Τα 17 νέα οικονομικά μέτρα: Ποιοι ωφελούνται, ποιοι μένουν εκτός και τα ερωτήματα για τους ελεύθερους επαγγελματίες Νέα Επικαιρότητα Η κυβέρνηση παρουσίασε ένα εκτεταμένο πακέτο 17 οικονομικών και φορολογικών παρεμβάσεων, οι οποίες θα εφαρμοστούν σταδιακά από το 2026 έως και το 2029. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, στόχος είναι η ενίσχυση των εισοδημάτων, η στήριξη της επιχειρηματικότητας, η διευκόλυνση της πρόσβασης στη στέγη και η τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης. Τα μέτρα αφορούν ελεύθερους επαγγελματίες, επιχειρήσεις, αγρότες, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, εργαζόμενους, συνταξιούχους, ιδιοκτήτες ακινήτων και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ωστόσο, πίσω από τις εξαγγελίες υπάρχουν σημαντικές λεπτομέρειες που καθορίζουν ποιοι πραγματικά θα ωφεληθούν και ποιοι ενδέχεται να μην δουν ουσιαστική διαφορά στην καθημερινότητά τους. Οι βασικές αλλαγές Αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Από το φορολογικό έτος 2026 καταργούνται δύο βασικές προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος: η προσαύξηση που υπολογιζόταν με βάση τη μισθοδοσία προσωπικού, η προσαύξηση που επιβαλλόταν όταν ο τζίρος μιας επιχείρησης ήταν σημαντικά υψηλότερος από τον μέσο όρο του αντίστοιχου ΚΑΔ. Παραμένει, όμως, ως ελάχιστη βάση φορολόγησης ο κατώτατος μισθός μαζί με τις τριετίες. Από το φορολογικό έτος 2027 μειώνεται επίσης η προκαταβολή φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις από 55% σε 50%. Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τους εκμεταλλευτές ταξί, ώστε το τεκμήριο να υπολογίζεται πλέον ανάλογα με το πραγματικό ποσοστό συνιδιοκτησίας. Επιχειρήσεις Ξεκινά σταδιακά η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα έως το 2029. Παράλληλα, από το 2028 αρχίζει σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου των εταιρειών από το 80% στο 50%. Θεσπίζονται επίσης ταχύτερες αποσβέσεις νέων επενδύσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό, καθώς οι επιχειρήσεις θα μπορούν να ολοκληρώνουν τις αποσβέσεις σε έξι αντί για δέκα χρόνια. Νέα χρηματοδότηση 5 δισ. ευρώ Μέσω δύο νέων χρηματοδοτικών εργαλείων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας προβλέπεται η κινητοποίηση συνολικών κεφαλαίων ύψους 5 δισ. ευρώ για επενδύσεις και κεφάλαιο κίνησης μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Αγρότες Από το φορολογικό έτος 2026 μηδενίζεται ο φορολογικός συντελεστής για τα πρώτα 20.000 ευρώ εισοδήματος των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών. Τρίτεκνες οικογένειες Αυξάνεται σημαντικά το αφορολόγητο, με αποτέλεσμα μειώσεις φόρου ακόμη και για οικογένειες με υψηλότερα εισοδήματα. Εργαζόμενοι και συνταξιούχοι Ο κατώτατος μισθός προβλέπεται να φτάσει τα 1.000 ευρώ έως τον Ιανουάριο του 2028. Οι ασφαλιστικές εισφορές των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα. Για τους δημοσίους υπαλλήλους θεσπίζεται επίδομα Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά από το 2027, ενώ προβλέπονται νέες αυξήσεις στους βασικούς μισθούς. Η ετήσια οικονομική ενίσχυση των συνταξιούχων αυξάνεται στα 400 ευρώ και επεκτείνεται σχεδόν στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών. Στέγη Το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» αποκτά μεγαλύτερο προϋπολογισμό και διευρυμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Παρατείνονται οι φορολογικές απαλλαγές για κλειστά σπίτια που επιστρέφουν στη μακροχρόνια μίσθωση, ενώ διατηρείται και η απαλλαγή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 ο φόρος μεταβίβασης για αγορά κατοικίας από πολίτες τρίτων χωρών αυξάνεται από 3% σε 15%. ΕΝΦΙΑ Από το 2027 επεκτείνεται η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκων, καλύπτοντας χιλιάδες ακόμη ιδιοκτήτες ακινήτων. Ποιοι είναι οι πραγματικοί κερδισμένοι Με βάση όσα έχουν ανακοινωθεί μέχρι σήμερα, οι μεγαλύτεροι ωφελημένοι φαίνεται να είναι: επιχειρήσεις με σημαντική μισθοδοσία προσωπικού, επιχειρήσεις με υψηλό κύκλο εργασιών που μέχρι σήμερα επιβαρύνονταν από την προσαύξηση του τεκμαρτού, αγρότες, τρίτεκνες οικογένειες, δημόσιοι υπάλληλοι, συνταξιούχοι, επιχειρήσεις που σχεδιάζουν νέες επενδύσεις. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες: Υπάρχει πραγματικό όφελος; Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι καταργείται το μεγαλύτερο μέρος του τεκμαρτού εισοδήματος για περίπου το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών. Ωστόσο, η εικόνα φαίνεται περισσότερο σύνθετη. Οι δύο προσαυξήσεις που καταργούνται δεν επιβάρυναν το σύνολο των επαγγελματιών. Αφορούσαν κυρίως όσους απασχολούσαν προσωπικό ή εμφάνιζαν ιδιαίτερα υψηλό κύκλο εργασιών σε σχέση με τον μέσο όρο του κλάδου τους. Για μία μικρή ατομική επιχείρηση χωρίς προσωπικό, οι συγκεκριμένες προσαυξήσεις δεν εφαρμόζονταν ούτε σήμερα. Συνεπώς, η κατάργησή τους δεν μεταφράζεται αυτόματα σε μείωση φόρου. Αντίθετα, εξακολουθεί να ισχύει ως ελάχιστη βάση φορολόγησης ο κατώτατος μισθός. Καθώς ο κατώτατος μισθός προβλέπεται να αυξηθεί στα 1.000 ευρώ έως το 2028, αυξάνεται αντίστοιχα και το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Αυτό σημαίνει ότι αρκετές μικρές ατομικές επιχειρήσεις ενδέχεται να βρεθούν να φορολογούνται για μεγαλύτερο τεκμαρτό εισόδημα από ό,τι σήμερα, ακόμη και αν τα πραγματικά τους έσοδα δεν αυξηθούν. Παράλληλα, η μείωση της προκαταβολής φόρου από το 55% στο 50% αφορά μόνο την προκαταβολή και όχι τον κύριο φόρο. Εφόσον ο κύριος φόρος αυξηθεί λόγω υψηλότερου τεκμαρτού εισοδήματος, το όφελος της μικρότερης προκαταβολής μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα περιορισμένο. Έτσι, το βασικό ερώτημα παραμένει αν η μεγάλη πλειονότητα των μικρών ελεύθερων επαγγελματιών θα δει τελικά πραγματική φορολογική ελάφρυνση ή αν οι αλλαγές αφορούν κυρίως τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις που επιβαρύνονταν από τις πρόσθετες προσαυξήσεις. Τι δεν ακούσαμε Εξίσου σημαντικά είναι όσα δεν περιλαμβάνονται στις κυβερνητικές εξαγγελίες. Δεν ανακοινώθηκε καμία μείωση του φορολογικού συντελεστή των νομικών προσώπων από το 22% στο 20%, όπως ζητούσε μεγάλο μέρος της αγοράς. Δεν υπήρξε καμία αλλαγή στη φορολογία των εισοδημάτων από ενοίκια και ειδικότερα δεν μειώθηκε ο πρώτος φορολογικός συντελεστής 15% για τα πρώτα 12.000 ευρώ εισοδήματος. Δεν ανακοινώθηκε πάγωμα του κατώτατου μισθού αποκλειστικά για τον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών, κάτι που θα απέτρεπε την αυτόματη αύξηση της ελάχιστης φορολογητέας βάσης. Δεν υπήρξε γενικότερη μείωση των φορολογικών συντελεστών για τα φυσικά πρόσωπα. Δεν ανακοινώθηκε νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των αυτοαπασχολούμενων. Δεν υπήρξε κατάργηση ή ουσιαστική αναθεώρηση του ίδιου του συστήματος της τεκμαρτής φορολόγησης, αλλά μόνο κατάργηση δύο επιμέρους προσαυξήσεων. Δεν υπήρξαν νέες παρεμβάσεις για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ούτε πρόσθετα φορολογικά κίνητρα για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας. Συμπέρασμα Το νέο πακέτο περιλαμβάνει σημαντικές παρεμβάσεις για πολλές κοινωνικές ομάδες και επιχειρήσεις, ενώ αρκετές από αυτές κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, όσον αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες, ιδιαίτερα τις μικρές ατομικές επιχειρήσεις, παραμένουν εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο οι εξαγγελίες θα οδηγήσουν σε πραγματική μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης. Η διατήρηση της ελάχιστης τεκμαρτής φορολόγησης σε συνδυασμό με την προγραμματισμένη αύξηση του κατώτατου μισθού ενδέχεται να περιορίσει ή ακόμη και να εξουδετερώσει μέρος των ανακοινωμένων ελαφρύνσεων για πολλούς επαγγελματίες. Η τελική εικόνα θα ξεκαθαρίσει μόνο όταν δημοσιευθούν τα σχετικά νομοσχέδια και οι εφαρμοστικές διατάξεις, οι οποίες θα καθορίσουν με ακρίβεια ποιοι θα είναι οι πραγματικοί κερδισμένοι και ποιοι τελικά θα μείνουν εκτός των φορολογικών ελαφρύνσεων. Παναγιώτης Ράγγος Λογιστής Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης - Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή Previous Next