Φορολόγηση κρυπτονομισμάτων: ένα πλαίσιο που άργησε, αλλά είναι πλήρες; Παπαδάκη Μαρία - Αρθρογραφία Για χρόνια, τα κρυπτονομίσματα κινούνταν σε μια «γκρίζα ζώνη» της ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας. Ο επενδυτής δεν ήξερε αν και πώς πρέπει να δηλώσει τα κέρδη του, και ο λογιστής καλούνταν να απαντήσει σε ερωτήματα για τα οποία ο νόμος δεν έδινε σαφή απάντηση. Η εικόνα αυτή αλλάζει. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έθεσε σε δημόσια διαβούλευση, έως τις 22 Οκτωβρίου 2026, σχέδιο νόμου που για πρώτη φορά ρυθμίζει ειδικά τη φορολόγηση των κρυπτοστοιχείων, με στόχο την ψήφισή του στις αρχές Νοεμβρίου. Το κείμενο έχει ήδη αλλάξει μία φορά. Σε προσχέδιο που είχε παρουσιαστεί τον Ιούνιο προβλεπόταν συντελεστής 15%, ίδιος με αυτόν των μετοχών, ενώ το κείμενο της διαβούλευσης κατεβάζει τον συντελεστή στο 10%. Πρόκειται λοιπόν για διατάξεις που ενδέχεται να αλλάξουν ξανά πριν από την ψήφιση, και όσα ακολουθούν αφορούν το σχέδιο όπως δημοσιεύθηκε. Το ερώτημα για τον λογιστή είναι διπλό. Τι ακριβώς προβλέπει το νέο πλαίσιο; Και, κυρίως, πού αφήνει κενά που θα κληθεί ο ίδιος να καλύψει στην πράξη, απέναντι σε πελάτες που ήδη ρωτούν τι πρέπει να κάνουν; Καταρχάς, το σχέδιο προσθέτει στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013) νέο άρθρο 42Β, σύμφωνα με το οποίο η υπεραξία φυσικών προσώπων από τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή 10%. Ως μεταβίβαση νοείται, μεταξύ άλλων, η ανταλλαγή κρυπτοστοιχείων με χρήματα, η χρήση τους για αγορά αγαθών ή υπηρεσιών και η εισφορά τους σε εταιρικό κεφάλαιο. Σύμφωνα με τις περιλήψεις που έχουν δημοσιευθεί, η ανταλλαγή ενός κρυπτονομίσματος με άλλο δεν γεννά φορολογητέα υπεραξία τη στιγμή της ανταλλαγής. Η υπεραξία είναι η διαφορά ανάμεσα στην τιμή μεταβίβασης και την τιμή κτήσης, μαζί με τα άμεσα έξοδα της συναλλαγής. Όταν το ίδιο κρυπτονόμισμα έχει αγοραστεί σε διαδοχικές φορές, εφαρμόζεται η μέση σταθμική τιμή κτήσης. Τιμές και κόστη αποδεικνύονται από τα στοιχεία των παρόχων και των διαμεσολαβούντων ή από δεδομένα που εξάγονται απευθείας από το κατανεμημένο καθολικό βιβλίο (blockchain). Αν το κόστος κτήσης δεν μπορεί να αποδειχθεί, λογίζεται μηδενικό, οπότε φορολογείται ολόκληρο το ποσό της πώλησης. Η καθαρή ετήσια υπεραξία έως 500 ευρώ δεν φορολογείται. Οι ζημιές μεταφέρονται για πέντε έτη, αλλά συμψηφίζονται μόνο με μελλοντικά κέρδη από κρυπτοστοιχεία και όχι με άλλα εισοδήματα. Τα έσοδα από δανεισμό, παροχή ρευστότητας και κλείδωμα κρυπτοστοιχείων σε μηχανισμούς επικύρωσης (staking) αντιμετωπίζονται ως τόκοι και φορολογούνται επίσης με 10%. Στο συνοδευτικό αρχείο Excel δίνεται ενδεικτικός υπολογισμός: μέση σταθμική τιμή κτήσης ανά κρυπτονόμισμα, υπεραξία ανά πώληση, συμψηφισμός μεταφερόμενων ζημιών, όριο των 500 ευρώ και φόρος 10%. Ο αναγνώστης μπορεί να καταχωρίσει τις δικές του συναλλαγές. Υπάρχουν και άλλες σημαντικές ρυθμίσεις: Η αγορά κρυπτοστοιχείων λογίζεται δαπάνη απόκτησης περιουσιακού στοιχείου και πρέπει να καλύπτεται από τεκμήρια (άρθρο 32 ΚΦΕ). Οι συναλλαγές σε κρυπτοστοιχεία εξαιρούνται από τον κανόνα των τριών παρόμοιων συναλλαγών σε έξι μήνες, που τεκμαίρει επιχειρηματική δραστηριότητα (άρθρο 21 παρ. 3 ΚΦΕ). Στον φόρο κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών τα κρυπτοστοιχεία θεωρούνται άυλη κινητή περιουσία που βρίσκεται στην αλλοδαπή και αποτιμώνται σε ευρώ την προηγούμενη ημέρα από τη γένεση της φορολογικής υποχρέωσης, για υποχρεώσεις που γεννιούνται από 1.1.2027. Η πώληση κρυπτοστοιχείων απαλλάσσεται από το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής από 1.12.2026. Η ΑΑΔΕ, μετά από γνώμη της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και της Τράπεζας της Ελλάδος, θα ορίσει με απόφαση τον τρόπο απόδειξης και τον χρόνο τήρησης των στοιχείων. Τέλος, προβλέπεται ρύθμιση για τα κέρδη του παρελθόντος. Όποιος μετέβιβασε κρυπτοστοιχεία πριν από την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων μπορεί, μέσα σε 12 μήνες, να δηλώσει εθελοντικά την υπεραξία και να πληρώσει φόρο 10% εντός 60 ημερών, χωρίς πρόστιμα και τόκους. Η δηλωμένη υπεραξία μπορεί μετά να καλύψει τεκμήρια. Μόνο όμως η υπεραξία, όχι το αρχικό κεφάλαιο που επενδύθηκε. Γιατί όμως τώρα; Η απάντηση βρίσκεται στην Ευρώπη. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 εφαρμόζεται η οδηγία DAC8 (Οδηγία 2023/2226), η οποία υποχρεώνει τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων να συλλέγουν και να αναφέρουν στις φορολογικές αρχές τα στοιχεία των πελατών τους και τα συνολικά ποσά αγορών, πωλήσεων και μεταφορών. Οι πρώτες πληροφορίες, για το έτος 2026, θα ανταλλαχθούν μεταξύ των κρατών μελών έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027. Στο ίδιο πνεύμα κινείται και το διεθνές πλαίσιο CARF του ΟΟΣΑ. Σχέδιο νόμου για την ενσωμάτωση της DAC8 στην ελληνική νομοθεσία παρουσιάστηκε τον Απρίλιο του 2026. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η φορολογική διοίκηση θα γνωρίζει σύντομα ποιος αγόρασε και ποιος πούλησε κρυπτονομίσματα μέσω πλατφορμών που λειτουργούν στην Ευρώπη, ακόμη και αν ο ίδιος ο φορολογούμενος δεν το δηλώσει. Συγχρόνως, ο Κανονισμός MiCA (2023/1114) επιβάλλει άδεια στους παρόχους, και το ελληνικό σχέδιο δίνει στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς τη δυνατότητα να μπλοκάρει ιστοσελίδες και εφαρμογές παρόχων που λειτουργούν χωρίς άδεια. Η ρύθμιση για τα παλιά κέρδη δεν είναι λοιπόν τυχαία: προηγείται της στιγμής που οι πληροφορίες θα αρχίσουν να φτάνουν στην ΑΑΔΕ. Πού βρίσκεται όμως η Ελλάδα σε σχέση με τους εταίρους της; Με συντελεστή 10%, το ελληνικό σχέδιο είναι από τα πιο ευνοϊκά στην Ευρώπη, με μόνη χαμηλότερη από τις χώρες του πίνακα την Κύπρο. Χώρα Συντελεστής (φυσικά πρόσωπα) Αφορολόγητο ή όριο Απαλλαγή λόγω διακράτησης Ανταλλαγή κρυπτονομισμάτων μεταξύ τους Κύπρος 8% (από 2026) Όχι Όχι Φορολογείται Ελλάδα (σχέδιο) 10% Καθαρό κέρδος έως 500 € το έτος Όχι Δεν φορολογείται Ισπανία 19% έως 30%, κλιμακωτά Όχι Όχι Φορολογείται Πορτογαλία 28% Όχι Αφορολόγητο μετά από 365 ημέρες Αντιφατικές πηγές Γαλλία 31,4% (30% έως το 2025) Σύνολο πωλήσεων έως 305 € το έτος Όχι Δεν φορολογείται, ούτε προς stablecoins Ιταλία 33% (από 2026· 26% πριν) Το όριο των 2.000 € καταργήθηκε Όχι Δεν διευκρινίζεται στην πηγή Γερμανία Προσωπική κλίμακα, έως 45% Όριο 1.000 € το έτος Αφορολόγητο μετά από 1 έτος Φορολογείται Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στον συντελεστή. Η Γερμανία και η Πορτογαλία επιβραβεύουν τον μακροπρόθεσμο επενδυτή με πλήρη απαλλαγή μετά από ένα έτος, κάτι που το ελληνικό σχέδιο δεν προβλέπει, αν και στη Γερμανία εξετάζεται ήδη η κατάργησή της. Η Γαλλία ακολουθεί την ίδια λογική με την Ελλάδα στις ανταλλαγές κρυπτονομισμάτων, φορολογώντας μόνο τη μετατροπή σε ευρώ, ενώ Ισπανία, Γερμανία και Κύπρος φορολογούν κάθε ανταλλαγή. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι και το γερμανικό όριο των 1.000 € λειτουργεί ως «κατώφλι»: αν ξεπεραστεί, φορολογείται ολόκληρο το κέρδος. Η γειτονική Κύπρος είναι η σύγκριση που θα κάνουν οι πελάτες πρώτα. Ο συντελεστής της είναι χαμηλότερος, όμως φορολογεί κάθε ανταλλαγή και δεν επιτρέπει μεταφορά ζημιών σε επόμενα έτη, ενώ το ελληνικό σχέδιο επιτρέπει μεταφορά για πέντε έτη. Ο συντελεστής λοιπόν δεν λέει όλη την ιστορία, και η σύγκριση θέλει προσοχή στις λεπτομέρειες. Ο πίνακας αφορά ιδιώτες επενδυτές και τα ισχύοντα το 2026, σύμφωνα με τις πηγές που συνδέονται στο όνομα κάθε χώρας. Δεν περιλαμβάνει ειδικές περιπτώσεις (επιχειρηματική δραστηριότητα, mining, staking). Ένα πλαίσιο που έρχεται με τόση καθυστέρηση θα έπρεπε να είναι και πλήρες. Ας μην γελιόμαστε όμως, από το κείμενο όπως δημοσιεύθηκε λείπουν απαντήσεις σε ερωτήματα που ο λογιστής θα βρει μπροστά του από την πρώτη κιόλας δήλωση. Από πότε ισχύει. Η έναρξη ισχύος του νέου άρθρου 42Β δεν προκύπτει από τις δημοσιευμένες περιλήψεις και παραπέμπεται στις μεταβατικές διατάξεις του νομοσχεδίου. Το προσχέδιο του Ιουνίου έκανε λόγο για φορολογικά έτη από 1.1.2025, δηλαδή αναδρομικά. Από ποια χρήση λοιπόν θα δηλώνει ο φορολογούμενος με τις νέες διατάξεις, και ποιες συναλλαγές εμπίπτουν στη ρύθμιση των παλαιών κερδών; Το «κατώφλι» των 500 ευρώ. Κατά την ερμηνεία που επικρατεί στα πρώτα σχόλια, τα 500 ευρώ δεν είναι αφορολόγητο ποσό αλλά όριο. Υπεραξία 400 ευρώ δεν φορολογείται, ενώ υπεραξία 1.000 ευρώ φορολογείται ολόκληρη. Ο φορολογούμενος με κέρδος 501 ευρώ θα πληρώνει φόρο σε όλο το ποσό, γεγονός που θα σπρώξει τους επενδυτές να «ρυθμίζουν» τις πωλήσεις τους κάτω από το όριο. Η ανταλλαγή κρυπτονομισμάτων. Αν η ανταλλαγή ενός κρυπτονομίσματος με άλλο δεν φορολογείται, ποιο είναι το κόστος κτήσης του νέου; Μεταφέρεται το κόστος του παλιού; Και τι γίνεται με τα λεγόμενα stablecoins, που ακολουθούν την αξία του ευρώ ή του δολαρίου; Αν η μετατροπή σε stablecoin δεν θεωρείται μεταβίβαση, ένα κέρδος μπορεί να «κλειδωθεί» και να παραμείνει αφορολόγητο επικάτως. Το μηδενικό κόστος. Η διάταξη που λογίζει μηδενικό το κόστος που δεν αποδεικνύεται μπορεί να τριπλασιάσει τον φόρο. Με αγορά 10.000 και πώληση 15.000 ευρώ, ο φόρος είναι 500 ευρώ με αποδεικτικά και 1.500 χωρίς. Τι θα γίνει όμως με τον επενδυτή που αγόρασε πριν από χρόνια, σε πλατφόρμα που έχει πλέον κλείσει; Οι όροι «διαθέσιμα στοιχεία» και «αναγνωρισμένες πλατφόρμες» μένουν απροσδιόριστοι έως την απόφαση της ΑΑΔΕ. Τα τεκμήρια και τα παλιά κεφάλαια. Η ρύθμιση των παλαιών κερδών καλύπτει μόνο την υπεραξία. Αν το αρχικό κεφάλαιο που επενδύθηκε προερχόταν από χρήματα που δεν είχαν δηλωθεί, ο φορολογούμενος δεν βρίσκει λύση στη νέα διάταξη, ενώ η δήλωση της υπεραξίας φέρνει την περίπτωση στο φως. Ό,τι δεν αναφέρεται. Η εξόρυξη (mining), τα airdrops και τα NFTs δεν ρυθμίζονται ρητά στις διατάξεις όπως έχουν δημοσιευθεί. Το άρθρο 42Β αφορά μόνο φυσικά πρόσωπα, και η φορολόγηση των επιχειρήσεων που κατέχουν ή δέχονται κρυπτονομίσματα έχει μείνει εκτός περιοχής. Τέλος, η DAC8 καλύπτει τους παρόχους, όχι τα πορτοφόλια (wallets) που διαχειρίζεται ο ίδιος ο κάτοχος ούτε τις εφαρμογές (DeFi). Το «πώς» της δήλωσης. Σε ποιο έντυπο και με ποιους κωδικούς θα δηλώνεται η υπεραξία, πώς θα αποδεικνύεται το κόστος και πόσο χρόνο θα φυλάσσονται τα στοιχεία παραπέμπεται σε μελλοντική απόφαση της ΑΑΔΕ. Ο ρόλος του λογιστή είναι και εδώ διττός. Καλείται να εφαρμόσει ένα πλαίσιο που ακόμη διαμορφώνεται και ταυτόχρονα να προστατέψει τους πελάτες του από τις συνέπειες μιας κακής προετοιμασίας. Ο χρόνος δεν είναι πολύς: οι πλατφόρμες ήδη καταγράφουν τις συναλλαγές του 2026 για λογαριασμό της φορολογικής διοίκησης! Το νέο πλαίσιο είναι βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Θα είναι όμως τόσο καλό όσο οι απαντήσεις που θα δώσει στα ερωτήματα που ακόμη αφήνει ανοιχτά. Κατεβάστε το αρχείο υπολογισμού υπεραξίας κρυπτονομισμάτων "εδώ". Πηγές: Κύπρος: Chambers & Co, νέο καθεστώς 8% για κέρδη από κρυπτοστοιχεία από το 2026. Ισπανία: CoinTracker, οδηγός φορολόγησης κρυπτονομισμάτων. Πορτογαλία: TokenTax, φορολόγηση κρυπτονομισμάτων. Γαλλία: CryptoActu, φορολόγηση και δήλωση κρυπτονομισμάτων. Ιταλία: Crypto Briefing, φόρος υπεραξίας 33% στα κρυπτονομίσματα. Γερμανία: Blockpit, οδηγός φορολόγησης κρυπτονομισμάτων. Στοιχεία Επικοινωνίας: Μαρία Παπαδάκη Δ: Σπιναλόγκας 16, Ηράκλειο, 71201 Τ: +30 281 033 2028 Ε: Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. W: nkedin.com/in/papadaki-maria-3a505752 Previous Next