Κωδικοί 049-050: Η «παγίδα» που μπορεί να φέρει τον πελάτη σε έλεγχο

Στους κωδικούς 049-050 του εντύπου Ε1 της φορολογικής δήλωσης, αναγράφονται οι επιλέξιμες δαπάνες αγοράς αγαθών και λήψης υπηρεσιών που πραγματοποιήθηκαν με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.

Ο βασικός κανόνας προβλέπει ότι ο φορολογούμενος πρέπει να συγκεντρώνει ηλεκτρονικές δαπάνες τουλάχιστον ίσες με το 30% του πραγματικού εισοδήματος από μισθωτή εργασία, συντάξεις και επιχειρηματική δραστηριότητα, με ανώτατο απαιτούμενο ποσό δαπανών τις 20.000 ευρώ. Όταν δεν καλύπτεται το απαιτούμενο όριο, η διαφορά προσαυξάνει τον φόρο με συντελεστή 22%.

Το ζήτημα, όμως, δεν περιορίζεται στις λιγότερες αποδείξεις. Εξίσου σοβαρή μπορεί να είναι η εμφάνιση υπερβολικά υψηλών δαπανών σε σχέση με το δηλωθέν εισόδημα. Ένας φορολογούμενος που δηλώνει εισόδημα για παράδειγμα 5.000 ή 10.000 ευρώ, αλλά εμφανίζει ηλεκτρονικές πληρωμές πολλαπλάσιου ύψους, δημιουργεί μια εικόνα που απαιτεί εξήγηση. Η διαφορά μπορεί να καλύπτεται από εισοδήματα προηγούμενων ετών, δάνεια, δωρεές, πώληση περιουσιακού στοιχείου, κοινές οικογενειακές δαπάνες ή πληρωμές για λογαριασμό τρίτων κα. Χωρίς διαθέσιμη τεκμηρίωση, όμως, η εικόνα παραμένει φορολογικά ευάλωτη. Ο λογιστής-φοροτεχνικός δεν πρέπει να αντιμετωπίζει το προσυμπληρωμένο ποσό ως δεδομένο ορθό και οριστικό, αλλά ως πληροφορία που απαιτεί επαλήθευση, αξιολόγηση και, όπου χρειάζεται, διορθωτική παρέμβαση πριν από την υποβολή της δήλωσης.

Ο μεγάλος κίνδυνος για ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις

Η μεγαλύτερη παγίδα εμφανίζεται όταν επαγγελματικές και προσωπικές δαπάνες διαβιβάζονται από τις τράπεζες ως ενιαία εικόνα στον αντίστοιχο κωδικό.

Αγορές εμπορευμάτων, εξοπλισμού, καυσίμων, λογισμικού, τηλεπικοινωνιών, διαφημίσεων, επαγγελματικών συνδρομών,  μπορεί να έχουν πραγματοποιηθεί με ηλεκτρονικά μέσα και να εμφανίζονται προπληρωμένα στα δεδομένα του εντύπου Ε1.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα επαγγελματία που δηλώνει καθαρό εισόδημα 24.700 ευρώ, αλλά μέσω της επαγγελματικής του κάρτας έχει πληρώσει 211.000 ευρώ για εμπορεύματα, πάγιο εξοπλισμό και λειτουργικές ανάγκες. Αν το ποσό μεταφερθεί ανεξέλεγκτα, στο έντυπο Ε1 εμφανίζεται δαπάνη δυσανάλογη προς το δηλωθέν εισόδημά του.

Η ΑΑΔΕ έχει ήδη ανακοινώσει ότι αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη, εργαλεία άντλησης δεδομένων και μοντέλα ανάλυσης κινδύνου για να εντοπίζει ασυνήθιστες συναλλαγές και αποκλίσεις μεταξύ εισοδημάτων και δαπανών. Στόχος είναι η δημιουργία προφίλ κινδύνου και η ακριβέστερη στόχευση των φορολογικών ελέγχων. Η κατεύθυνση αυτή ενισχύεται περαιτέρω, καθώς η ΑΑΔΕ οργανώνει πιο συστηματικά τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, Big Data analytics και «έξυπνων» συστημάτων για πρόβλεψη κινδύνων, αυτοματοποίηση διασταυρώσεων και επιλογή υποθέσεων προς έλεγχο. Σε προηγούμενο κύμα ελέγχων εντοπίστηκαν φορολογούμενοι με δηλωθέν εισόδημα κάτω των 10.000 ευρώ και δαπάνες που ξεπερνούσαν τις 200.000-300.000 ευρώ, με αποτέλεσμα εντολή για εξονυχιστικό έλεγχο σε βάθος πενταετίας. 

Τι πρέπει να ελέγχει ο λογιστής πριν από την υποβολή

Η ασφαλής συμπλήρωση προϋποθέτει στοιχεία από όλες τις ελληνικές και αλλοδαπές τράπεζες, όπως η Revolut ,N26, καθώς και άλλους από ψηφιακούς παρόχους πληρωμών. Οι συναλλαγές πρέπει να διαχωρίζονται σε προσωπικές, επαγγελματικές, επιλέξιμες και μη, με βάση τη κείμενη νομοθεσία.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται:

• στην ανάμειξη επαγγελματικών και ιδιωτικών πληρωμών,
• στις συναλλαγές εξωτερικού που δεν εμφανίζονται προσυμπληρωμένες,
• στις πληρωμές για λογαριασμό συγγενών ή τρίτων,
• στη σχέση του τελικού ποσού με το δηλωθέν εισόδημα,
• στην ύπαρξη τραπεζικών κινήσεων και δικαιολογητικών και στη διαφύλαξη αυτών για μελλοντικό έλεγχο.

Η διαδικασία αυτή δεν είναι απλή πληκτρολόγηση. Είναι αποτίμηση φορολογικού κινδύνου, επεξεργασία οικονομικών δεδομένων και επαγγελματική κρίση.

Το συμπέρασμα

Οι κωδικοί 049-050 πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πεδίο ουσιαστικής φορολογικής διασταύρωσης. Ο λογιστής δεν δηλώνει μηχανικά ό,τι εμφανίζει το σύστημα. Δηλώνει ότι έχει ελεγχθεί, αιτιολογηθεί και μπορεί να αποδειχθεί. Και αυτή η εργασία πρέπει να αμείβεται ανάλογα. Η αμοιβή του λογιστή δεν αφορά το πάτημα του κουμπιού «Υποβολή», αλλά τον χρόνο ελέγχου, τη γνώση, την ευθύνη και την προστασία του πελάτη από πρόσθετους φόρους, τροποποιητικές δηλώσεις και πιθανούς μελλοντικούς ελέγχους.

---

Στοιχεία Επικοινωνίας:

Βομπιράκη Π. Νικολέττα

Δ: Αποστολοπούλου 64, Χαλάνδρι, 15231

Τ: +030 697 4173749

Ε: Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.