Καθαρισμός οικοπέδων: Τι ισχύει το 2026 και αναλυτικά παραδείγματα προστίμων ανά μέγεθος οικοπέδου

Ο καθαρισμός οικοπέδων δεν αποτελεί πλέον απλή σύσταση, αλλά υποχρεωτικό μέτρο πρόληψης πυρκαγιών, με αυστηρές κυρώσεις για όσους αμελούν τις υποχρεώσεις τους.

Με τις νέες ρυθμίσεις του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, θεσπίζεται σαφές πλαίσιο προθεσμιών, ελέγχων και προστίμων, τα οποία μπορεί να φτάσουν ακόμη και τις 5.000 ευρώ.

Παρακάτω παρουσιάζονται αναλυτικά τα πρόστιμα, αλλά και πρακτικά παραδείγματα κόστους, ανάλογα με το μέγεθος του οικοπέδου.

→ Ποιοι υποχρεούνται να καθαρίζουν τα οικόπεδά τους

Υπόχρεοι είναι:

• • οι ιδιοκτήτες,
  • οι επικαρπωτές,
  • οι νομείς,
  • οι μισθωτές ή υπομισθωτές,

οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων εντός ή πλησίον οικισμών και περιοχών αυξημένου κινδύνου πυρκαγιάς.

Η περίοδος καθαρισμού ορίζεται από 1 Απριλίου έως 15 Ιουνίου, ενώ η υποχρέωση διατήρησης του οικοπέδου σε καθαρή κατάσταση ισχύει σε όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

→ Τα βασικά πρόστιμα που προβλέπει η νομοθεσία

1.      Μη καθαρισμός οικοπέδου ή μη υποβολή δήλωσης

Για όσους:

• • δεν καθαρίσουν το οικόπεδο,
  • ή δεν υποβάλουν δήλωση καθαρισμού στο Εθνικό Μητρώο,

προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο έως 2.500 ευρώ.

Το ύψος του προστίμου καθορίζεται:

• • από το μέγεθος του οικοπέδου,
  • τον βαθμό επικινδυνότητας,
  • και την επανάληψη της παράβασης.

2.       Ψευδής δήλωση καθαρισμού

Σε περίπτωση που δηλωθεί ψευδώς ότι το οικόπεδο έχει καθαριστεί:

• • επιβάλλεται πρόστιμο 5.000 ευρώ
  • και ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 6 μηνών

Πρόκειται για τη βαρύτερη κύρωση και αφορά περιπτώσεις δόλιας συμπεριφοράς.

3.       Αυτεπάγγελτος καθαρισμός από τον Δήμο

Αν ο ιδιοκτήτης δεν συμμορφωθεί:

• • ο Δήμος μπορεί να προχωρήσει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό,
  • με ολόκληρο το κόστος να καταλογίζεται στον υπόχρεο,
  • ανεξάρτητα από το διοικητικό πρόστιμο.

→ Αναλυτικά παραδείγματα προστίμων ανά μέγεθος οικοπέδου

Παρότι το νέο πλαίσιο δεν επιβάλλει αυστηρό πρόστιμο «ανά τετραγωνικό», στην πράξη εφαρμόζεται κλιμακωτή λογική, με βάση το εμβαδόν και τον κίνδυνο.

 ˃ Παράδειγμα 1: Μικρό οικόπεδο (έως 300 τ.μ.)

• • Περιοχή: εντός οικισμού
  • Παράβαση: μη καθαρισμός & μη δήλωση
  • Εκτιμώμενο πρόστιμο: 300 – 600 €

Σε περίπτωση αυτεπάγγελτου καθαρισμού, προστίθεται κόστος 150 – 300 €.

˃ Παράδειγμα 2: Μεσαίο οικόπεδο (500 – 1.000 τ.μ.)

• • Περιοχή: περιαστική ή κοντά σε δασική ζώνη
  • Παράβαση: μη καθαρισμός
  • Εκτιμώμενο πρόστιμο: 800 – 1.500 €

 Αν απαιτηθεί καθαρισμός από τον Δήμο, το συνολικό κόστος μπορεί να ξεπεράσει τα 2.000 €.

˃ Παράδειγμα 3: Μεγάλο οικόπεδο (άνω των 2.000 τ.μ.)

• • Περιοχή: υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς
  • Παράβαση: πλήρης αμέλεια
  • Πρόστιμο: έως 2.500 € (μέγιστο όριο)

Σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, το συνολικό ποσό μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τις 3.000 – 4.000 €.

˃ Παράδειγμα 4: Ψευδής δήλωση για οποιοδήποτε μέγεθος οικοπέδου

• • Ανεξαρτήτως εμβαδού
  • Πρόστιμο: 5.000 €
  • Ποινικές συνέπειες: φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών

 Πρόκειται για τη σοβαρότερη παράβαση.

→ Τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες

√ Ο καθαρισμός πρέπει να είναι ουσιαστικός (ξερά χόρτα, κλαδιά, εύφλεκτα υλικά).
√ Η δήλωση στο Μητρώο πρέπει να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
√ Ο έλεγχος μπορεί να γίνει ανά πάσα στιγμή μέσα στην αντιπυρική περίοδο.
√ Το κόστος αμέλειας είναι σαφώς υψηλότερο από το κόστος πρόληψης.

→ Συμπέρασμα

Οι νέες ρυθμίσεις για τον καθαρισμό οικοπέδων μετατρέπουν την πρόληψη πυρκαγιών σε ατομική ευθύνη με σοβαρές οικονομικές και ποινικές συνέπειες. Τα παραδείγματα δείχνουν ξεκάθαρα ότι η έγκαιρη συμμόρφωση δεν είναι μόνο ζήτημα νομιμότητας, αλλά και οικονομικής λογικής.

Ο καθαρισμός του οικοπέδου δεν προστατεύει μόνο το περιβάλλον — προστατεύει και τον ίδιο τον ιδιοκτήτη.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή