Eurostat: Η Ελλάδα πληρώνει ακριβότερα τη στέγαση σε σχέση με τα εισοδήματά της – Στο 26,4% η υπερβολική επιβάρυνση το 2025

Σχεδόν ένας στους τέσσερις κατοίκους της Ελλάδας ζει σε νοικοκυριό που διαθέτει πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για τη στέγαση.

Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μόλις 7,7%. Και οι 13 ελληνικές περιφέρειες συγκαταλέγονται στις ευρωπαϊκές περιοχές με υψηλή στεγαστική επιβάρυνση.

Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα δεν αποτυπώνεται μόνο στις τιμές των ενοικίων, αλλά κυρίως στη σχέση ανάμεσα στο κόστος κατοικίας και στα εισοδήματα των νοικοκυριών. Τα νεότερα στοιχεία της Eurostat για το 2025 δείχνουν ότι η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τη δυσμενέστερη κατάσταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς την υπερβολική επιβάρυνση από τις στεγαστικές δαπάνες.

Σύμφωνα με τη Eurostat, το 26,4% του πληθυσμού στην Ελλάδα ζούσε το 2025 σε νοικοκυριά όπου οι συνολικές δαπάνες στέγασης υπερέβαιναν το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος, μετά την αφαίρεση των στεγαστικών επιδομάτων. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 7,7%.

Η διαφορά είναι ενδεικτική του μεγέθους του προβλήματος: η αναλογία στην Ελλάδα είναι υπερτριπλάσια του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

■ Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση: Η μεγάλη απόσταση

Η σύγκριση των στοιχείων του 2025 αποκαλύπτει ότι η Ελλάδα απέχει σημαντικά από την υπόλοιπη Ευρώπη.

Στην Ελλάδα, περισσότεροι από ένας στους τέσσερις κατοίκους αντιμετωπίζουν υπερβολική στεγαστική επιβάρυνση. Στην ΕΕ, το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται σε λιγότερους από οκτώ στους εκατό.

Η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών-μελών, με τη Δανία να ακολουθεί στο 23,4%. Στον αντίποδα, η Κύπρος εμφανίζει το χαμηλότερο ποσοστό, μόλις 2,4%.

Η εικόνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι ο δείκτης δεν αφορά αποκλειστικά τους ενοικιαστές. Περιλαμβάνει τον πληθυσμό που ζει σε νοικοκυριά με συνολικές στεγαστικές δαπάνες άνω του 40% του διαθέσιμου εισοδήματος, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για ενοίκιο, στεγαστικό δάνειο ή άλλες σχετικές δαπάνες.

Στο κόστος στέγασης συνυπολογίζονται, μεταξύ άλλων, οι πληρωμές για κατοικία, οι λογαριασμοί ενέργειας και νερού, τα κοινόχρηστα, η τακτική συντήρηση και άλλες σχετικές επιβαρύνσεις.

■ Μικρή βελτίωση σε σχέση με το 2024, αλλά το πρόβλημα παραμένει

Τα στοιχεία του 2025 παρουσιάζουν μια περιορισμένη βελτίωση σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Το 2024, το ποσοστό υπερβολικής στεγαστικής επιβάρυνσης στην Ελλάδα ανερχόταν στο 28,9%, ενώ το 2025 υποχώρησε στο 26,4%. Πρόκειται για μείωση κατά 2,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο αντίστοιχος δείκτης μειώθηκε από 8,2% το 2024 σε 7,7% το 2025, δηλαδή κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Η εξέλιξη είναι θετική, ωστόσο δεν αλλάζει τη συνολική εικόνα. Η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει τη μεγαλύτερη στεγαστική επιβάρυνση στην ΕΕ, με την απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να παραμένει εξαιρετικά μεγάλη.

Η υποχώρηση του δείκτη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μειώθηκαν τα ενοίκια ή ότι βελτιώθηκε αντίστοιχα η αγοραστική δύναμη όλων των νοικοκυριών. Ο δείκτης μετρά το ποσοστό του πληθυσμού που ξεπερνά ένα συγκεκριμένο όριο επιβάρυνσης και επηρεάζεται τόσο από τις στεγαστικές δαπάνες όσο και από τα διαθέσιμα εισοδήματα.

■ Από τη Θράκη έως την Κρήτη: Η κρίση αφορά ολόκληρη τη χώρα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα περιφερειακά δεδομένα της Eurostat. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη ή στα μεγάλα τουριστικά κέντρα, αλλά εμφανίζεται σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.

Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη κατέγραψε το 2025 ποσοστό στεγαστικής επιβάρυνσης 33,9%, το υψηλότερο μεταξύ των περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτό σημαίνει ότι περίπου ένας στους τρεις κατοίκους της συγκεκριμένης περιφέρειας ζει σε νοικοκυριό που διαθέτει πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για τη στέγαση.

Ακόμη και στην Κρήτη, η οποία εμφανίζει τη χαμηλότερη επιβάρυνση μεταξύ των ελληνικών περιφερειών, το ποσοστό ανέρχεται στο 18,5% — επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 7,7%.

Σύμφωνα με τη Eurostat, και οι 13 ελληνικές περιφέρειες συγκαταλέγονται στις 20 περιφέρειες της ΕΕ όπου τουλάχιστον το 16% του πληθυσμού αντιμετωπίζει υπερβολική στεγαστική επιβάρυνση.

Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα έχει ευρεία γεωγραφική διάσταση και δεν μπορεί να εξηγηθεί αποκλειστικά από τις συνθήκες της αγοράς κατοικίας στην πρωτεύουσα.

■ Τι δείχνουν τα στοιχεία για τα ενοίκια;

Η πορεία των ενοικίων χρειάζεται να εξετάζεται σε συνδυασμό με το κόστος ζωής και τα εισοδήματα.

Σύμφωνα με την έκδοση Housing in Europe 2025 της Eurostat, τα ενοίκια στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν συνολικά κατά 25% μεταξύ 2010 και 2024. Στην Ελλάδα, αντίθετα, ο αντίστοιχος δείκτης εμφάνισε μείωση 16% στο ίδιο διάστημα.

Η διαφορά αυτή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η ενοικίαση κατοικίας είναι οικονομικά εύκολη στην Ελλάδα. Η μακροχρόνια μεταβολή ενός δείκτη τιμών δεν αποτυπώνει από μόνη της το ύψος των σημερινών μισθωμάτων, τις αυξήσεις που καταγράφονται σε συγκεκριμένες περιοχές ή το κατά πόσο οι αποδοχές των νοικοκυριών επαρκούν για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών.

Επιπλέον, η σύγκριση των ενοικίων δεν πρέπει να συγχέεται με τη σύγκριση του συνολικού κόστους στέγασης. Οι λογαριασμοί ενέργειας, τα κοινόχρηστα, οι δαπάνες συντήρησης και άλλες υποχρεώσεις μπορούν να αυξήσουν σημαντικά το τελικό κόστος μιας κατοικίας.

Η ουσία βρίσκεται στη σχέση τιμών και εισοδημάτων. Ακόμη και ένα ενοίκιο χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο μπορεί να είναι δυσβάσταχτο όταν το διαθέσιμο εισόδημα του νοικοκυριού είναι περιορισμένο.

■ Το κρίσιμο ερώτημα: Πόσα χρήματα απομένουν μετά τη στέγαση;

Τα στοιχεία για το 2025 μετρούν την υπερβολική στεγαστική επιβάρυνση, όχι το μέσο ποσοστό του εισοδήματος που δαπανάται για κατοικία. Για τον λόγο αυτό, δεν πρέπει να θεωρείται ότι το 26,4% σημαίνει πως οι Έλληνες διαθέτουν το 26,4% του εισοδήματός τους για τη στέγαση.

Για τον μέσο όρο των στεγαστικών δαπανών ως ποσοστού του διαθέσιμου εισοδήματος, τα συγκρίσιμα στοιχεία της Eurostat για το 2024 έδειχναν ότι τα ελληνικά νοικοκυριά διέθεταν το 36% του εισοδήματός τους για τη στέγαση, έναντι 19% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το ποσοστό αυτό είναι σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και συμπληρώνει την εικόνα που προκύπτει από τα νεότερα δεδομένα του 2025.

Όταν ένα μεγάλο μέρος του εισοδήματος κατευθύνεται στη στέγαση, περιορίζονται οι δυνατότητες κάλυψης άλλων αναγκών, όπως η διατροφή, η υγεία, η εκπαίδευση και η αποταμίευση. Η πίεση είναι συνήθως εντονότερη για τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα, τους νέους που προσπαθούν να αποκτήσουν ανεξάρτητη κατοικία και τις οικογένειες με αυξημένες υποχρεώσεις.

■  Σχόλιο: Η κατοικία μετατρέπεται σε οικονομικό βάρος

Τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 αναδεικνύουν ένα ουσιαστικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας: η πρόσβαση σε προσιτή κατοικία εξακολουθεί να είναι δυσκολότερη στην Ελλάδα από ό,τι στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η μικρή υποχώρηση του δείκτη στεγαστικής επιβάρυνσης είναι θετική, αλλά δεν αρκεί για να μιλήσουμε για ουσιαστική αντιμετώπιση της κρίσης. Όταν το 26,4% του πληθυσμού ζει σε νοικοκυριά που δαπανούν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγαση, το πρόβλημα δεν αφορά απλώς τις τιμές των ακινήτων. Αφορά την αγοραστική δύναμη, την ποιότητα ζωής και τη δυνατότητα των πολιτών να καλύπτουν τις βασικές τους ανάγκες.

Η σύγκριση με την ΕΕ είναι αποκαλυπτική: το 7,7% του ευρωπαϊκού πληθυσμού βρίσκεται στην ίδια κατηγορία, έναντι 26,4% στην Ελλάδα. Και η περιφερειακή εικόνα δείχνει ότι δεν πρόκειται για ένα πρόβλημα που αφορά μόνο τις ακριβές συνοικίες της Αθήνας ή τις περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα.

Η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης απαιτεί, επομένως, μια συνολική προσέγγιση: περισσότερες διαθέσιμες κατοικίες σε προσιτές τιμές, ουσιαστική στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και πολιτικές που θα λαμβάνουν υπόψη τη σχέση ανάμεσα στα μισθώματα, στους λογαριασμούς και στα πραγματικά εισοδήματα.

Γιατί το ζητούμενο δεν είναι μόνο να υπάρχει μια κατοικία στην αγορά. Είναι να μπορεί ο εργαζόμενος, ο νέος άνθρωπος και η οικογένεια να την πληρώνουν χωρίς να στερούνται άλλες βασικές ανάγκες. Και, με βάση τα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από αυτόν τον στόχο.

■ Πηγές: Eurostat, «Key figures on European living conditions – 2026 edition», στοιχεία 2025 για τη στεγαστική επιβάρυνση· Eurostat, «Housing in Europe – 2025 edition», στοιχεία 2024 για τα ενοίκια και το ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος που δαπανάται για τη στέγαση.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή