Νόμος 5278/2026: Νέα Εποχή για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας στην Ελλάδα

Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 22/Α/16‑2‑2026 – «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας»

Ο νέος Νόμος 5278/2026 σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα μεταρρύθμισης στο ελληνικό εργατικό δίκαιο, με στόχο να ενδυναμώσει το θεσμό των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, να διευκολύνει τη διαπραγμάτευση και την επέκτασή τους και να εξασφαλίσει μεγαλύτερη προστασία για εργαζόμενους και εργοδότες.

Παρακάτω παρουσιάζονται οι κύριες καινοτομίες και οι βασικές διατάξεις του νόμου, με σαφήνεια και πρακτική κατεύθυνση για εργαζόμενους, επιχειρήσεις και επαγγελματίες του χώρου.

1. Σκοπός και πλαίσιο εφαρμογής

Ο νόμος θεσπίζει τη λεγόμενη Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας και αποβλέπει στην:

• • ενίσχυση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις,
  • ενδυνάμωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων,
  • εκσυγχρονισμό των διαδικασιών σύναψης, επέκτασης και εφαρμογής ΣΣΕ.

Αφορά όλους τους εργαζόμενους και εκπροσώπους εργοδοτών και εργαζομένων, καθώς και τον Οργανισμό Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ).

2. Ενίσχυση ρόλου ΓΣΕΕ στη σύναψη ΣΣΕ

Το άρθρο 3 δίνει την ευχέρεια στη Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ) να συνυπογράφει κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας σε συνεργασία με πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια σωματεία, εφόσον αυτά το ζητήσουν.
Αυτό ενισχύει τον κεντρικό ρόλο της στα συλλογικά εργασιακά ζητήματα, προσφέροντας διοικητική και διαπραγματευτική υποστήριξη στα πρωτοβάθμια σωματεία.

3. Σαφής προσδιορισμός πεδίου εφαρμογής με ΚΑΔ

Για να μην υπάρχει ασάφεια σχετικά με το ποιοι καλύπτονται από μια κλαδική σύμβαση, η νέα διάταξη απαιτεί να αναφέρονται οι Κωδικοί Αριθμοί Δραστηριότητας (ΚΑΔ) που περιλαμβάνονται σε κάθε ΣΣΕ.
Με αυτό τον τρόπο οριοθετείται με ακρίβεια ο κλάδος ή η ομάδα επιχειρήσεων που αφορά κάθε σύμβαση.

4. Αναμόρφωση των μητρώων συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων

Τα άρθρα 5–7 τροποποιούν τον Κώδικα Εργατικού Δικαίου ώστε να:

• • περιοριστούν τα στοιχεία που απαιτούνται για την εγγραφή στο μητρώο συνδικαλιστικών οργανώσεων και εργοδοτικών ενώσεων,
  • επαναπροσδιοριστούν οι έννομες συνέπειες της μη εγγραφής,
  • βελτιωθούν οι διαδικασίες καταχώρησης και ελέγχου από τα αρμόδια δικαστήρια.

Αυτό αποσκοπεί στην απλούστευση και στη μείωση διοικητικών εμποδίων για τη λειτουργία των οργανώσεων.

5. Επέκταση και μετενέργεια των συλλογικών συμβάσεων

Με βάση τις αλλαγές στο άρθρο 8:

• • Όλοι οι κανονιστικοί όροι μιας ΣΣΕ συνεχίζουν να ισχύουν μετά τη λήξη της για ένα διάστημα, ώστε να αποφευχθούν κενά που εκθέτουν εργαζόμενους και επιχειρήσεις σε νομική αβεβαιότητα.
  • Οι εργαζόμενοι που προσλαμβάνονται εντός της περιόδου αυτής καλύπτονται από τους ίδιους όρους, κάτι που δεν ίσχυε πλήρως στο παρελθόν.

6. Διευκόλυνση στην επέκταση ΣΣΕ

Ο νόμος διευκολύνει τη διαδικασία επέκτασης μιας συλλογικής σύμβασης σε ολόκληρο τον κλάδο.
Μια από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η μείωση του ποσοστού κάλυψης που απαιτείται σήμερα (50 %) σε χαμηλότερο ποσοστό (~40 %) προκειμένου μια ΣΣΕ να εφαρμοστεί ευρύτερα στον κλάδο.
Επιπλέον, όταν υπάρχουν συνυπογραφές από Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους, το ποσοτικό κριτήριο μπορεί να παρακάμπτεται εντελώς, διευκολύνοντας έτσι την επέκταση.

7. Στήριξη του ΟΜΕΔ και του κοινωνικού διαλόγου

Ο νόμος ενισχύει το θεσμικό ρόλο του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ), καθιστώντας τον πιο αποτελεσματικό εργαλείο για την επίλυση διαφορών μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών.

Συμπέρασμα: Κεντρικά Σημεία για Εργαζόμενους και Επιχειρήσεις

Ο Ν. 5278/2026 αποτελεί μια από τις σημαντικότερες εργατικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών.
→ Προωθεί ευρύτερη κάλυψη των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις.
→ Διευκολύνει τη σύναψη και επέκταση ΣΣΕ με σαφείς κανόνες.
→ Ενδυναμώνει τον ρόλο των οργανώσεων και του κοινωνικού διαλόγου.
→ Βελτιώνει τις διαδικασίες μετενέργειας και δικαστικών ελέγχων.

Αποτελεί επομένως ένα “εργατικό νομοσχέδιο” με ουσιαστικό αντίκτυπο στις εργασιακές σχέσεις και στην αγορά εργασίας στην Ελλάδα.

Διαβάστε τον Νόμος 5278/2026 "εδώ"

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή