Φορολογικές δηλώσεις: Νέο πλαίσιο προστίμων με σημαντικές ελαφρύνσεις για επαγγελματίες

Φορολογικές δηλώσεις: Νέο πλαίσιο προστίμων με σημαντικές ελαφρύνσεις για επαγγελματίες

Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς επιβολής προστίμων για φορολογικές παραβάσεις φέρνει το νέο πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών, εισάγοντας πιο ευνοϊκές ρυθμίσεις για επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Οι νέες διατάξεις προβλέπουν ακόμα και μείωση έως 80% σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ενώ αρκετά πρόστιμα καταργούνται πλήρως.

Μειωμένα πρόστιμα για δηλώσεις ΦΠΑ χωρίς φόρο

Μία από τις βασικότερες αλλαγές αφορά τις εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ όταν δεν προκύπτει ποσό προς πληρωμή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα πρόστιμα περιορίζονται πλέον στα 100 ευρώ, αντί για τα 250 ή 500 ευρώ που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Η ρύθμιση εφαρμόζεται αναδρομικά από τις 19 Απριλίου 2024, γεγονός που σημαίνει ότι πρόστιμα που έχουν ήδη επιβληθεί για τέτοιες περιπτώσεις είτε διαγράφονται είτε επιστρέφονται, εφόσον έχουν πληρωθεί.

«Φρένο» στα πρόστιμα για μικρά ποσά

Παράλληλα, καταργούνται τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων όταν το ποσό προς καταβολή δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ. Αντίστοιχη αντιμετώπιση προβλέπεται και για άλλες δηλώσεις όπου η φορολογική επιβάρυνση είναι χαμηλή.

Κατάργηση προστίμων για ανήλικους

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τις δηλώσεις που αφορούν ανήλικους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν επιβάλλονται πλέον πρόστιμα, είτε η δήλωση υποβάλλεται από γονέα είτε αφορά εισοδήματα που αποκτήθηκαν όταν το πρόσωπο ήταν ανήλικο.

Πώς διαμορφώνεται το νέο ποινολόγιο

Με βάση τις νέες ρυθμίσεις, το σύστημα προστίμων διαμορφώνεται ως εξής:

• 100 ευρώ πρόστιμο επιβάλλεται όταν:
  • Δεν προκύπτει φόρος προς πληρωμή
  • Υποβάλλονται εκπρόθεσμα πληροφοριακές δηλώσεις ή δηλώσεις χωρίς φορολογική επιβάρυνση
  • Καθυστερούν δηλώσεις ΦΠΑ χωρίς οφειλή
• 250 ευρώ (απλογραφικά) και 500 ευρώ (διπλογραφικά) επιβάλλονται όταν:
  • Υπάρχει φόρος προς καταβολή
  • Δεν υποβάλλονται ή καθυστερούν βασικές φορολογικές δηλώσεις

Πότε δεν επιβάλλονται πρόστιμα

Οι νέες διατάξεις προβλέπουν και αρκετές εξαιρέσεις από την επιβολή προστίμων:

• Όταν η αρχική δήλωση έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα και η τροποποιητική καθυστερεί
• Όταν το επιπλέον ποσό φόρου δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ
• Σε εκπρόθεσμες δηλώσεις με χαμηλή φορολογική επιβάρυνση (έως 100 ευρώ)
• Σε δηλώσεις που αφορούν έμμεσους φόρους εκτός ΦΠΑ και φόρου μεταβίβασης ακινήτων, εφόσον τα ποσά είναι μικρά

Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους φορολογούμενους

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να περιορίσει τις υπερβολικές επιβαρύνσεις για μικρές ή τυπικές παραβάσεις, δίνοντας έμφαση στην ουσία της φορολογικής συμμόρφωσης και όχι στην τιμωρία για καθυστερήσεις χωρίς οικονομικό αντίκτυπο.

Οι ρυθμίσεις αυτές αναμένεται να δώσουν ανάσα σε επαγγελματίες και επιχειρήσεις, μειώνοντας το διοικητικό βάρος και εξορθολογίζοντας το σύστημα προστίμων.

Σχόλιο: Τι ίσχυε στο παρελθόν και γιατί αλλάζει τώρα

Αξίζει να σημειωθεί ότι το προηγούμενο διάστημα το πλαίσιο είχε γίνει αισθητά αυστηρότερο, ιδίως μετά την ερμηνευτική εγκύκλιο ΑΑΔΕ Ε.2059/07-08-2025, η οποία εξειδίκευσε την εφαρμογή του άρθρου 53 του Ν. 5103/2024. Με βάση αυτήν, επιβάλλονταν πρόστιμα ακόμη και σε περιπτώσεις χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση, οδηγώντας σε σημαντική αύξηση των επιβαρύνσεων για τυπικές ή μικρής σημασίας καθυστερήσεις.

Η πρακτική αυτή αποτέλεσε απόκλιση από παλαιότερη προσέγγιση, όπου σε αντίστοιχες περιπτώσεις είτε δεν επιβάλλονταν πρόστιμα είτε αυτά ήταν σαφώς πιο ήπια. Οι νέες ρυθμίσεις έρχονται ουσιαστικά να διορθώσουν αυτή την αυστηροποίηση, επαναφέροντας μια πιο αναλογική αντιμετώπιση που στο παρελθόν θεωρούνταν δεδομένη.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή