Η κατάργηση της τεκμαρτής φορολόγησης είναι αναγκαία – Σχέδιο ελάφρυνσης για 700.000 ελεύθερους επαγγελματίες

Η σταδιακή κατάργηση της τεκμαρτής φορολόγησης για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους φαίνεται να βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του σχεδιασμού της κυβέρνησης, καθώς το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται πακέτο παρεμβάσεων που αφορά περίπου 700.000 επαγγελματίες.

Οι αλλαγές αναμένεται να παρουσιαστούν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) και στόχος είναι η μείωση των επιβαρύνσεων ήδη από τα εισοδήματα του 2026, τα οποία θα δηλωθούν το 2027.

Στο τραπέζι βρίσκεται η μείωση των τεκμηρίων και των συντελεστών προσαύξησης, ενώ εξετάζεται ακόμη και η πλήρης κατάργηση του τεκμαρτού συστήματος από το 2027, ώστε να αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2028. Αν και το σενάριο αυτό θεωρείται δημοσιονομικά απαιτητικό, καθώς το ισχύον σύστημα αποφέρει περίπου 600 εκατ. ευρώ ετησίως στα δημόσια έσοδα, αποτελεί πλέον μια σοβαρή επιλογή που συνδέεται με την πρόοδο στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

Η επικρατέστερη προσέγγιση προβλέπει μια σταδιακή χαλάρωση του συστήματος, με τις ελαφρύνσεις να συνδέονται με την πραγματική φορολογική συμπεριφορά κάθε επαγγελματία. Όσοι είναι συνεπείς στις φορολογικές και ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις, χρησιμοποιούν πλήρως τα ψηφιακά εργαλεία της ΑΑΔΕ, πραγματοποιούν ηλεκτρονικές συναλλαγές μέσω POS και IRIS, διαβιβάζουν σωστά τα δεδομένα στο myDATA και αξιοποιούν την ηλεκτρονική τιμολόγηση, θα μπορούν να επωφελούνται από σημαντικές μειώσεις ή ακόμη και από μηδενισμό του τεκμαρτού εισοδήματος.

Η φιλοσοφία της αλλαγής βασίζεται στην ολοένα μεγαλύτερη ψηφιοποίηση της οικονομικής δραστηριότητας. Η διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS, η εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου αποστολής, το ψηφιακό πελατολόγιο, η ηλεκτρονική τιμολόγηση και η συνεχής ροή στοιχείων προς την ΑΑΔΕ δημιουργούν πλέον ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο παρακολούθησης των πραγματικών συναλλαγών. Όσο αυξάνεται η αξιοπιστία αυτών των δεδομένων, τόσο μειώνεται η ανάγκη επιβολής ενός οριζόντιου τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης.

Τα στοιχεία των τελευταίων φορολογικών δηλώσεων καταδεικνύουν γιατί το σύστημα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Το μέσο δηλωθέν ετήσιο εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών ανήλθε μόλις στα 3.665 ευρώ, γεγονός που ενεργοποίησε τα τεκμήρια για 387.532 φορολογουμένους, σε σύνολο 714.465. Για αυτούς, το εισόδημα προσδιορίστηκε τεκμαρτά κατά μέσο όρο στις 13.107 ευρώ, ενώ ο μέσος φόρος διαμορφώθηκε στα 1.815 ευρώ.

Οι δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών δείχνουν ότι η πρόθεση είναι η τεκμαρτή φορολόγηση να μην αποτελεί μόνιμο χαρακτηριστικό του φορολογικού συστήματος, αλλά ένα μεταβατικό εργαλείο μέχρι να αποδώσουν πλήρως τα μέτρα κατά της φοροδιαφυγής και η αξιοποίηση των ψηφιακών δεδομένων.

■ Σχόλιο

Η τεκμαρτή φορολόγηση εφαρμόστηκε ως έκτακτο μέτρο για την αντιμετώπιση της εκτεταμένης φοροδιαφυγής, όμως δεν παύει να αποτελεί έναν μηχανισμό που φορολογεί με βάση υποθέσεις και όχι τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα κάθε επαγγελματία. Σε μια εποχή όπου η ΑΑΔΕ διαθέτει ολοένα και περισσότερα ψηφιακά εργαλεία για την παρακολούθηση των συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο, η διατήρηση ενός οριζόντιου τεκμαρτού συστήματος γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να δικαιολογηθεί.

Η μετάβαση σε ένα σύστημα που θα βασίζεται αποκλειστικά στα πραγματικά εισοδήματα, με αποτελεσματικούς ηλεκτρονικούς ελέγχους και αυστηρή αντιμετώπιση των παραβατών, αποτελεί όχι μόνο δίκαιο αίτημα των συνεπών επαγγελματιών αλλά και αναγκαία προϋπόθεση για ένα σύγχρονο και αξιόπιστο φορολογικό σύστημα. Η κατάργηση της τεκμαρτής φορολόγησης, εφόσον συνοδευτεί από ισχυρούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, να αποκαταστήσει την αίσθηση φορολογικής δικαιοσύνης και να δημιουργήσει ένα σταθερότερο περιβάλλον για την επιχειρηματικότητα.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή