ΜΙΔΑ: Σταδιακή εκκίνηση με περίοδο προσαρμογής – Τι θα πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων

Με μεταβατική περίοδο προσαρμογής αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), καθώς η Πολιτεία επιδιώκει να αποφευχθούν άδικες κυρώσεις σε ιδιοκτήτες που αντιμετωπίζουν εκκρεμότητες ή ασυμφωνίες μεταξύ των στοιχείων του Ε9 και του Ελληνικού Κτηματολογίου.

Η ενεργοποίηση του νέου πληροφοριακού συστήματος είχε αρχικά προγραμματιστεί για τα τέλη Μαρτίου, ωστόσο μετατέθηκε λόγω τεχνικών δυσκολιών στη διασύνδεση των διαφορετικών βάσεων δεδομένων. Σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα πληροφορίες, η έναρξη της λειτουργίας του αναμένεται μέσα στις επόμενες ημέρες, χωρίς όμως να έχει ανακοινωθεί επίσημη ημερομηνία πλήρους παραγωγικής λειτουργίας.

■ Πιλοτική λειτουργία πριν από τους ελέγχους

Η κυβέρνηση και η ΑΑΔΕ φαίνεται να προκρίνουν μια πιλοτική εφαρμογή του ΜΙΔΑ, ώστε να δοθεί επαρκής χρόνος στους ιδιοκτήτες να ελέγξουν και να διορθώσουν τα στοιχεία των ακινήτων τους πριν ξεκινήσουν οι αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις και η επιβολή κυρώσεων.

Η ανάγκη για μεταβατική περίοδο προέκυψε μετά τις δοκιμές του συστήματος, κατά τις οποίες διαπιστώθηκαν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των στοιχείων του Ε9 και του Κτηματολογίου, ιδιαίτερα σε:

- αγροτεμάχια με ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες,

- περιοχές όπου δεν έχει ολοκληρωθεί η κτηματογράφηση,

- εκτάσεις με αναδασμούς,

- περιπτώσεις διαφορών στα όρια ή στις επιφάνειες των ακινήτων,

- ακίνητα που εμφανίζονται διαφορετικά στις δύο βάσεις δεδομένων.

Στόχος είναι να διορθωθούν τα προβλήματα αυτά πριν ενεργοποιηθεί πλήρως ο μηχανισμός ελέγχων.

■ Τι θα περιλαμβάνει το νέο μητρώο

Με την πλήρη λειτουργία του, το ΜΙΔΑ θα αποτελέσει τον ενιαίο ψηφιακό φάκελο κάθε ακινήτου στην Ελλάδα.

Στο μητρώο θα συγκεντρώνονται μεταξύ άλλων:

- ο ΑΤΑΚ και ο ΚΑΕΚ,

- η θέση και η επιφάνεια του ακινήτου,

- τα ποσοστά συνιδιοκτησίας,

- η χρήση του ακινήτου,

- οι μισθώσεις,

- οι δωρεάν παραχωρήσεις,

- οι μεταβολές ιδιοκτησίας,

- ο αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος,

- ο αριθμός υδρομέτρου,

- στοιχεία ενοικιαστών και βραχυχρόνιων μισθώσεων,

- καθώς και στοιχεία τραπεζικού λογαριασμού (IBAN), όπου απαιτείται.

Παράλληλα, υποχρεώσεις ενημέρωσης του μητρώου θα έχουν τόσο οι ιδιοκτήτες όσο και οι ενοικιαστές, οι οποίοι θα δηλώνουν τα στοιχεία της μίσθωσης και το συμφωνημένο μίσθωμα.

■ Έρχονται ηλεκτρονικές διασταυρώσεις

Μετά την ολοκλήρωση της μεταβατικής περιόδου, η ΑΑΔΕ θα προχωρήσει σε μαζικές ηλεκτρονικές διασταυρώσεις μεταξύ των στοιχείων του Ε9, του Κτηματολογίου και του ΜΙΔΑ.

Οι έλεγχοι θα εντοπίζουν διαφορές σε:

- τετραγωνικά μέτρα,

- χρήση ακινήτου,

- ποσοστά συνιδιοκτησίας,

- μισθώσεις,

- δηλωμένα εισοδήματα από ακίνητα.

Σε περίπτωση αποκλίσεων, οι ιδιοκτήτες θα καλούνται να τις διορθώσουν ή να τις τεκμηριώσουν, ενώ σε περιπτώσεις αδήλωτων μεταβολών ενδέχεται να προκύψουν πρόσθετοι φόροι, δημοτικά τέλη και αναπροσαρμογή του ΕΝΦΙΑ.

■ Τα πρόστιμα έχουν ήδη καθοριστεί

Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες διοικητικές κυρώσεις για τη μη ορθή ενημέρωση του μητρώου.

Ειδικότερα προβλέπονται:

- πρόστιμο 100 ευρώ για ανακριβείς δηλώσεις,

- πρόστιμο 500 ευρώ για εκπρόθεσμη ενημέρωση του ΜΙΔΑ,

- πρόστιμο 1.000 ευρώ όταν ανακριβή στοιχεία οδηγούν σε λήψη επιδοτήσεων ή άλλων κρατικών ενισχύσεων.

■ Αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ από το 2027

Από το 2027 ο υπολογισμός του ΕΝΦΙΑ αναμένεται να βασίζεται και στα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, ώστε ο φόρος να υπολογίζεται σύμφωνα με τα πραγματικά τετραγωνικά του ακινήτου.

Παραμένει πάντως ανοιχτό το ζήτημα του αν θα υπάρξει αναδρομική φορολογική επιβάρυνση στις περιπτώσεις όπου από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα προκύπτουν μεγαλύτερες επιφάνειες από εκείνες που είναι σήμερα δηλωμένες στη φορολογική διοίκηση.

■ Σχόλιο: Οι υποχρεώσεις και τα πρόστιμα προηγούνται της ενημέρωσης

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί στους επαγγελματίες του κλάδου το γεγονός ότι, ενώ το πλαίσιο των μελλοντικών προστίμων έχει ήδη περιγραφεί, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ολοκληρωμένη ενημέρωση προς τους λογιστές για τον τρόπο λειτουργίας του ΜΙΔΑ.

Δεν έχει παρουσιαστεί επίσημα η πλατφόρμα, δεν έχουν εκδοθεί αναλυτικές οδηγίες χρήσης ούτε έχουν αποσαφηνιστεί τα όρια ευθύνης κάθε εμπλεκόμενου επαγγελματία. Το νέο μητρώο περιλαμβάνει στοιχεία που δεν αφορούν αποκλειστικά φορολογικές δηλώσεις, αλλά απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις μηχανικού, όπως η ταύτιση επιφανειών και τεχνικών χαρακτηριστικών, καθώς και συμβολαιογράφου για ζητήματα τίτλων, εμπράγματων δικαιωμάτων και ιδιοκτησιακού καθεστώτος.

Για τον λόγο αυτό, οι λογιστές επισημαίνουν ότι πριν από την έναρξη των ελέγχων και πολύ περισσότερο πριν από την εφαρμογή των προστίμων, θα πρέπει να υπάρξει πλήρης παρουσίαση της πλατφόρμας, σαφείς οδηγίες λειτουργίας και ξεκάθαρος καθορισμός των ευθυνών κάθε επαγγελματικής ειδικότητας που θα εμπλακεί στη διαδικασία.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή