Μεγάλη αλλαγή στον ΕΦΚΑ: Πενταετής παραγραφή οφειλών – Τι σημαίνει στην πράξη

Από την 1η Ιανουαρίου 2026 τίθεται σε ισχύ μια σημαντική αλλαγή στο καθεστώς παραγραφής οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία, φέρνοντας ανακούφιση σε χιλιάδες επαγγελματίες και επιχειρήσεις.

Η περίοδος παραγραφής μειώνεται από τα 10 στα 5 έτη, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τη διαχείριση παλαιών χρεών.

■ Τι αλλάζει με τη νέα ρύθμιση

Μέχρι πρότινος, οι οφειλές προς τα ταμεία μπορούσαν να αναζητηθούν έως και 10 χρόνια μετά τη δημιουργία τους. Πλέον, η παραγραφή επέρχεται στα 5 χρόνια, υπό μία βασική προϋπόθεση: οι οφειλές δεν πρέπει να έχουν βεβαιωθεί εντός αυτού του διαστήματος.

Σημαντική διευκρίνιση:

Η νέα 5ετής παραγραφή εφαρμόζεται για οφειλές από 1/1/2026 και μετά.

Για παλαιότερες οφειλές (πριν την 1/1/2026), εξακολουθεί να ισχύει το προηγούμενο καθεστώς της 10ετούς παραγραφής.

■ Πρέπει η οφειλή να έχει βεβαιωθεί έως 1/1/2026;

Όχι. Η ημερομηνία 1/1/2026 δεν αφορά τη βεβαίωση της οφειλής, αλλά το ποιο καθεστώς παραγραφής εφαρμόζεται.

Αναλυτικά:

Αν η οφειλή δημιουργηθεί από 1/1/2026 και μετά → ισχύει η 5ετία

Αν η οφειλή δημιουργήθηκε πριν την 1/1/2026 → ισχύει η 10ετία

Η βεβαίωση παίζει ρόλο στο αν «διακόπτεται» ή όχι η παραγραφή.

■ Πρακτικό παράδειγμα

Παράδειγμα 1 (νέο καθεστώς – 5ετία)

Επαγγελματίας δημιουργεί οφειλή το 2026.

Αν το ταμείο δεν τη βεβαιώσει έως το 2031 → η οφειλή παραγράφεται

Αν βεβαιωθεί π.χ. το 2028 → παραμένει απαιτητή

Παράδειγμα 2 (παλαιό καθεστώς – 10ετία)

Οφειλή δημιουργήθηκε το 2020.

Το ταμείο μπορεί να τη βεβαιώσει έως το 2030

Αν δεν βεβαιωθεί μέχρι τότε → παραγράφεται

Παράδειγμα 3 (μετάβαση)

Οφειλή του 2024:

Δεν «πέφτει» στην 5ετία

Συνεχίζει να ισχύει η 10ετής παραγραφή (έως το 2034)

■ Ποιοι ωφελούνται περισσότερο

Η αλλαγή αυτή αφορά κυρίως:

Ελεύθερους επαγγελματίες με νέα χρέη

Μικρομεσαίες επιχειρήσεις που θέλουν πιο γρήγορη εκκαθάριση υποχρεώσεων

Νέους ασφαλισμένους που αποκτούν πιο ξεκάθαρους κανόνες

■ Πότε δεν ισχύει η παραγραφή

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η παραγραφή δεν εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις:

Αν η οφειλή έχει ήδη βεβαιωθεί, παραμένει απαιτητή

Εάν έχουν κινηθεί διαδικασίες είσπραξης, η προθεσμία μπορεί να διακοπεί

Σε περιπτώσεις δόλιας συμπεριφοράς, ισχύουν διαφορετικοί κανόνες

■ Τι πρέπει να προσέξουν οι οφειλέτες

Η μείωση της παραγραφής δεν σημαίνει αυτόματη διαγραφή χρεών. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει:

Να ελέγξουν το ιστορικό των οφειλών τους

Να διαπιστώσουν πότε δημιουργήθηκαν

Να δουν αν έχουν βεβαιωθεί

Να συμβουλευτούν λογιστή ή νομικό

■ Μια νέα αρχή για την αγορά

Η αλλαγή αυτή θεωρείται βήμα προς ένα πιο δίκαιο και λειτουργικό σύστημα. Δίνει «ανάσα» στην αγορά και ενθαρρύνει τη συμμόρφωση, ενώ ταυτόχρονα πιέζει τη διοίκηση να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά.

Συμπέρασμα: Η πενταετής παραγραφή ισχύει για νέες οφειλές από το 2026 και μετά, ενώ οι παλαιότερες συνεχίζουν με 10ετία. Η κατανόηση της διαφοράς είναι κρίσιμη για σωστό οικονομικό προγραμματισμό.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή