Σάββατο, Απρ 2026

teliko foronews900

Το ελληνικό κληρονομικό δίκαιο αλλάζει ριζικά για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 80 χρόνια, με στόχο να εκσυγχρονίσει τον τρόπο με τον οποίο μεταβιβάζονται περιουσίες, σπίτια και επιχειρήσεις.

Κεντρικό στοιχείο των αλλαγών είναι η αναμόρφωση της έννοιας της νόμιμης μοίρας και η κατάργηση των πολύ γνωστών «αδελφομοιρίων» ή «εξ αδιαιρέτου» συγκυριότητας.

Όχι πια εξ αδιαιρέτου ιδιοκτησία

Παλιότερα, όταν κάποιος κληρονομούσε ένα σπίτι ή μια επιχείρηση, όλοι οι νόμιμοι κληρονόμοι (π.χ. τα παιδιά) γίνονταν απαραίτητα συγκύριοι με ποσοστά — τα λεγόμενα αδελφομοίρια.

Αυτό πολλές φορές προκαλούσε αδιέξοδα:

  • Αδυναμία να πουληθεί ή να αξιοποιηθεί το ακίνητο λόγω αντιπαραθέσεων μεταξύ συγγενών.
  • Ακίνητα και επιχειρήσεις να μένουν αδρανή για χρόνια.
  • Οικογενειακές διαμάχες που οδηγούσαν σε δικαστικές προσφυγές.

Με το νέο πλαίσιο, αυτή η αυτόματη συγκυριότητα καταργείται: πλέον ένας κληρονόμος μπορεί να πάρει ολόκληρο το ακίνητο ή άλλο περιουσιακό στοιχείο, και οι λοιποί να λαμβάνουν χρηματική αποζημίωση ή ισότιμη περιουσία, εφόσον το επιθυμούν.


Η «νόμιμη μοίρα» γίνεται χρηματικό δικαίωμα

Η νόμιμη μοίρα των κληρονόμων πλέον μετατρέπεται από εμπράγματο σε ενοχικό δικαίωμα. Αυτό σημαίνει ότι οι δικαιούχοι δεν εισέρχονται πλέον απευθείας στην ιδιοκτησία των ακινήτων ή της επιχείρησης· αντιθέτως, μπορούν να ζητήσουν χρηματική αποζημίωση.

Παράδειγμα υπολογισμού νόμιμης μοίρας

Ας υποθέσουμε ότι ένας γονέας αφήνει ακίνητο αξίας 300.000€ σε τρία παιδιά.

Κατάσταση

Παλαιό καθεστώς

Νέο καθεστώς

Ιδιοκτησία

Κάθε παιδί αποκτά 1/3 του ακινήτου (100.000€ έκαστο) – συγκυριότητα

Ένα παιδί μπορεί να πάρει ολόκληρο το ακίνητο

Υπόλοιποι κληρονόμοι

Δικαιούνται 1/3 ιδιοκτησία, χωρίς δυνατότητα άμεσης εκμετάλλευσης

Λαμβάνουν χρηματική αποζημίωση 100.000€ έκαστος

Διαχείριση

Απαιτείται συμφωνία όλων για πώληση ή μίσθωση

Ο κληρονόμος που παίρνει το ακίνητο μπορεί να το διαχειριστεί άμεσα


Πλεονέκτημα: Το ακίνητο ή η επιχείρηση αξιοποιείται αμέσως από έναν κληρονόμο, ενώ οι υπόλοιποι λαμβάνουν δίκαιη αποζημίωση σε μετρητά.


 Τι ισχύει για μεταβιβάσεις σε συγγενείς

  • Κατάργηση «αδελφομοιρίων» – τέλος η υποχρεωτική συγκυριότητα.
  • Δικαίωμα αποζημίωσης – οι κληρονόμοι που δεν αποκτούν το ακίνητο λαμβάνουν χρηματικό ισοδύναμο ή άλλο περιουσιακό στοιχείο ίσης αξίας.
  • Δυνατότητα κληρονομικών συμβάσεων – συμφωνίες μεταξύ διαθέτη και μελλοντικών κληρονόμων για ευέλικτη διαχείριση περιουσίας.
  • Νέα δικαιώματα σε ζευγάρια και συντρόφους – αναγνώριση συντρόφων με μακροχρόνια συμβίωση υπό προϋποθέσεις.

 Τι πρέπει να κάνει κάποιος τώρα

  1. Ενημέρωση και προγραμματισμός: Μιλήστε με δικηγόρο ή συμβολαιογράφο για να κατανοήσετε πώς επηρεάζουν οι νέες ρυθμίσεις την υπόθεσή σας.
  2. Επανεξέταση διαθηκών και σχεδίων διαδοχής: Παλαιές διαθήκες ή οικογενειακά σχέδια μπορεί να χρειάζονται αναθεώρηση.
  3. Αξιοποίηση νέων εργαλείων: Με τις κληρονομικές συμβάσεις, μπορείτε να ρυθμίσετε τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων με πιο ευέλικτο τρόπο.

Αυτές οι αλλαγές σηματοδοτούν μια νέα εποχή στο ελληνικό κληρονομικό δίκαιο, με στόχο τη μείωση συγκρούσεων μεταξύ συγγενών και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της περιουσίας μετά τον θάνατο.


Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή

 


Πρέπει να Διαβαστεί

Συνεργάτες