teliko foronews900

Περισσότερες από τις μισές εταιρείες δήλωσαν ζημιές ή μηδενικά κέρδη το 2024 – Μόλις 161.839 εμφάνισαν θετικό φορολογητέο αποτέλεσμα.

Οι νέες φορολογικές ρυθμίσεις του Νοεμβρίου 2026 φέρνουν ελαφρύνσεις, αλλά δεν καταργούν το τεκμαρτό σύστημα που εξακολουθεί να επιβαρύνει χιλιάδες μικρούς επαγγελματίες.

Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, αλλά και προβληματική εικόνα για τη λειτουργία της ελληνικής επιχειρηματικότητας προκύπτει από τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων νομικών προσώπων και οντοτήτων για το φορολογικό έτος 2024, τα οποία δημοσιοποίησε η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).

Τα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι από τις 382.325 επιχειρήσεις και νομικές οντότητες που υπέβαλαν φορολογική δήλωση, οι 220.486, δηλαδή περίπου το 57,7%, εμφάνισαν ζημιές ή μηδενικό φορολογητέο αποτέλεσμα.

Με άλλα λόγια, σχεδόν έξι στις δέκα επιχειρήσεις δεν εμφάνισαν θετικά φορολογητέα κέρδη για το 2024.

Το στοιχείο που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό είναι ότι οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις πραγματοποίησαν συνολικά ακαθάριστα έσοδα περίπου 114,87 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο του συνολικού τζίρου των νομικών προσώπων στη χώρα.

Η εικόνα αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την πραγματική κερδοφορία μεγάλου μέρους της αγοράς, το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, τη φορολογική συμμόρφωση, αλλά και την αποτελεσματικότητα του φορολογικού συστήματος.

Πάνω από 220.000 επιχειρήσεις χωρίς φορολογητέα κέρδη

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, από τις 382.325 επιχειρήσεις και νομικές οντότητες:

  • 141.198 εμφάνισαν αρνητικό φορολογητέο αποτέλεσμα, δηλαδή ζημιές.
  • 79.288 δήλωσαν μηδενικά φορολογητέα κέρδη.
  • 161.839 εμφάνισαν θετικό φορολογητέο αποτέλεσμα.

Επομένως, οι επιχειρήσεις με ζημιές αποτελούν περίπου το 36,9% του συνόλου, ενώ εκείνες με μηδενικά κέρδη αντιστοιχούν στο 20,7%.

Από την άλλη πλευρά, οι κερδοφόρες επιχειρήσεις αποτελούν μόλις το 42,3% του συνόλου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στις επιχειρήσεις με μηδενικά κέρδη ή ζημιές περιλαμβάνονται και μη κερδοσκοπικές οντότητες. Ωστόσο, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη αυτή η παράμετρος, η μεγάλη έκταση των επιχειρήσεων χωρίς θετικό φορολογητέο αποτέλεσμα παραμένει αξιοσημείωτη.

Τα 40 δισ. ευρώ ζημιών και η σημαντική λογιστική διευκρίνιση

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά μεγέθη των φορολογικών δηλώσεων είναι τα περίπου 39,8 δισ. ευρώ ζημιών που εμφανίζονται στα σχετικά στοιχεία.

Χρειάζεται, όμως, μια σημαντική διευκρίνιση: το ποσό αυτό δεν αφορά αποκλειστικά ζημιές που δημιουργήθηκαν μέσα στο 2024.

Στην ανάλυση των φορολογικών δεδομένων περιλαμβάνονται περίπου 32,71 δισ. ευρώ ζημιών προηγούμενων φορολογικών ετών, οι οποίες μεταφέρονται για συμψηφισμό, καθώς και περίπου 11,88 δισ. ευρώ φορολογικών ζημιών της χρήσης 2024.

Η διάκριση είναι ουσιαστική, καθώς δεν πρέπει να συγχέονται οι συσσωρευμένες φορολογικές ζημιές με τις ζημιές που δημιουργήθηκαν αποκλειστικά κατά τη συγκεκριμένη χρονιά.

Η ελληνική φορολογική νομοθεσία προβλέπει, υπό προϋποθέσεις, τη μεταφορά φορολογικών ζημιών για συμψηφισμό με κέρδη των επόμενων πέντε φορολογικών ετών.

Το γεγονός, πάντως, ότι τόσο μεγάλα ποσά ζημιών εμφανίζονται στις φορολογικές δηλώσεις αναδεικνύει τη σημασία της διερεύνησης της οικονομικής κατάστασης των επιχειρήσεων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε επιχείρηση που δηλώνει ζημιές φοροδιαφεύγει ή αποκρύπτει εισοδήματα.

Τα κέρδη συγκεντρώνονται σε λίγες επιχειρήσεις

Εξίσου αποκαλυπτική είναι η κατανομή των κερδών.

Οι 161.839 επιχειρήσεις που εμφάνισαν θετικό φορολογητέο αποτέλεσμα δήλωσαν συνολικά κέρδη περίπου 32,65 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, μόλις 1.840 επιχειρήσεις, δηλαδή περίπου το 0,48% του συνόλου των νομικών προσώπων, συγκέντρωσαν το 51,83% των συνολικών φορολογητέων κερδών.

Πρόκειται για επιχειρήσεις με φορολογητέα κέρδη άνω των 2,1 εκατ. ευρώ.

Αντίθετα, 40.035 επιχειρήσεις δήλωσαν κέρδη έως 10.000 ευρώ, με το συνολικό ποσό των κερδών τους να ανέρχεται περίπου σε 164,1 εκατ. ευρώ.

Η εικόνα δείχνει ότι η φορολογητέα κερδοφορία δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στην αγορά. Ένα πολύ μικρό ποσοστό επιχειρήσεων συγκεντρώνει περισσότερο από το μισό των δηλωμένων κερδών.

Πού βρίσκεται η επιχειρηματική κερδοφορία

Τα στοιχεία ανά περιφέρεια παρουσιάζουν επίσης ενδιαφέρον.

Η Αττική συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των φορολογητέων κερδών, με περίπου 22 δισ. ευρώ, δηλαδή το 67,43% του συνολικού ποσού.

Στην Αττική βρίσκονται 75.817 κερδοφόρες επιχειρήσεις, ενώ 91.145 εμφανίζουν ζημιές ή μηδενικό φορολογητέο αποτέλεσμα.

Τα δεδομένα αυτά αποτυπώνουν τη μεγάλη γεωγραφική συγκέντρωση της οικονομικής δραστηριότητας και της κερδοφορίας, με την πρωτεύουσα να διατηρεί κυρίαρχη θέση.

Οι νέες αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα με τον Ν. 5355/2026

Σημαντικές, αν και όχι ριζικές, αλλαγές στο σύστημα του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος των ατομικών επιχειρήσεων περιλαμβάνει ο νέος φορολογικός νόμος 5355/2026, ο οποίος ψηφίστηκε και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ στις 13 Νοεμβρίου 2026.

Πρόκειται για τις ρυθμίσεις που είχαν ανακοινωθεί στο πλαίσιο των εξαγγελιών της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και ενσωματώθηκαν τελικά στα άρθρα 8 και 9 του νόμου.

Οι παρεμβάσεις επιχειρούν να περιορίσουν ορισμένες επιβαρύνσεις του συστήματος, κυρίως για τους συνεπείς φορολογούμενους, τους επαγγελματίες σε μικρούς οικισμούς και συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.

Ωστόσο, η βασική φιλοσοφία του τεκμαρτού συστήματος παραμένει αμετάβλητη.

1. Απαλλαγή συνεπών επαγγελματιών από συγκεκριμένες προσαυξήσεις

Η σημαντικότερη αλλαγή προβλέπεται στο άρθρο 8 του νέου νόμου.

Για τους επαγγελματίες που πληρούν σωρευτικά συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δεν θα εφαρμόζονται:

  • Η προσαύξηση του τεκμαρτού εισοδήματος λόγω μισθοδοσίας.
  • Η προσαύξηση λόγω υψηλότερου κύκλου εργασιών σε σχέση με τον μέσο όρο του αντίστοιχου ΚΑΔ.
  • Ο κανόνας που συνδέεται με τις υψηλότερες αποδοχές εργαζομένου.

Για να εξασφαλίσει κάποιος αυτή την ευνοϊκή μεταχείριση θα πρέπει σωρευτικά:

  1. Να διαβιβάζει τα δεδομένα των φορολογικών στοιχείων στο myDATA και μέσω των Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών (ΦΗΜ).
  2. Να έχει διασυνδέσει και να χρησιμοποιεί POS, εφόσον υπάρχει σχετική υποχρέωση.
  3. Να μην του έχουν επιβληθεί κυρώσεις για παραβάσεις της φορολογικής και εργατικής νομοθεσίας κατά τα προηγούμενα πέντε έτη.
  4. Να έχει υποβάλει τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ των προηγούμενων πέντε ετών.

Οι ειδικότερες προϋποθέσεις και η διαδικασία εφαρμογής προβλέπεται να καθοριστούν με κοινή υπουργική απόφαση.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποτελεί αναμφίβολα μια θετική εξέλιξη για τους συνεπείς επαγγελματίες. Δεν σημαίνει, όμως, ότι καταργείται το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Αφαιρούνται συγκεκριμένες προσαυξήσεις, ενώ εξακολουθεί να ισχύει η βασική μέθοδος υπολογισμού του.

2. Μειωμένο τεκμαρτό εισόδημα σε περισσότερους μικρούς οικισμούς

Με το άρθρο 9 διευρύνονται τα πληθυσμιακά όρια των οικισμών στους οποίους προβλέπεται μείωση κατά 50% του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος.

Συγκεκριμένα, η ευνοϊκή ρύθμιση επεκτείνεται:

  • Από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους για τους μικρούς οικισμούς.
  • Από τους 1.700 στους 2.200 κατοίκους για τη Δυτική Μακεδονία και τις παραμεθόριες περιφερειακές ενότητες της Κεντρικής Μακεδονίας, της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα.

Η αλλαγή αυτή διευρύνει τον αριθμό των επαγγελματιών που μπορούν να επωφεληθούν από τη μείωση.

3. Ειδική ρύθμιση για τους εκμεταλλευτές ταξί

Ο νέος νόμος προβλέπει επίσης διαφορετικό τρόπο προσδιορισμού του ελάχιστου εισοδήματος για τους εκμεταλλευτές ταξί, ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας τους στο όχημα.

Παράλληλα, προβλέπεται εξαίρεση από το τεκμαρτό εισόδημα για ανήλικα τέκνα που διαθέτουν άδεια ταξί.

4. Από πότε εφαρμόζονται οι αλλαγές;

Οι συγκεκριμένες αλλαγές στα άρθρα 8 και 9 εφαρμόζονται από το φορολογικό έτος 2026, δηλαδή θα αφορούν τις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027.

Αυτό σημαίνει ότι οι επαγγελματίες θα πρέπει να εξετάσουν τις νέες προϋποθέσεις και να διαπιστώσουν εάν μπορούν να υπαχθούν στις ευνοϊκές ρυθμίσεις.

Το σημαντικό είναι ότι δεν προβλέπεται γενική κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος, ούτε αυτόματη απαλλαγή όλων των μικρών επιχειρήσεων.

Μειώνεται και η προκαταβολή φόρου, αλλά από το 2028

Μια ακόμη αλλαγή που αφορά τους επαγγελματίες προβλέπεται στο άρθρο 12 του Ν. 5355/2026.

Η προκαταβολή φόρου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα για τα φυσικά πρόσωπα μειώνεται από 55% σε 50%.

Η μείωση θα εφαρμοστεί για την προκαταβολή που θα βεβαιωθεί με τις δηλώσεις του φορολογικού έτους 2027, δηλαδή με τις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2028.

Πρόκειται για μια πρόσθετη ελάφρυνση, η οποία όμως δεν αλλάζει τον τρόπο προσδιορισμού του τεκμαρτού εισοδήματος.

Το πραγματικό πρόβλημα για τις μικρές επιχειρήσεις παραμένει

Παρά τις νέες παρεμβάσεις, το βασικό πρόβλημα για χιλιάδες μικρές ατομικές επιχειρήσεις εξακολουθεί να υπάρχει.

Το τεκμαρτό σύστημα, που θεσπίστηκε με τον νόμο 5073/2023 και εφαρμόζεται από το φορολογικό έτος 2023, στηρίζεται στην παραδοχή ότι μια επιχείρηση πρέπει να εμφανίζει ένα ελάχιστο επίπεδο εισοδήματος, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα που προκύπτει από τα πραγματικά της δεδομένα.

Ο υπολογισμός λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, τον κατώτατο μισθό, τα χρόνια λειτουργίας, τη μισθοδοσία και τον κύκλο εργασιών σε σχέση με τον μέσο όρο του αντίστοιχου ΚΑΔ.

Το πρόβλημα είναι ότι η πραγματική οικονομική κατάσταση μιας μικρής επιχείρησης δεν αποτυπώνεται πάντοτε με αυτούς τους δείκτες.

Ένα μικρό κατάστημα μπορεί να έχει αυξημένο τζίρο αλλά ελάχιστο καθαρό περιθώριο κέρδους. Ένας επαγγελματίας μπορεί να αντιμετωπίζει υψηλά ενοίκια, ενεργειακό κόστος, ασφαλιστικές εισφορές, προμήθειες και λειτουργικά έξοδα, χωρίς να καταφέρνει να δημιουργήσει ουσιαστικό εισόδημα.

Παρά ταύτα, μπορεί να φορολογηθεί με βάση ένα τεκμαρτό ποσό υψηλότερο από το πραγματικό του κέρδος.

Η δυνατότητα αμφισβήτησης του τεκμηρίου μέσω της προβλεπόμενης διαδικασίας δεν αναιρεί το γεγονός ότι ο επαγγελματίας βρίσκεται αντιμέτωπος με πρόσθετες διαδικασίες και υποχρεώσεις για να αποδείξει την πραγματική οικονομική του κατάσταση.

Το μεγάλο ερώτημα για τη φορολογική δικαιοσύνη

Τα στοιχεία των εταιρικών φορολογικών δηλώσεων και οι αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα αναδεικνύουν μια ευρύτερη αντίφαση της ελληνικής φορολογικής πολιτικής.

Από τη μία πλευρά, εκατοντάδες χιλιάδες εταιρείες εμφανίζουν μηδενικά φορολογητέα κέρδη ή ζημιές, ακόμη και με ιδιαίτερα υψηλό κύκλο εργασιών.

Από την άλλη, ένας μικρός επαγγελματίας μπορεί να κληθεί να πληρώσει φόρο για εισόδημα που δεν πραγματοποίησε.

Ασφαλώς, οι δύο κατηγορίες δεν είναι απολύτως συγκρίσιμες. Οι εταιρείες και οι ατομικές επιχειρήσεις φορολογούνται με διαφορετικό καθεστώς, ενώ ο τζίρος δεν ταυτίζεται με το καθαρό κέρδος.

Αυτό, όμως, δεν αναιρεί την ανάγκη για ένα δικαιότερο και περισσότερο αναλογικό φορολογικό σύστημα.

Η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής είναι απαραίτητη. Δεν μπορεί, όμως, να στηρίζεται στην οριζόντια παραδοχή ότι κάθε επαγγελματίας που δηλώνει χαμηλό εισόδημα αποκρύπτει κέρδη.

Αντί να επιβαρύνονται συλλήβδην οι μικρές επιχειρήσεις με ένα εισόδημα που δεν προκύπτει από την πραγματική τους δραστηριότητα, η φορολογική διοίκηση πρέπει να αξιοποιεί τα διαθέσιμα ηλεκτρονικά δεδομένα, τις διασταυρώσεις, το myDATA και τους στοχευμένους ελέγχους.

Οι αλλαγές του Νοεμβρίου αποτελούν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς αναγνωρίζουν ότι η συνέπεια στη φορολογική συμμόρφωση πρέπει να επιβραβεύεται. Δεν αντιμετωπίζουν, ωστόσο, το βασικό ζήτημα: ότι μια επιχείρηση μπορεί πραγματικά να μην έχει κέρδη, ακόμη κι όταν λειτουργεί νόμιμα και καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να επιβιώσει.

Η φορολογική δικαιοσύνη δεν μπορεί να μετριέται με το πόσο εισόδημα υποθέτει το κράτος ότι αποκτά ένας επαγγελματίας, αλλά με το πόσο πραγματικά αποκτά. Η φοροδιαφυγή πρέπει να καταπολεμάται, όχι να θεωρείται δεδομένη. Και οι μικρές επιχειρήσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται ως παραγωγικό κομμάτι της οικονομίας και όχι ως εύκολος στόχος φορολογικών επιβαρύνσεων.


Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή

 

 

 


Συνεργάτες