Ελεύθεροι επαγγελματίες: Φορολογική ανάσα ή απλώς ένα πρώτο βήμα;

Μειώνονται τεκμήρια και προκαταβολή φόρου, καταργείται σταδιακά το τέλος επιτηδεύματος – Τι κερδίζουν στην πράξη επαγγελματίες και επιχειρήσεις και γιατί η αγορά εξακολουθεί να ζητά περισσότερα

Μειώσεις σε τεκμήρια και προκαταβολή φόρου, ειδικές ελαφρύνσεις για όσους δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς και σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος περιλαμβάνει το νέο πακέτο φορολογικών παρεμβάσεων.

Στα χαρτιά, οι αλλαγές δείχνουν σημαντικές. Στην πράξη, όμως, το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι άλλο: αποτελούν πραγματική φορολογική ανάσα για τους ελεύθερους επαγγελματίες ή πρόκειται περισσότερο για μια διόρθωση σε ένα πλαίσιο που εξακολουθεί να τους πιέζει;

■ Τι αλλάζει για τους ελεύθερους επαγγελματίες

Σημαντική παρέμβαση αφορά τα τεκμήρια φορολόγησης. Από το φορολογικό έτος 2026 προβλέπεται απαλλαγή των συνεπών επαγγελματιών από τις προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία του προσωπικού.

Η αλλαγή θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2027.

Παράλληλα, θεσπίζεται μείωση κατά 50% των τεκμηρίων για επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων. Ειδικά για τη Δυτική Μακεδονία, το όριο ανεβαίνει στους 2.200 κατοίκους.

Για μια επιχείρηση εστίασης με 15 χρόνια λειτουργίας, πέντε εργαζομένους και συνολική μισθοδοσία 105.000 ευρώ, το εκτιμώμενο ετήσιο όφελος φτάνει τα 2.534 ευρώ.

Πρόκειται για μια ουσιαστική ελάφρυνση, ιδιαίτερα για μικρές επιχειρήσεις που λειτουργούν σε περιοχές με περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα.

■ Μικρότερη προκαταβολή φόρου

Στο μέτωπο της προκαταβολής φόρου, οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα δουν το ποσοστό να μειώνεται στο 50% από 55% σήμερα, για το φορολογικό έτος 2027.

Για τις επιχειρήσεις προβλέπεται διαφορετικό χρονοδιάγραμμα. Από το φορολογικό έτος 2028 η προκαταβολή φόρου θα μειώνεται κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες κάθε χρόνο, μέχρι να φτάσει στο 50%, από 80% σήμερα.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, καθώς μικρότερη προκαταβολή σημαίνει μικρότερη δέσμευση κεφαλαίων για μελλοντικές φορολογικές υποχρεώσεις.

■ 1,5 δισ. ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Το πακέτο δεν περιορίζεται στις φορολογικές αλλαγές.

Συνολικά 1,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μεταφέρονται στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Από αυτά, 1,1 δισ. ευρώ προορίζονται για δανειοδοτικά εργαλεία και 400 εκατ. ευρώ για εγγυοδοτικά προγράμματα.

Το ζητούμενο εδώ είναι αν τα χρήματα αυτά θα φτάσουν τελικά στις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες πρόσβασης στη χρηματοδότηση.

Γιατί για μια μικρή επιχείρηση, η δυνατότητα να πάρει χρηματοδότηση με βιώσιμους όρους μπορεί να είναι εξίσου σημαντική με μια φορολογική ελάφρυνση.

■ Τέλος επιτηδεύματος: Η αντίστροφη μέτρηση ξεκινά

Σημαντική αλλαγή έρχεται και στο τέλος επιτηδεύματος.

Στην περιφέρεια προβλέπεται η κατάργησή του από το φορολογικό έτος 2026, ενώ στην Αττική η μείωση θα γίνει σταδιακά: κατά 50% το 2028 και πλήρης κατάργηση το 2029.

Για μια επιχείρηση λιανεμπορίου στη Θεσσαλονίκη που κατέβαλλε τέλος επιτηδεύματος 1.600 ευρώ, η αλλαγή μεταφράζεται σε άμεση απαλλαγή από τη συγκεκριμένη επιβάρυνση.

Και αυτό είναι αναμφίβολα θετικό.

■ Το μεγάλο ερώτημα: Είναι αυτά που περίμενε η αγορά;

Εδώ βρίσκεται και η ουσία της συζήτησης.

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι μικρομεσαίοι βλέπουν θετικά τις μειώσεις. Όμως άλλο η θετική υποδοχή μιας ελάφρυνσης και άλλο η αίσθηση ότι άλλαξε συνολικά το φορολογικό τοπίο.

Και αυτή η αίσθηση δεν είναι δεδομένη.

Τα τεκμήρια μειώνονται, αλλά δεν εξαφανίζονται. Η προκαταβολή φόρου περιορίζεται, αλλά η πλήρης επίδραση των αλλαγών δεν έρχεται άμεσα. Το τέλος επιτηδεύματος καταργείται, αλλά με διαφορετικές ταχύτητες ανά περιοχή.

Την ίδια στιγμή, ο επαγγελματίας εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με υψηλό λειτουργικό κόστος, ασφαλιστικές υποχρεώσεις, μισθοδοσία, γραφειοκρατία και μια σειρά από φορολογικές απαιτήσεις που επηρεάζουν καθημερινά τη λειτουργία της επιχείρησής του.

Οι αριθμοί είναι θετικοί. Η αίσθηση της αγοράς θα κρίνει το αποτέλεσμα.

Και εδώ βρίσκεται το στοίχημα.

Δεν αρκεί να μειωθεί ένας φόρος. Πρέπει ο επαγγελματίας να αισθανθεί ότι έχει περισσότερο χώρο να δουλέψει, να επενδύσει και να αναπτυχθεί.

Αν μια επιχείρηση κερδίζει μερικές χιλιάδες ευρώ τον χρόνο από τις φορολογικές αλλαγές, αλλά ταυτόχρονα βλέπει τα λειτουργικά της έξοδα να αυξάνονται και δυσκολεύεται να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξή της, τότε η φορολογική ελάφρυνση είναι μεν χρήσιμη, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της λύση.

Γι' αυτό και η απάντηση στο ερώτημα «ήταν αυτά τα μέτρα που περίμεναν οι ελεύθεροι επαγγελματίες;» είναι μάλλον σύνθετη.

Είναι μέτρα προς τη σωστή κατεύθυνση. Δεν είναι όμως βέβαιο ότι είναι τα μέτρα που θα έκαναν την αγορά να πει ότι το φορολογικό βάρος άλλαξε οριστικά επίπεδο.

Οι επαγγελματίες δεν περιμένουν πλέον μόνο εξαγγελίες. Περιμένουν να δουν το αποτέλεσμα στην πράξη: πόσο θα μειωθεί τελικά ο λογαριασμός, πόση ρευστότητα θα μείνει στην επιχείρηση και αν το κράτος θα συνεχίσει στην ίδια κατεύθυνση.

Εκεί θα κριθεί και η επιτυχία του πακέτου.

Γιατί τελικά, η πραγματική φορολογική ελάφρυνση δεν μετριέται στο δελτίο Τύπου.

Μετριέται στο ταμείο της επιχείρησης.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή