Ώρα για τέλος στο τεκμαρτό εισόδημα: Οι ελεύθεροι επαγγελματίες ζητούν δικαιότερη φορολόγηση

Η συζήτηση για την κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να βάλει τέλος στο συγκεκριμένο σύστημα από το 2027.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια ουσιαστική αλλαγή στη φορολογική μεταχείριση χιλιάδων αυτοαπασχολούμενων και μικρών επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο κυβερνητικό επιτελείο αναγνωρίζουν ότι η εφαρμογή του τεκμαρτού εισοδήματος προκάλεσε σημαντικές αντιδράσεις στην αγορά, καθώς πολλοί επαγγελματίες θεώρησαν άδικο να φορολογούνται με βάση ένα προκαθορισμένο εισόδημα και όχι τα πραγματικά τους οικονομικά δεδομένα.

Το σενάριο που βρίσκεται υπό εξέταση προβλέπει την κατάργηση του μέτρου από το φορολογικό έτος 2027, εφόσον έχουν αποδώσει πλήρως τα νέα ψηφιακά εργαλεία καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πλήρης αξιοποίηση της πλατφόρμας myDATA, η διασύνδεση ταμειακών μηχανών και POS με την ΑΑΔΕ, η ηλεκτρονική τιμολόγηση, τα ψηφιακά δελτία αποστολής και η επέκταση του ψηφιακού πελατολογίου σε περισσότερους κλάδους της οικονομίας.

■ Γιατί η κατάργηση του τεκμαρτού θεωρείται αναγκαία

Το τεκμαρτό σύστημα θεσπίστηκε ως εργαλείο αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής. Ωστόσο, στην πράξη δημιούργησε σοβαρές στρεβλώσεις, καθώς δεν λαμβάνει πάντα υπόψη τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας μιας επιχείρησης ή ενός επαγγελματία.

Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις νέων επαγγελματιών, επιχειρήσεων που βρίσκονται στα πρώτα χρόνια δραστηριοποίησης ή κλάδων με έντονες διακυμάνσεις εισοδήματος, οι οποίοι βρέθηκαν να φορολογούνται για κέρδη που ουσιαστικά δεν είχαν αποκτήσει.

Η σταδιακή ψηφιοποίηση των συναλλαγών και η άμεση πρόσβαση της φορολογικής διοίκησης σε πραγματικά οικονομικά δεδομένα καθιστούν πλέον λιγότερο αναγκαία την ύπαρξη ενός οριζόντιου τεκμαρτού μηχανισμού. Η φορολόγηση με βάση το πραγματικό εισόδημα αποτελεί θεμελιώδη αρχή φορολογικής δικαιοσύνης και ενισχύει την εμπιστοσύνη μεταξύ κράτους και φορολογουμένων.

■ Φορολογικές ελαφρύνσεις ήδη από το 2027

Παράλληλα με τα σενάρια κατάργησης του τεκμαρτού εισοδήματος, η νέα φορολογική κλίμακα αναμένεται να μειώσει σημαντικά τις επιβαρύνσεις για πολλούς επαγγελματίες.

Ιδιαίτερα ευνοημένοι εμφανίζονται οι νέοι έως 30 ετών και οι επαγγελματίες με παιδιά. Σύμφωνα με τα παραδείγματα που εξετάζονται:

- Νέος επαγγελματίας 24 ετών με εισόδημα 18.000 ευρώ ενδέχεται να μηδενίσει τη φορολογική του επιβάρυνση.

- Επαγγελματίας 25 ετών με εισόδημα 20.000 ευρώ μπορεί να λάβει ακόμη και επιστροφή φόρου.

- Οι επαγγελματίες με τρία ή περισσότερα παιδιά καταγράφουν τα μεγαλύτερα φορολογικά οφέλη, καθώς το αφορολόγητο και οι σχετικές εκπτώσεις αυξάνονται σημαντικά.

Ταυτόχρονα, στο τραπέζι βρίσκονται πρόσθετα μέτρα στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, όπως η μείωση της προκαταβολής φόρου, η μείωση του φορολογικού συντελεστή για τα νομικά πρόσωπα και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις.

■ Η επόμενη ημέρα

Η πιθανή κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος δεν αποτελεί μόνο ένα φορολογικό μέτρο. Αποτελεί και μια πολιτική παραδοχή ότι η μάχη κατά της φοροδιαφυγής μπορεί πλέον να στηρίζεται σε σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και όχι σε γενικευμένες υποθέσεις για τα εισοδήματα των επαγγελματιών.

Εφόσον οι ηλεκτρονικοί έλεγχοι και τα νέα συστήματα διασταύρωσης στοιχείων αποδώσουν τα αναμενόμενα έσοδα, η μετάβαση σε ένα μοντέλο φορολόγησης που θα βασίζεται αποκλειστικά στα πραγματικά δεδομένα των φορολογουμένων θα αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς ένα δικαιότερο και αποτελεσματικότερο φορολογικό σύστημα.Το κείμενο έχει γραφτεί σε ύφος ειδησεογραφικής ανάλυσης με ήπιο συντακτικό σχόλιο υπέρ της κατάργησης του τεκμαρτού συστήματος, χωρίς να χάνει τον δημοσιογραφικό του χαρακτήρα.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή