τιμής μεταβίβασης του κρυπτοστοιχείου, αφού συνυπολογιστούν οι άμεσα συνδεόμενες με τη συναλλαγή δαπάνες.

Σε περίπτωση που έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες αγορές του ίδιου κρυπτοστοιχείου σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, θα εφαρμόζεται η μέση τιμή κτήσης.

Στην έννοια της μεταβίβασης δεν περιλαμβάνεται μόνο η πώληση κρυπτονομισμάτων έναντι χρημάτων. Ως φορολογικά σημαντική συναλλαγή θα θεωρείται επίσης η χρήση κρυπτοστοιχείων για την αγορά αγαθών ή υπηρεσιών, καθώς και η εισφορά τους για την κάλυψη ή την αύξηση εταιρικού ή μετοχικού κεφαλαίου.

Αντίθετα, η ανταλλαγή ενός κρυπτοστοιχείου με άλλο δεν θα θεωρείται, κατά τον χρόνο της ανταλλαγής, φορολογητέα μεταβίβαση.

Αφορολόγητα τα πρώτα 500 ευρώ

Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι όταν το συνολικό καθαρό κέρδος από μεταβιβάσεις κρυπτοστοιχείων δεν ξεπερνά τα 500 ευρώ μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος, δεν θα προκύπτει φόρος.

Παράλληλα, ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τις ζημιές. Ζημιές άνω των 500 ευρώ θα μπορούν να μεταφέρονται για έως και πέντε φορολογικά έτη και να συμψηφίζονται αποκλειστικά με μελλοντικές υπεραξίες από κρυπτοστοιχεία.

Τι γίνεται αν δεν αποδεικνύεται η τιμή αγοράς

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα τεκμηρίωσης της τιμής κτήσης. Η τιμή αγοράς και η τιμή πώλησης θα μπορούν να προκύπτουν από τα παραστατικά και τα στοιχεία που παρέχουν οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, οι ενδιάμεσοι φορείς, αλλά και από δεδομένα που μπορούν να εξαχθούν από το κατανεμημένο καθολικό.

Εάν ο φορολογούμενος δεν είναι σε θέση να αποδείξει την τιμή κτήσης, αυτή θα θεωρείται μηδενική. Σε μια τέτοια περίπτωση, πρακτικά ολόκληρη η αξία της μεταβίβασης μπορεί να ληφθεί υπόψη ως υπεραξία για φορολογικούς σκοπούς.

Φόρος 10% και στις αποδόσεις από staking

Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται στα κέρδη από αγοραπωλησίες.

Αποδόσεις που προκύπτουν από δανεισμό κρυπτονομισμάτων, συμμετοχή σε μηχανισμούς παροχής ρευστότητας, αποδόσεις μέσω αποκεντρωμένων πρωτοκόλλων και staking προβλέπεται να αντιμετωπίζονται φορολογικά ως τόκοι και να φορολογούνται επίσης με συντελεστή 10%.

Ειδική ρύθμιση προβλέπεται και για κρυπτοστοιχεία που παρέχονται ως παροχή σε είδος σε εργαζομένους, εταίρους ή μετόχους. Η αξία τους θα υπολογίζεται σε ευρώ με βάση την τιμή που έχουν κατά τον χρόνο απόκτησής τους.

Περιορισμός στην κάλυψη τεκμηρίων

Αλλαγές προβλέπονται και ως προς την κάλυψη τεκμηρίων. Σε περίπτωση που φορολογούμενος επικαλείται παλαιότερη πώληση κρυπτοστοιχείων για την κάλυψη τεκμηρίων, δεν θα αναγνωρίζεται ολόκληρο το τίμημα της πώλησης.

Για τον σκοπό αυτό θα λαμβάνεται υπόψη μόνο η δηλωθείσα υπεραξία.

Τι ισχύει για κληρονομιές και δωρεές

Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει και ρυθμίσεις για τις περιπτώσεις κληρονομιάς, δωρεάς και γονικής παροχής κρυπτοστοιχείων.

Τα κρυπτοστοιχεία χαρακτηρίζονται ως ασώματη κινητή περιουσία κείμενη στην αλλοδαπή, ενώ για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας τους θα λαμβάνεται υπόψη η αξία τους σε ευρώ κατά την προηγούμενη ημέρα από τη γένεση της φορολογικής υποχρέωσης.

Παράθυρο 12 μηνών για τα παλαιά κέρδη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεταβατική ρύθμιση για όσους είχαν ήδη πραγματοποιήσει κέρδη από κρυπτονομίσματα πριν από την έναρξη εφαρμογής του νέου καθεστώτος.

Οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να δηλώσουν οικειοθελώς τις υπεραξίες τους μέσα σε 12 μήνες από την έναρξη ισχύος της σχετικής διάταξης και να φορολογηθούν με συντελεστή 10%.

Ο φόρος θα πρέπει να καταβληθεί εντός 60 ημερών από την υποβολή της δήλωσης. Εφόσον η πληρωμή πραγματοποιηθεί εμπρόθεσμα, δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα ή τόκοι για τη μη δήλωση των συγκεκριμένων κερδών κατά τον χρόνο που αυτά πραγματοποιήθηκαν.

Με το νέο πλαίσιο επιχειρείται, έτσι, να δημιουργηθεί ένα σαφέστερο φορολογικό καθεστώς για τις συναλλαγές σε κρυπτοστοιχεία, τόσο για τα κέρδη από μεταβιβάσεις όσο και για τις αποδόσεις από δραστηριότητες όπως το staking και η παροχή ρευστότητας.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή