Ρύθμιση 72 δόσεων: Έξι στους δέκα μένουν εκτός – Είναι τελικά λύση ή χρειάζονται αλλαγές στα κριτήρια;

Με μεγάλες προσδοκίες ξεκίνησε η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων για τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία.

Ωστόσο, όσο προχωρά η εφαρμογή της, γίνεται εμφανές ότι ένα σημαντικό μέρος των οφειλετών δεν μπορεί να επωφεληθεί. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς και φορέων, περίπου 6 στους 10 οφειλέτες μένουν εκτός της ρύθμισης, καθώς δεν πληρούν τις αυστηρές προϋποθέσεις ένταξης.

Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν η συγκεκριμένη ρύθμιση μπορεί να αντιμετωπίσει ουσιαστικά το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους ή αν απαιτείται επανεξέταση των όρων και των κριτηρίων.

■ Οι βασικοί λόγοι που περιορίζουν την αποτελεσματικότητα

1. Υψηλό επιτόκιο 5,84%

Ένας από τους σημαντικότερους αποτρεπτικούς παράγοντες είναι το ετήσιο επιτόκιο 5,84%. Παρότι η αποπληρωμή εκτείνεται σε έως 72 μήνες, το συνολικό κόστος αυξάνεται σημαντικά, ιδιαίτερα για μεγάλες οφειλές. Επιπλέον, δεν προβλέπεται καμία διαγραφή προσαυξήσεων ή προστίμων, γεγονός που καθιστά τη ρύθμιση λιγότερο ελκυστική για πολλούς οφειλέτες.

2. Έξι στους δέκα δεν μπορούν να ενταχθούν

Η ρύθμιση αφορά μόνο συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλών και συνοδεύεται από αυστηρές προϋποθέσεις. Όσοι έχουν ενεργές ρυθμίσεις ή δημιούργησαν νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές μετά το 2023, σε πολλές περιπτώσεις αποκλείονται ή πρέπει πρώτα να τις εξοφλήσουν ή να τις ρυθμίσουν. Έτσι, μεγάλος αριθμός φορολογουμένων παραμένει εκτός.

3. Δεν καλύπτει όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη

Οι περισσότεροι οφειλέτες που αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας είναι εκείνοι που δυσκολεύονται να τακτοποιήσουν και τις νεότερες οφειλές τους. Η απαίτηση να έχουν ήδη ρυθμιστεί τα χρέη μετά την 1η Ιανουαρίου 2024 λειτουργεί ως πρόσθετο εμπόδιο για όσους βρίσκονται σε οικονομικό αδιέξοδο.

4. Η ρύθμιση χάνεται εύκολα

Η απώλεια της ρύθμισης μπορεί να προκύψει εάν δεν τηρηθούν οι όροι καταβολής των δόσεων ή δημιουργηθούν νέες αρρύθμιστες οφειλές. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο πολλοί οφειλέτες να βρεθούν ξανά αντιμέτωποι με προσαυξήσεις και μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.

5. Δεν προβλέπεται "κούρεμα" οφειλών ή προσαυξήσεων

Σε αντίθεση με παλαιότερες ρυθμίσεις, η νέα διαδικασία δεν περιλαμβάνει διαγραφή μέρους των προσαυξήσεων ή των προστίμων. Οι οφειλέτες καλούνται να εξοφλήσουν το σύνολο της οφειλής μαζί με τους τόκους, κάτι που περιορίζει το πραγματικό οικονομικό όφελος.

■ Χρειάζεται επανεξέταση των κριτηρίων;

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η ρύθμιση θα βοηθήσει χιλιάδες πολίτες να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους. Ωστόσο, λογιστικοί και επαγγελματικοί φορείς υποστηρίζουν ότι τα σημερινά κριτήρια είναι υπερβολικά περιοριστικά και αφήνουν εκτός τη μεγάλη πλειονότητα των οφειλετών. Ζητούν διεύρυνση της περιμέτρου της ρύθμισης, ένταξη νεότερων οφειλών και πιο ευνοϊκούς οικονομικούς όρους, όπως χαμηλότερο επιτόκιο ή μερική διαγραφή προσαυξήσεων.

■ Είναι τελικά λύση;

Η ρύθμιση των 72 δόσεων αποτελεί αναμφίβολα μια ακόμη δυνατότητα για όσους πληρούν τις προϋποθέσεις. Ωστόσο, όταν περίπου 6 στους 10 οφειλέτες μένουν εκτός, ενώ το επιτόκιο παραμένει υψηλό και δεν προβλέπεται καμία μείωση των προσαυξήσεων, γεννάται εύλογα το ερώτημα αν μπορεί να αποτελέσει ουσιαστική απάντηση στο διογκούμενο ιδιωτικό χρέος. Η αποτελεσματικότητά της θα κριθεί όχι μόνο από τον αριθμό των αιτήσεων, αλλά κυρίως από το αν οι πολίτες θα μπορέσουν να παραμείνουν συνεπείς μέχρι την ολοκλήρωση της αποπληρωμής και αν η Πολιτεία θα επανεξετάσει τα κριτήρια ώστε να καλύψει μεγαλύτερο μέρος των πραγματικά επιβαρυμένων οφειλετών.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή