«Κουμπαράς» για παιδιά: Οι επενδύσεις, το ρίσκο, οι αναλήψεις και όσα αλλάζουν για τους γονείς

Έναν νέο τρόπο αποταμίευσης και επένδυσης για τα παιδιά εισάγει από το 2027 ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά», δίνοντας στις οικογένειες τη δυνατότητα να δημιουργήσουν ένα σημαντικό κεφάλαιο μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού, με τη συμμετοχή του Δημοσίου στις καταβολές και με δυνατότητα επιλογής επενδυτικής στρατηγικής.

Η κρατική συμμετοχή αποτελεί το βασικό κίνητρο του νέου επενδυτικού λογαριασμού για παιδιά, καθώς για κάθε ευρώ που καταθέτει ο γονέας, το Δημόσιο καταβάλλει ισόποσο ποσό μέχρι το ετήσιο ανώτατο όριο που προβλέπει το πρόγραμμα.

Κατά την πρώτη πενταετία εφαρμογής, η μέγιστη κρατική ενίσχυση ανέρχεται σε 1.200 ευρώ ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι μια οικογένεια που καταθέτει 100 ευρώ τον μήνα συγκεντρώνει 1.200 ευρώ τον χρόνο και λαμβάνει επιπλέον άλλα 1.200 ευρώ από το κράτος, με αποτέλεσμα να εισρέουν συνολικά 2.400 ευρώ στον λογαριασμό πριν από τις επενδυτικές αποδόσεις. Στη συνέχεια, το ανώτατο όριο της κρατικής συμμετοχής θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.

Οι γονείς μπορούν να καταθέτουν ακόμη και έως 10.000 ευρώ τον χρόνο, ωστόσο η κρατική συμμετοχή περιορίζεται κάθε φορά στο ισχύον ετήσιο πλαφόν. Έτσι, μεγαλύτερες καταθέσεις αυξάνουν το συνολικό κεφάλαιο που επενδύεται, χωρίς όμως να αυξάνουν αναλογικά και τη συνεισφορά του Δημοσίου.

Σημαντικό είναι επίσης ότι δεν υπάρχει υποχρέωση συνεχών καταβολών. Αν μια οικογένεια διακόψει προσωρινά τις εισφορές της λόγω οικονομικών δυσκολιών, ο λογαριασμός παραμένει ενεργός και το ήδη συγκεντρωμένο κεφάλαιο συνεχίζει να επενδύεται. Το μόνο που χάνεται για το συγκεκριμένο έτος είναι η αντίστοιχη κρατική ενίσχυση, η οποία ενεργοποιείται ξανά όταν επανεκκινήσουν οι καταβολές.

Το πρόγραμμα δεν προβλέπει εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια, καθώς στόχος του είναι να ενισχύσει τη μακροχρόνια αποταμίευση και την επένδυση για τα παιδιά, δίνοντας στις οικογένειες τη δυνατότητα να δημιουργήσουν ένα σημαντικό κεφάλαιο μέχρι την ενηλικίωσή τους.

Σε αντίθεση με έναν απλό αποταμιευτικό λογαριασμό, τα χρήματα δεν θα παραμένουν αδρανή στην τράπεζα, αλλά θα επενδύονται σε πιστοποιημένα χρηματοοικονομικά προϊόντα, με τους γονείς να επιλέγουν το επίπεδο κινδύνου που επιθυμούν να αναλάβουν.

Σε ποια επενδυτικά προϊόντα θα τοποθετούνται τα χρήματα

Το νέο πρόγραμμα προβλέπει ότι οι καταθέσεις των γονέων και η κρατική συμμετοχή θα επενδύονται αποκλειστικά σε εγκεκριμένα επενδυτικά προϊόντα.

Μεταξύ αυτών προβλέπεται να περιλαμβάνονται:

• αμοιβαία κεφάλαια,
• κρατικά ομόλογα,
• εταιρικά ομόλογα που διαπραγματεύονται σε οργανωμένες αγορές,
• μετοχές και άλλα πιστοποιημένα επενδυτικά προϊόντα.

Τα προϊόντα θα προσφέρονται από τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και άλλους αδειοδοτημένους φορείς της αγοράς, ενώ θα εγκρίνονται μέσα από κοινό πλαίσιο πιστοποίησης σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

Πώς θα επιλέγεται το επίπεδο ρίσκου

Κεντρικό στοιχείο του νέου θεσμού είναι ότι κάθε οικογένεια θα μπορεί να αποφασίζει πόσο επενδυτικό κίνδυνο θέλει να αναλάβει.

Κάθε πάροχος θα υποχρεούται να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν εγγυημένου κεφαλαίου, το οποίο θα απευθύνεται στους πιο συντηρητικούς επενδυτές και θα προσφέρει αυξημένη ασφάλεια για το αρχικό κεφάλαιο.

Παράλληλα θα υπάρχουν επενδυτικές επιλογές υψηλότερου κινδύνου, οι οποίες ενδέχεται να προσφέρουν μεγαλύτερες αποδόσεις σε βάθος χρόνου, χωρίς όμως αυτές να είναι εγγυημένες.

Αυτό σημαίνει ότι δύο οικογένειες που θα καταθέτουν ακριβώς τα ίδια ποσά και θα λαμβάνουν την ίδια κρατική ενίσχυση μπορεί τελικά να παραδώσουν στα παιδιά τους διαφορετικό κεφάλαιο στα 18 τους χρόνια, ανάλογα με την πορεία των αγορών και τις επενδυτικές επιλογές που θα έχουν κάνει.

Παράλληλα, οι γονείς δεν θα δεσμεύονται για όλη τη διάρκεια του προγράμματος στην ίδια επενδυτική επιλογή. Θα έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν το κεφάλαιο από ένα εγκεκριμένο προϊόν σε άλλο, επιλέγοντας, για παράδειγμα, πιο δυναμική στρατηγική στα πρώτα χρόνια και πιο συντηρητική όσο πλησιάζει η ενηλικίωση του παιδιού.

Πότε θα μπορούν να γίνουν αναλήψεις

Το κεφάλαιο θα παραμένει, κατά κανόνα, δεσμευμένο μέχρι το παιδί να συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του.

Ο λογαριασμός δεν θα λειτουργεί ως ένας συνηθισμένος τραπεζικός λογαριασμός από τον οποίο οι γονείς θα μπορούν να κάνουν αναλήψεις όταν αντιμετωπίζουν οικονομικές ανάγκες.

Η κυβέρνηση προβλέπει μόνο συγκεκριμένες εξαιρέσεις για πρόωρη ανάληψη των χρημάτων, οι οποίες θα καθοριστούν στο τελικό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο.

Με την ενηλικίωση, το σύνολο του συσσωρευμένου κεφαλαίου θα αποδίδεται πλέον στο ίδιο το παιδί, το οποίο θα μπορεί να το αξιοποιήσει για σπουδές, αγορά πρώτης κατοικίας, επαγγελματικό ξεκίνημα ή οποιαδήποτε άλλη ανάγκη της ενήλικης ζωής του.

Τι ισχύει με τη φορολογία

Ένα από τα σημαντικότερα κίνητρα του προγράμματος είναι η φορολογική μεταχείριση των επενδυτικών αποδόσεων.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου, οι αποδόσεις του λογαριασμού θα είναι αφορολόγητες. Δεν θα επιβάλλεται φόρος στους τόκους ούτε φόρος υπεραξίας, ώστε ολόκληρη η απόδοση να παραμένει στον λογαριασμό και να επανεπενδύεται, αυξάνοντας το τελικό κεφάλαιο μέσω του ανατοκισμού.

Αντίθετα, η φορολογική μεταχείριση των ίδιων των καταβολών που πραγματοποιούν οι γονείς δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Το οικονομικό επιτελείο έχει διευκρινίσει ότι το σχετικό ζήτημα θα αποσαφηνιστεί με το τελικό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα καθορίσει αν και με ποιον τρόπο οι γονικές εισφορές θα αντιμετωπίζονται φορολογικά.

Στόχος η δημιουργία κεφαλαίου για την ενηλικίωση

Η φιλοσοφία του νέου «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά» δεν είναι η χορήγηση ενός ακόμη επιδόματος, αλλά η δημιουργία ενός μακροχρόνιου επενδυτικού λογαριασμού, στον οποίο θα συμμετέχουν τόσο οι γονείς όσο και το κράτος.

Το ύψος του τελικού ποσού που θα λάβει το παιδί δεν θα εξαρτάται μόνο από τις καταβολές της οικογένειας και την κρατική συμμετοχή, αλλά και από τις πραγματικές αποδόσεις των επενδύσεων που θα επιλεγούν στη διάρκεια των 18 ετών. Για τον λόγο αυτό, τα παραδείγματα τελικών κεφαλαίων που έχουν παρουσιαστεί από το οικονομικό επιτελείο είναι ενδεικτικά και όχι εγγυημένα, καθώς η εξέλιξή τους θα συνδέεται με την πορεία των αγορών και το επίπεδο επενδυτικού κινδύνου που θα επιλέξει κάθε οικογένεια.

Έναν νέο τρόπο αποταμίευσης και επένδυσης για τα παιδιά εισάγει από το 2027 ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά», δίνοντας στις οικογένειες τη δυνατότητα να δημιουργήσουν ένα σημαντικό κεφάλαιο μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού, με τη συμμετοχή του Δημοσίου στις καταβολές και με δυνατότητα επιλογής επενδυτικής στρατηγικής.

Η κρατική συμμετοχή αποτελεί το βασικό κίνητρο του νέου επενδυτικού λογαριασμού για παιδιά, καθώς για κάθε ευρώ που καταθέτει ο γονέας, το Δημόσιο καταβάλλει ισόποσο ποσό μέχρι το ετήσιο ανώτατο όριο που προβλέπει το πρόγραμμα.

Κατά την πρώτη πενταετία εφαρμογής, η μέγιστη κρατική ενίσχυση ανέρχεται σε 1.200 ευρώ ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι μια οικογένεια που καταθέτει 100 ευρώ τον μήνα συγκεντρώνει 1.200 ευρώ τον χρόνο και λαμβάνει επιπλέον άλλα 1.200 ευρώ από το κράτος, με αποτέλεσμα να εισρέουν συνολικά 2.400 ευρώ στον λογαριασμό πριν από τις επενδυτικές αποδόσεις. Στη συνέχεια, το ανώτατο όριο της κρατικής συμμετοχής θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.

Οι γονείς μπορούν να καταθέτουν ακόμη και έως 10.000 ευρώ τον χρόνο, ωστόσο η κρατική συμμετοχή περιορίζεται κάθε φορά στο ισχύον ετήσιο πλαφόν. Έτσι, μεγαλύτερες καταθέσεις αυξάνουν το συνολικό κεφάλαιο που επενδύεται, χωρίς όμως να αυξάνουν αναλογικά και τη συνεισφορά του Δημοσίου.

Σημαντικό είναι επίσης ότι δεν υπάρχει υποχρέωση συνεχών καταβολών. Αν μια οικογένεια διακόψει προσωρινά τις εισφορές της λόγω οικονομικών δυσκολιών, ο λογαριασμός παραμένει ενεργός και το ήδη συγκεντρωμένο κεφάλαιο συνεχίζει να επενδύεται. Το μόνο που χάνεται για το συγκεκριμένο έτος είναι η αντίστοιχη κρατική ενίσχυση, η οποία ενεργοποιείται ξανά όταν επανεκκινήσουν οι καταβολές.

Το πρόγραμμα δεν προβλέπει εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια, καθώς στόχος του είναι να ενισχύσει τη μακροχρόνια αποταμίευση και την επένδυση για τα παιδιά, δίνοντας στις οικογένειες τη δυνατότητα να δημιουργήσουν ένα σημαντικό κεφάλαιο μέχρι την ενηλικίωσή τους.

Σε αντίθεση με έναν απλό αποταμιευτικό λογαριασμό, τα χρήματα δεν θα παραμένουν αδρανή στην τράπεζα, αλλά θα επενδύονται σε πιστοποιημένα χρηματοοικονομικά προϊόντα, με τους γονείς να επιλέγουν το επίπεδο κινδύνου που επιθυμούν να αναλάβουν.

Σε ποια επενδυτικά προϊόντα θα τοποθετούνται τα χρήματα

Το νέο πρόγραμμα προβλέπει ότι οι καταθέσεις των γονέων και η κρατική συμμετοχή θα επενδύονται αποκλειστικά σε εγκεκριμένα επενδυτικά προϊόντα.

Μεταξύ αυτών προβλέπεται να περιλαμβάνονται:

• αμοιβαία κεφάλαια,
• κρατικά ομόλογα,
• εταιρικά ομόλογα που διαπραγματεύονται σε οργανωμένες αγορές,
• μετοχές και άλλα πιστοποιημένα επενδυτικά προϊόντα.

Τα προϊόντα θα προσφέρονται από τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και άλλους αδειοδοτημένους φορείς της αγοράς, ενώ θα εγκρίνονται μέσα από κοινό πλαίσιο πιστοποίησης σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

Πώς θα επιλέγεται το επίπεδο ρίσκου

Κεντρικό στοιχείο του νέου θεσμού είναι ότι κάθε οικογένεια θα μπορεί να αποφασίζει πόσο επενδυτικό κίνδυνο θέλει να αναλάβει.

Κάθε πάροχος θα υποχρεούται να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν εγγυημένου κεφαλαίου, το οποίο θα απευθύνεται στους πιο συντηρητικούς επενδυτές και θα προσφέρει αυξημένη ασφάλεια για το αρχικό κεφάλαιο.

Παράλληλα θα υπάρχουν επενδυτικές επιλογές υψηλότερου κινδύνου, οι οποίες ενδέχεται να προσφέρουν μεγαλύτερες αποδόσεις σε βάθος χρόνου, χωρίς όμως αυτές να είναι εγγυημένες.

Αυτό σημαίνει ότι δύο οικογένειες που θα καταθέτουν ακριβώς τα ίδια ποσά και θα λαμβάνουν την ίδια κρατική ενίσχυση μπορεί τελικά να παραδώσουν στα παιδιά τους διαφορετικό κεφάλαιο στα 18 τους χρόνια, ανάλογα με την πορεία των αγορών και τις επενδυτικές επιλογές που θα έχουν κάνει.

Παράλληλα, οι γονείς δεν θα δεσμεύονται για όλη τη διάρκεια του προγράμματος στην ίδια επενδυτική επιλογή. Θα έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν το κεφάλαιο από ένα εγκεκριμένο προϊόν σε άλλο, επιλέγοντας, για παράδειγμα, πιο δυναμική στρατηγική στα πρώτα χρόνια και πιο συντηρητική όσο πλησιάζει η ενηλικίωση του παιδιού.

Πότε θα μπορούν να γίνουν αναλήψεις

Το κεφάλαιο θα παραμένει, κατά κανόνα, δεσμευμένο μέχρι το παιδί να συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του.

Ο λογαριασμός δεν θα λειτουργεί ως ένας συνηθισμένος τραπεζικός λογαριασμός από τον οποίο οι γονείς θα μπορούν να κάνουν αναλήψεις όταν αντιμετωπίζουν οικονομικές ανάγκες.

Η κυβέρνηση προβλέπει μόνο συγκεκριμένες εξαιρέσεις για πρόωρη ανάληψη των χρημάτων, οι οποίες θα καθοριστούν στο τελικό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο.

Με την ενηλικίωση, το σύνολο του συσσωρευμένου κεφαλαίου θα αποδίδεται πλέον στο ίδιο το παιδί, το οποίο θα μπορεί να το αξιοποιήσει για σπουδές, αγορά πρώτης κατοικίας, επαγγελματικό ξεκίνημα ή οποιαδήποτε άλλη ανάγκη της ενήλικης ζωής του.

Τι ισχύει με τη φορολογία

Ένα από τα σημαντικότερα κίνητρα του προγράμματος είναι η φορολογική μεταχείριση των επενδυτικών αποδόσεων.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου, οι αποδόσεις του λογαριασμού θα είναι αφορολόγητες. Δεν θα επιβάλλεται φόρος στους τόκους ούτε φόρος υπεραξίας, ώστε ολόκληρη η απόδοση να παραμένει στον λογαριασμό και να επανεπενδύεται, αυξάνοντας το τελικό κεφάλαιο μέσω του ανατοκισμού.

Αντίθετα, η φορολογική μεταχείριση των ίδιων των καταβολών που πραγματοποιούν οι γονείς δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Το οικονομικό επιτελείο έχει διευκρινίσει ότι το σχετικό ζήτημα θα αποσαφηνιστεί με το τελικό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα καθορίσει αν και με ποιον τρόπο οι γονικές εισφορές θα αντιμετωπίζονται φορολογικά.

Στόχος η δημιουργία κεφαλαίου για την ενηλικίωση

Η φιλοσοφία του νέου «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά» δεν είναι η χορήγηση ενός ακόμη επιδόματος, αλλά η δημιουργία ενός μακροχρόνιου επενδυτικού λογαριασμού, στον οποίο θα συμμετέχουν τόσο οι γονείς όσο και το κράτος.

Το ύψος του τελικού ποσού που θα λάβει το παιδί δεν θα εξαρτάται μόνο από τις καταβολές της οικογένειας και την κρατική συμμετοχή, αλλά και από τις πραγματικές αποδόσεις των επενδύσεων που θα επιλεγούν στη διάρκεια των 18 ετών. Για τον λόγο αυτό, τα παραδείγματα τελικών κεφαλαίων που έχουν παρουσιαστεί από το οικονομικό επιτελείο είναι ενδεικτικά και όχι εγγυημένα, καθώς η εξέλιξή τους θα συνδέεται με την πορεία των αγορών και το επίπεδο επενδυτικού κινδύνου που θα επιλέξει κάθε οικογένεια.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή