Το 13ωρο γίνεται καθεστώς: Τι δείχνουν τα στοιχεία για την εργασία στην Ελλάδα και την Ευρώπη

Η επέκταση της δυνατότητας εργασίας έως και 13 ώρες ημερησίως επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τα όρια της απασχόλησης, την παραγωγικότητα και την προστασία των εργαζομένων.

Ενώ η κυβέρνηση μιλά για μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά εργασίας, συνδικάτα και ειδικοί προειδοποιούν για εντατικοποίηση της εργασίας. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι Έλληνες ήδη εργάζονται περισσότερο από σχεδόν όλους τους Ευρωπαίους.

■ Πώς φτάσαμε στο 13ωρο

Η δυνατότητα απασχόλησης έως και 13 ώρες ημερησίως είχε αρχικά εισαχθεί για εργαζόμενους που απασχολούνται σε περισσότερους από έναν εργοδότες. Οι νέες ρυθμίσεις διευρύνουν το πλαίσιο, επιτρέποντας μεγαλύτερη ευελιξία στον χρόνο εργασίας, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται τα όρια ανάπαυσης που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Βασική δικλείδα ασφαλείας παραμένει η υποχρεωτική ανάπαυση 11 συνεχόμενων ωρών ανά 24ωρο, όπως ορίζει το ευρωπαϊκό δίκαιο. Ωστόσο, στην πράξη, ένα 13ωρο αφήνει περιορισμένο χρόνο για μετακινήσεις, οικογενειακή ζωή και ξεκούραση.

■ Η Ελλάδα ήδη εργάζεται περισσότερο από την Ευρώπη

Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στις πρώτες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τις ώρες εργασίας. Το 2024 οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα εργάζονταν κατά μέσο όρο 39,8 ώρες την εβδομάδα, έναντι 36 ωρών στον μέσο όρο της ΕΕ. Δηλαδή, σχεδόν 4 ώρες περισσότερες κάθε εβδομάδα. 

Η Ελλάδα καταγράφει την υψηλότερη επίδοση στην ΕΕ, μπροστά από χώρες όπως η Βουλγαρία (39 ώρες), η Πολωνία (38,9 ώρες) και η Ρουμανία (38,8 ώρες). Στον αντίποδα, οι εργαζόμενοι στην Ολλανδία εργάζονται μόλις 31,9–32,2 ώρες εβδομαδιαίως, ενώ στη Γερμανία ο μέσος όρος είναι περίπου 34 ώρες. 

Με άλλα λόγια, ένας εργαζόμενος στην Ελλάδα εργάζεται κατά μέσο όρο περίπου 8 ώρες περισσότερες την εβδομάδα από έναν εργαζόμενο στην Ολλανδία – δηλαδή σχεδόν μία επιπλέον εργάσιμη ημέρα.

■ Πολλές ώρες δεν σημαίνουν απαραίτητα υψηλή παραγωγικότητα

Παρά τις περισσότερες ώρες εργασίας, η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί σε παραγωγικότητα έναντι των πιο ανεπτυγμένων οικονομιών της Ευρώπης. Στοιχεία του Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης δείχνουν ότι οι Έλληνες εργάζονται περίπου 1.900 ώρες ετησίως, από τις υψηλότερες επιδόσεις στον ΟΟΣΑ, όταν ο μέσος όρος του οργανισμού κυμαίνεται κοντά στις 1.700 ώρες. 

Αντίθετα, οικονομίες όπως της Γερμανία και της Δανία εμφανίζουν μικρότερο χρόνο εργασίας αλλά υψηλότερη παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας. 

Το παράδειγμα της Ολλανδίας είναι χαρακτηριστικό: με τις λιγότερες ώρες εργασίας στην ΕΕ, η χώρα συγκαταλέγεται στις πιο παραγωγικές οικονομίες της Ευρώπης.

■ Οι επιπτώσεις στην υγεία

Έρευνες του Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και της Διεθνής Οργάνωση Εργασίας έχουν συνδέσει τη συστηματική εργασία άνω των 55 ωρών εβδομαδιαίως με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου 6,6% των εργαζομένων δηλώνουν ότι εργάζονται 49 ώρες ή περισσότερες την εβδομάδα, ποσοστό που παραμένει σημαντικό παρά τη σταδιακή αποκλιμάκωση της τελευταίας δεκαετίας. 

■ Η ευρωπαϊκή τάση κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση

Την ώρα που η Ελλάδα συζητά για 13ωρη εργασία, αρκετές χώρες πειραματίζονται με μείωση του χρόνου απασχόλησης.

Η Βέλγιο έχει θεσπίσει τη δυνατότητα τετραήμερης εργασίας, ενώ πιλοτικά προγράμματα στη Γερμανία, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ισλανδία έδειξαν ότι η μείωση των ωρών εργασίας μπορεί να διατηρήσει ή και να αυξήσει την παραγωγικότητα. 

■ Το μεγάλο ερώτημα

Η συζήτηση για το 13ωρο αναδεικνύει ένα κρίσιμο δίλημμα: περισσότερες ώρες εργασίας ή καλύτερη εργασία;

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα ήδη εργάζεται περισσότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η επέκταση του χρόνου εργασίας θα ενισχύσει πραγματικά την οικονομία ή αν θα επιβαρύνει περαιτέρω μια αγορά εργασίας που ήδη καταγράφει από τα υψηλότερα επίπεδα απασχόλησης σε ώρες στην Ευρώπη. 

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή