Ψηφιακή Γραφειοκρατία και Λογιστές: Τι Συμβαίνει και Γιατί Φωνάζουν Νέα Επικαιρότητα Η ψηφιοποίηση του κράτους παρουσιάστηκε ως η μεγάλη λύση: λιγότερα χαρτιά, ταχύτερες διαδικασίες, διαφάνεια και εξοικονόμηση χρόνου. Στην πράξη, όμως, για χιλιάδες λογιστές και φοροτεχνικούς στην Ελλάδα, η «ψηφιακή γραφειοκρατία» έχει εξελιχθεί σε έναν καθημερινό μαραθώνιο προθεσμιών, πλατφορμών και τεχνικών προβλημάτων. Γιατί λοιπόν φωνάζουν οι λογιστές και τι πραγματικά συμβαίνει; Από τη γραφειοκρατία… στην ψηφιακή γραφειοκρατία Κανείς δεν αμφισβητεί ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες έχουν βελτιώσει αρκετές διαδικασίες. Δηλώσεις που παλαιότερα απαιτούσαν φυσική παρουσία πλέον γίνονται online, ενώ η πρόσβαση στα δεδομένα είναι άμεση. Όμως το πρόβλημα δεν είναι η ψηφιοποίηση αυτή καθαυτή — είναι ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται. Οι λογιστές καλούνται να λειτουργούν ως ενδιάμεσοι ανάμεσα στο κράτος και τις επιχειρήσεις, διαχειριζόμενοι ταυτόχρονα: Φορολογικές δηλώσεις Εργατικά και ασφαλιστικά θέματα Διασταυρώσεις δεδομένων σε πολλαπλές πλατφόρμες Συνεχείς αλλαγές στη νομοθεσία Όλα αυτά, πλέον, σε ψηφιακό περιβάλλον υψηλής πολυπλοκότητας. Πολλαπλές πλατφόρμες, ένα βάρος Σήμερα, ένας λογιστής χρησιμοποιεί καθημερινά συστήματα όπως το myDATA, το Taxisnet και υπηρεσίες της ΑΑΔΕ. Κάθε πλατφόρμα έχει τη δική της λογική, τις δικές της προθεσμίες και —συχνά— τα δικά της τεχνικά προβλήματα. Αντί να υπάρχει μία ενιαία ροή δεδομένων, οι λογιστές αναγκάζονται να καταχωρούν ή να ελέγχουν τα ίδια στοιχεία ξανά και ξανά, φοβούμενοι ότι μια ασυμφωνία μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα για τον πελάτη τους. Συνεχείς αλλαγές χωρίς επαρκή προετοιμασία Ένα από τα βασικά παράπονα του κλάδου είναι ότι οι αλλαγές εφαρμόζονται: Με ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα Χωρίς επαρκή δοκιμαστική περίοδο Χωρίς ξεκάθαρες οδηγίες Συχνά, οι διευκρινίσεις έρχονται μετά την έναρξη εφαρμογής ενός μέτρου. Αυτό μετατρέπει τον λογιστή σε «πειραματόζωο» της ψηφιακής μετάβασης, με την ευθύνη όμως να βαραίνει αποκλειστικά τον ίδιο. Αυξημένη ευθύνη, χωρίς αντίστοιχη αναγνώριση Η ψηφιακή γραφειοκρατία δεν μείωσε το φόρτο εργασίας· τον μετέφερε. Πολλές κρατικές υπηρεσίες βασίζονται πλέον στο ότι «ο λογιστής θα το ανεβάσει», «ο λογιστής θα το διορθώσει», «ο λογιστής θα ενημερώσει τον πελάτη». Έτσι, ο ρόλος του λογιστή έχει εξελιχθεί σε: Τεχνικό υποστήριξης Νομικό ερμηνευτή Διαχειριστή δεδομένων Σύμβουλο επιχειρήσεων Χωρίς όμως αντίστοιχη θεσμική στήριξη ή μείωση της ευθύνης σε περιπτώσεις συστημικών λαθών. Γιατί «φωνάζουν» οι λογιστές; Οι αντιδράσεις δεν είναι υπερβολή. Είναι αποτέλεσμα: Υπερφόρτωσης εργασίας Ψυχολογικής πίεσης από προθεσμίες και πρόστιμα Έλλειψης διαλόγου με την Πολιτεία Μετακύλισης κρατικών ευθυνών στον ιδιωτικό τομέα Οι λογιστές δεν αντιτίθενται στην τεχνολογία. Αντιτίθενται σε μια κακή ψηφιοποίηση, που παράγει περισσότερη γραφειοκρατία αντί να τη μειώνει. Τι χρειάζεται πραγματικά; Για να λειτουργήσει σωστά η ψηφιακή μετάβαση, απαιτούνται: Ενοποίηση συστημάτων και δεδομένων Ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα Εκπαίδευση και υποστήριξη χρηστών Διάλογος με τους επαγγελματίες πριν την εφαρμογή Μείωση ευθυνών όταν τα λάθη είναι συστημικά Συμπέρασμα Η ψηφιακή γραφειοκρατία δεν είναι αναγκαστικά κακή. Όταν όμως σχεδιάζεται χωρίς τον άνθρωπο στο κέντρο —και ειδικά χωρίς τον λογιστή— μετατρέπεται σε καθημερινό αγώνα επιβίωσης. Αν η Πολιτεία θέλει πραγματικά έναν σύγχρονο ψηφιακό μηχανισμό, οφείλει πρώτα να ακούσει αυτούς που τον «τρέχουν» κάθε μέρα. Παναγιώτης Ράγγος Λογιστής Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης - Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή Previous Next