Επαγγελματική ασφάλιση: Οι αλλαγές που έρχονται από το φθινόπωρο – Τι αλλάζει για εργαζόμενους και επιχειρήσεις

Νέα δεδομένα στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης – Ανοιχτά Ταμεία, φορητότητα δικαιωμάτων και ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα

Σημαντικές αλλαγές στην επαγγελματική ασφάλιση δρομολογεί η κυβέρνηση, με στόχο να διευρυνθεί η πρόσβαση εργαζομένων και επιχειρήσεων στη συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση.

Το σχετικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας έχει ήδη κατατεθεί στη Βουλή. Στις 22 Αυγούστου 2026 βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία επεξεργασίας στις κοινοβουλευτικές επιτροπές, επομένως οι αλλαγές θα πρέπει να αποτυπωθούν στο τελικό νομοθετικό κείμενο πριν τεθούν σε εφαρμογή.

Η μεταρρύθμιση αφορά τον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης, δηλαδή την επαγγελματική ασφάλιση που λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υποχρεωτική δημόσια κοινωνική ασφάλιση.

■ Ανοιχτά Ταμεία για περισσότερους εργαζόμενους

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η δημιουργία Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ).

Στόχος είναι να μπορούν να συμμετέχουν ευκολότερα εργαζόμενοι από διαφορετικές επιχειρήσεις, αλλά και ελεύθεροι επαγγελματίες και εργαζόμενοι μικρότερων επιχειρήσεων, οι οποίοι μέχρι σήμερα αντιμετώπιζαν σημαντικά εμπόδια στην πρόσβαση σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα.

Τα ανοιχτά ΤΕΑ θα λειτουργούν ουσιαστικά ως «ομπρέλα», επιτρέποντας την ένταξη περισσότερων επιχειρήσεων και εργαζομένων χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή διαδικασία εποπτικής έγκρισης για κάθε νέα συμμετοχή, υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος.

■ Φορητότητα: Η αλλαγή εργασίας δεν θα σημαίνει απώλεια δικαιωμάτων

Κεντρικό σημείο της μεταρρύθμισης είναι η πλήρης φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων.

Με το νέο πλαίσιο, η αλλαγή εργοδότη ή επαγγελματικής κατάστασης δεν θα πρέπει να οδηγεί σε απώλεια ή αποδυνάμωση των δικαιωμάτων που έχει ήδη αποκτήσει ο ασφαλισμένος. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα μεταφοράς δικαιωμάτων μεταξύ επαγγελματικών σχημάτων, με στόχο μεγαλύτερη ευελιξία για τον εργαζόμενο.

Προβλέπεται επίσης προστασία για ανέργους, καθώς δίνεται δυνατότητα παραμονής στην επαγγελματική ασφάλιση υπό τις προϋποθέσεις του νέου πλαισίου.

■ Νέα φορολογικά κίνητρα

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη φορολογία, με στόχο να γίνει η επαγγελματική ασφάλιση πιο ελκυστική.

Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, οι εισφορές στα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα προβλέπεται να εκπίπτουν φορολογικά σε ποσοστό 100%, ενώ τα ανώτατα όρια εισφορών αυξάνονται. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες το όριο αναφέρεται σε 35.000 ευρώ ετησίως, ενώ για τους μισθωτούς σε 35% του ετήσιου εισοδήματός τους.

Παράλληλα, αλλάζει η φιλοσοφία φορολόγησης των παροχών. Η φορολογική μεταχείριση αποσυνδέεται από τα έτη ασφάλισης και συνδέεται περισσότερο με την ηλικία εξόδου από την επαγγελματική ασφάλιση. Στόχος είναι να περιοριστεί η φορολογική επιβάρυνση όσων αποφασίζουν να ενταχθούν σε ένα τέτοιο πρόγραμμα σε μεγαλύτερη ηλικία.

■ Νέα δυνατότητα και μέσω ασφαλιστικών εταιρειών

Το νομοσχέδιο δεν αφορά μόνο τα ΤΕΑ.

Προβλέπεται η δημιουργία των Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), τα οποία θα προσφέρονται από ασφαλιστικές εταιρείες και θα λειτουργούν ως εναλλακτική επιλογή επαγγελματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.

Έτσι, διαμορφώνεται ένα πιο διευρυμένο πλαίσιο, στο οποίο ΤΕΑ και ασφαλιστικές επιχειρήσεις θα μπορούν να προσφέρουν αντίστοιχες δυνατότητες επαγγελματικής συνταξιοδότησης, με ενισχυμένους κανόνες εποπτείας και προστασίας των ασφαλισμένων.

■ Περισσότερη ενημέρωση και εποπτεία

Το νέο πλαίσιο προβλέπει παράλληλα ενίσχυση της διαφάνειας. Για τα ΟΑΠΕΣ προβλέπονται, μεταξύ άλλων, υποχρεώσεις καταχώρισης σε δημόσιο μητρώο, κανόνες ορθής διανομής, πρόληψης συγκρούσεων συμφερόντων και περιοδικής ενημέρωσης των ασφαλισμένων για την πορεία των επενδύσεών τους.

Παράλληλα, η Τράπεζα της Ελλάδος αποκτά κεντρικό ρόλο στην εποπτεία του νέου πλαισίου, με στόχο η μεγαλύτερη ευελιξία να συνοδεύεται από ισχυρότερες δικλίδες προστασίας.

■ Τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη

Για τον εργαζόμενο, η βασική αλλαγή είναι ότι ανοίγει περισσότερο ο δρόμος για τη δημιουργία συμπληρωματικού συνταξιοδοτικού εισοδήματος, πέρα από την κύρια δημόσια σύνταξη.

Για τις μικρότερες επιχειρήσεις, η δημιουργία ανοιχτών ΤΕΑ μπορεί να μειώσει τα εμπόδια συμμετοχής σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, διευρύνονται οι δυνατότητες συμμετοχής σε προγράμματα επαγγελματικής ασφάλισης, ενώ παράλληλα προβλέπονται σημαντικότερα φορολογικά κίνητρα.

Το κρίσιμο πλέον είναι η ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας και η τελική μορφή των διατάξεων. Με τα σημερινά δεδομένα, το νομοσχέδιο δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τη διαδικασία ψήφισης, συνεπώς οι λεπτομέρειες και ο χρόνος εφαρμογής θα εξαρτηθούν από το τελικό κείμενο και τις προβλεπόμενες ημερομηνίες έναρξης ισχύος.

Το φθινόπωρο, επομένως, αναμένεται να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο για τον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης, με περισσότερες επιλογές για συμπληρωματική σύνταξη, μεγαλύτερη κινητικότητα των ασφαλισμένων και ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή