Φόρο...γνώμες: Άλλη μία πλατφόρμα, άλλη μία μετάθεση ευθύνης

Σε μια χώρα όπου η γραφειοκρατία δεν μειώνεται αλλά μετασχηματίζεται, εμφανίζεται ακόμη μία ψηφιακή πλατφόρμα αυτή τη φορά με αφορμή το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων. Με στόχο θεωρητικά την απλοποίηση διαδικασιών, την επιτάχυνση των ελέγχων και τη διαφάνεια. Στην πράξη όμως, η ιστορία επαναλαμβάνεται: το βάρος μετακυλίεται ξανά στους πολίτες και, κυρίως, στους λογιστές.

Αντί το κράτος να αξιοποιήσει τα δεδομένα που ήδη διαθέτει, να διασυνδέσει υπηρεσίες και να αναλάβει τον ουσιαστικό έλεγχο, επιλέγει τη γνωστή οδό: δημιουργεί ένα νέο σύστημα και ζητά από τρίτους να το «ταΐσουν» με πληροφορίες. Έτσι, η ευθύνη μεταφέρεται σιωπηρά από τον δημόσιο μηχανισμό στον ιδιωτικό τομέα και στους επαγγελματίες που καλούνται να κάνουν τη δουλειά του.

Οι λογιστές βρίσκονται για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο. Δεν είναι μόνο οι προθεσμίες που ασφυκτιούν ούτε η πολυπλοκότητα των διαδικασιών  ειδικά όταν πρόκειται για την καταγραφή και επικαιροποίηση στοιχείων στο Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων. Είναι το γεγονός ότι καλούνται να λειτουργήσουν ως ενδιάμεσοι διαχειριστές ενός συστήματος που δεν σχεδιάστηκε με βάση την καθημερινή πραγματικότητα της αγοράς. Αντί να υποστηρίζονται, επιβαρύνονται. Αντί να διευκολύνονται, εγκλωβίζονται σε νέα ψηφιακά «πρέπει».

Από την άλλη πλευρά, οι πολίτες βιώνουν μια ψευδαίσθηση ψηφιακού εκσυγχρονισμού. Ναι, οι διαδικασίες γίνονται ηλεκτρονικές. Όμως η ουσία δεν αλλάζει: περισσότερα βήματα, περισσότερη ευθύνη, περισσότερος χρόνος  ιδιαίτερα όταν καλούνται να δηλώσουν ή να επιβεβαιώσουν δεδομένα που το κράτος ήδη κατέχει μέσω άλλων μητρώων.

Το βασικό ερώτημα παραμένει: γιατί το κράτος δεν αναλαμβάνει τον ρόλο που του αναλογεί; Γιατί δεν επενδύει σε πραγματική διαλειτουργικότητα μεταξύ υπηρεσιών, ώστε πλατφόρμες όπως το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων να λειτουργούν αυτόματα και όχι αποσπασματικά; Γιατί δεν αξιοποιεί τα ήδη υπάρχοντα δεδομένα ώστε να μειώσει την ανάγκη υποβολών και δηλώσεων;

Η απάντηση δεν είναι απλή, αλλά το αποτέλεσμα είναι ξεκάθαρο: μια διαρκής μετάθεση ευθύνης. Κάθε νέα πλατφόρμα παρουσιάζεται ως λύση, αλλά λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής υποχρεώσεων για τους ίδιους ανθρώπους.

Αν θέλουμε πραγματικό ψηφιακό μετασχηματισμό, η λογική πρέπει να αλλάξει. Λιγότερες πλατφόρμες, περισσότερη ουσία. Λιγότερη μεταφορά ευθύνης, περισσότερη ανάληψη από το κράτος. Διαφορετικά, απλώς θα συνεχίσουμε να βαφτίζουμε το ίδιο πρόβλημα με νέο όνομα.

Και αυτό, όσο κι αν ψηφιοποιείται, παραμένει πρόβλημα.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - Οικονομολόγος

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτής