Αναπτυξιακός Νόμος: Τιμολόγιο στην Κύπρο – Εκτελωνισμός στην Ελλάδα. Τι προβλέπει η νομοθεσία για την απαλλαγή ΦΠΑ στις εισαγωγές από την Κίνα

Η εισαγωγή επενδυτικού εξοπλισμού από τρίτες χώρες αποτελεί καθημερινή πρακτική για επιχειρήσεις που υλοποιούν επενδυτικά σχέδια στην Ελλάδα.

Όταν όμως στη συναλλαγή συμμετέχει εταιρεία εγκατεστημένη σε άλλο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Κύπρος, δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο εκτελωνισμού και τη δυνατότητα απαλλαγής από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ).

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά την αγορά προκατασκευασμένων οικίσκων από την Κίνα, όπου το εμπορικό τιμολόγιο εκδίδεται σε κυπριακή εταιρεία, ενώ ο εκτελωνισμός πραγματοποιείται στην Ελλάδα για λογαριασμό ελληνικής επιχείρησης που έχει υπαχθεί στον Αναπτυξιακό Νόμο και επιδιώκει να αξιοποιήσει το καθεστώς απαλλαγής ή αναστολής καταβολής ΦΠΑ για επενδυτικά αγαθά.

■ Το επιχειρηματικό μοντέλο

Στην υπό εξέταση περίπτωση, η κυπριακή εταιρεία προμηθεύεται τον εξοπλισμό από κατασκευαστή στην Κίνα και λαμβάνει το σχετικό εμπορικό τιμολόγιο.

Τα εμπορεύματα αποστέλλονται απευθείας στην Ελλάδα, όπου πραγματοποιείται ο εκτελωνισμός. Η ελληνική εταιρεία είναι ο φορέας της επένδυσης και υποβάλλει τον προβλεπόμενο φάκελο στις αρμόδιες τελωνειακές αρχές, ζητώντας την εφαρμογή του καθεστώτος απαλλαγής ή αναστολής καταβολής ΦΠΑ, επειδή ο εξοπλισμός προορίζεται αποκλειστικά για την υλοποίηση εγκεκριμένου επενδυτικού σχεδίου.

Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο η συγκεκριμένη δομή της συναλλαγής πληροί τις προϋποθέσεις που θέτει η ελληνική και η ενωσιακή νομοθεσία.

■ Το νομοθετικό πλαίσιο

Η διαδικασία δεν εξετάζεται μόνο με βάση τον Αναπτυξιακό Νόμο.

Οι τελωνειακές αρχές εφαρμόζουν συνδυαστικά:

• τον ν. 5144/2024 (Κώδικας ΦΠΑ), όπως ισχύει,
• τον Κανονισμό (ΕΕ) 952/2013 (Ενωσιακό Τελωνειακό Κώδικα),
• την κοινή υπουργική απόφαση Π.2869/2389/ΠΟΛ.137/4.5.1987, η οποία καθορίζει τη διαδικασία αναστολής καταβολής ΦΠΑ για επενδυτικά αγαθά,
• καθώς και την εγκύκλιο Ε.2076/2024 της ΑΑΔΕ, με την οποία παρέχονται σύγχρονες διευκρινίσεις για την εφαρμογή της διαδικασίας στις παραδόσεις και εισαγωγές επενδυτικού εξοπλισμού.

■ Ποια στοιχεία εξετάζει το Τελωνείο

Στην πράξη, οι τελωνειακές αρχές δεν περιορίζονται στην εξέταση του εμπορικού τιμολογίου.

Αξιολογούν συνολικά τη συναλλαγή και εξετάζουν:

- ποιος είναι ο πραγματικός εισαγωγέας,

- ποιος εμφανίζεται στη διασάφηση εισαγωγής,

- ποιος αποκτά την κυριότητα των αγαθών,

- ποιος αναλαμβάνει τον οικονομικό κίνδυνο της συναλλαγής,

- ποιος είναι ο δικαιούχος του επενδυτικού σχεδίου,

- εάν ο εξοπλισμός αποτελεί επιλέξιμη επένδυση,

- εάν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που προβλέπουν η τελωνειακή και φορολογική νομοθεσία.

Η ύπαρξη τιμολογίου στο όνομα της κυπριακής εταιρείας δεν αρκεί από μόνη της ούτε για να εγκριθεί ούτε για να απορριφθεί η απαλλαγή. Η κρίση βασίζεται στη συνολική τεκμηρίωση της συναλλαγής.

■ Αναπτυξιακός Νόμος και επενδυτικά αγαθά

Για τις επιχειρήσεις που έχουν υπαχθεί στον Αναπτυξιακό Νόμο, η δυνατότητα εφαρμογής του καθεστώτος απαλλαγής ή αναστολής καταβολής ΦΠΑ στα επενδυτικά αγαθά αποτελεί σημαντικό εργαλείο ενίσχυσης της ρευστότητας και μείωσης του αρχικού κόστους της επένδυσης.

Ωστόσο, η χορήγηση του ευεργετήματος προϋποθέτει πλήρη συμμόρφωση με το τελωνειακό και φορολογικό πλαίσιο. Η σωστή προετοιμασία των συμβάσεων, των εμπορικών παραστατικών, των μεταφορικών εγγράφων και του φακέλου της επένδυσης είναι καθοριστικής σημασίας.

■ Συμπέρασμα

Η αγορά επενδυτικού εξοπλισμού από την Κίνα μέσω κυπριακής εταιρείας, με εκτελωνισμό στην Ελλάδα και αξιοποίηση των διατάξεων που ισχύουν για επενδύσεις του Αναπτυξιακού Νόμου, αποτελεί μια σύνθετη αλλά απολύτως επίκαιρη επιχειρηματική πρακτική.

Η επιτυχής ολοκλήρωση της διαδικασίας εξαρτάται από τον σωστό σχεδιασμό της συναλλαγής, την πλήρη τεκμηρίωση των πραγματικών δεδομένων και την πιστή εφαρμογή του ισχύοντος τελωνειακού και φορολογικού πλαισίου. Για τον λόγο αυτό, κάθε υπόθεση θα πρέπει να εξετάζεται εξατομικευμένα, σε συνεργασία με φοροτεχνικούς και τελωνειακούς συμβούλους, πριν από την έκδοση των παραστατικών και την έναρξη της διαδικασίας εισαγωγής.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή