Όταν τα χρέη της εταιρείας ακολουθούν τον διαχειριστή Η νέα ψηφιακή εφαρμογή της ΑΑΔΕ για τις οφειλές από συνυπευθυνότητα και τι σημαίνει στην πράξη Η ΑΑΔΕ ενεργοποίησε νέα ψηφιακή εφαρμογή στο myAADE, μέσω της οποίας φυσικά πρόσωπα μπορούν να βλέπουν βεβαιωμένες οφειλές νομικών προσώπων ή νομικών οντοτήτων για τις οποίες ενδέχεται να έχουν αλληλέγγυα ευθύνη, σύμφωνα με το άρθρο 49 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Η εφαρμογή βρίσκεται στη διαδρομή: Ο Λογαριασμός μου → Οφειλές, Πληρωμές & Επιστροφές → Οφειλές από συνυπευθυνότητα. Η είδηση, με μια πρώτη ανάγνωση, μοιάζει τεχνική. Άλλη μία ψηφιακή λειτουργία. Άλλο ένα κουμπί στο myAADE. Στην πραγματικότητα, όμως, αγγίζει ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο πεδίο: τη στιγμή που η φορολογική οφειλή μιας εταιρείας παύει να είναι μόνο «εταιρική υπόθεση» και αρχίζει να ακολουθεί συγκεκριμένα φυσικά πρόσωπα. Η νέα εφαρμογή δεν δημιουργεί από μόνη της την ευθύνη. Δεν είναι η πηγή του προβλήματος. Είναι όμως ο καθρέφτης του. Δείχνει στον φορολογούμενο αν υπάρχουν οφειλές εταιρείας που τον αφορούν λόγω συνυπευθυνότητας, αν αυτές βρίσκονται σε ρύθμιση, αν η ρύθμιση είναι ενεργή ή αν έχει χαθεί. Και αυτό έχει μεγάλη πρακτική σημασία. Μέχρι σήμερα, πολλοί πρώην διαχειριστές ή εκπρόσωποι εταιρειών έρχονταν αντιμέτωποι με οφειλές για τις οποίες συχνά δεν είχαν πλήρη εικόνα: πώς δημιουργήθηκαν, σε ποια περίοδο ανάγονταν, αν είχαν ενταχθεί σε ρύθμιση ή αν η ρύθμιση αυτή είχε απολεσθεί. Η ψηφιακή εμφάνιση αυτών των στοιχείων μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο πρόληψης, αλλά και ως σημείο εκκίνησης για έλεγχο, αμφισβήτηση ή τακτοποίηση. Ποια πρόσωπα μπορεί να θεωρηθούν συνυπεύθυνα Η αλληλέγγυα ευθύνη δεν αφορά αόριστα «όποιον συμμετείχε» σε μια εταιρεία. Το άρθρο 49 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας κατονομάζει συγκεκριμένες κατηγορίες προσώπων που μπορεί να ευθύνονται προσωπικά και αλληλέγγυα για φορολογικές οφειλές νομικών προσώπων ή νομικών οντοτήτων. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, ενδεικτικά: οι εκτελεστικοί πρόεδροι, οι διευθυντές, οι γενικοί διευθυντές, οι διαχειριστές, οι διευθύνοντες σύμβουλοι, τα πρόσωπα που είναι εντεταλμένα στη διοίκηση, οι εκκαθαριστές, καθώς και τα πρόσωπα που ασκούν στην πράξη, έστω και χωρίς τυπικό τίτλο, τη διαχείριση ή διοίκηση του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας. Η ευθύνη μπορεί να αφορά φόρο εισοδήματος, παρακρατούμενους φόρους, επιρριπτόμενους φόρους, ΦΠΑ, ΕΝΦΙΑ, καθώς και τους σχετικούς τόκους, πρόστιμα, προσαυξήσεις και λοιπές χρηματικές κυρώσεις. Κρίσιμο σημείο είναι ότι οι προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά. Δηλαδή δεν αρκεί κάποιος να είχε απλώς έναν τίτλο στην εταιρεία. Θα πρέπει να είχε την ιδιότητα αυτή κατά τον χρόνο λειτουργίας, λύσης, διάλυσης, συγχώνευσης ή εκκαθάρισης του νομικού προσώπου, οι οφειλές να κατέστησαν ληξιπρόθεσμες κατά τη διάρκεια της θητείας του ή να ανάγονται σε φορολογική περίοδο για την οποία είχε σχετική ευθύνη, και να μην καταβλήθηκαν από υπαιτιότητά του. Με απλά λόγια: δεν ευθύνεται αυτομάτως κάθε εταίρος ή μέτοχος. Η ευθύνη αναζητείται κυρίως σε πρόσωπα που είχαν διοίκηση, διαχείριση, εκπροσώπηση, εκκαθάριση ή πραγματικό έλεγχο της εταιρείας. Το στοιχείο της υπαιτιότητας έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται για μια απλή μηχανική μεταφορά χρέους από την εταιρεία στο φυσικό πρόσωπο. Η διοίκηση εξετάζει αν το πρόσωπο είχε ρόλο, χρονική σύνδεση με την οφειλή και ευθύνη για τη μη καταβολή της. Στην πράξη, όμως, ο φορολογούμενος που εμφανίζεται ως συνυπεύθυνος θα πρέπει να κινηθεί εγκαίρως, να ελέγξει τα στοιχεία και, όπου συντρέχει λόγος, να αποδείξει ότι δεν υπήρξε υπαιτιότητά του. Τι συμβαίνει αν το νομικό πρόσωπο έχει κάνει διακοπή ή έχει λυθεί Η διακοπή εργασιών, η λύση ή η εκκαθάριση ενός νομικού προσώπου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι φορολογικές οφειλές εξαφανίζονται ούτε ότι παύει η δυνατότητα της Φορολογικής Διοίκησης να αναζητήσει ευθύνη από φυσικά πρόσωπα. Αυτό είναι ένα από τα σημεία που συχνά δημιουργούν παρεξηγήσεις. Πολλοί θεωρούν ότι, εφόσον μια εταιρεία έχει κάνει διακοπή στη ΔΟΥ ή έχει τεθεί σε λύση, οι εκκρεμότητές της κλείνουν οριστικά. Στην πραγματικότητα, η φορολογική οφειλή μπορεί να συνεχίσει να υφίσταται και να αναζητηθεί από τα πρόσωπα που είχαν διοίκηση ή διαχείριση, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις. Η ευθύνη μπορεί να αφορά πρόσωπα που είχαν τις σχετικές ιδιότητες είτε κατά τη διάρκεια λειτουργίας του νομικού προσώπου είτε κατά τον χρόνο λύσης, διάλυσης ή συγχώνευσης είτε κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης. Άρα, αν μια εταιρεία έχει κάνει διακοπή στη ΔΟΥ ή έχει τεθεί σε λύση/εκκαθάριση, αυτό δεν κλείνει από μόνο του το θέμα. Η Φορολογική Διοίκηση εξετάζει ποιος διοικούσε, ποιος διαχειριζόταν, ποιος εκπροσωπούσε και σε ποια χρονική περίοδο γεννήθηκε ή κατέστη ληξιπρόθεσμη η οφειλή. Ακόμη πιο σημαντικό: αν οι οφειλές διαπιστωθούν μεταγενέστερα, για παράδειγμα ύστερα από φορολογικό έλεγχο, ως αλληλεγγύως υπεύθυνα πρόσωπα θεωρούνται εκείνα για τα οποία συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις κατά το φορολογικό έτος ή την περίοδο στην οποία ανάγονται οι οφειλές. Επομένως, η διακοπή του νομικού προσώπου δεν λειτουργεί ως «κουρτίνα λήξης». Αντιθέτως, πολλές φορές τότε ακριβώς εμφανίζεται το πρόβλημα για τον πρώην διαχειριστή ή εκπρόσωπο, ιδίως όταν υπάρχουν παλαιές εκκρεμότητες, απλήρωτοι φόροι, χαμένες ρυθμίσεις ή μεταγενέστεροι έλεγχοι. Μπορεί το φυσικό πρόσωπο να ρυθμίσει τις οφειλές; Ναι, υπό προϋποθέσεις. Και εδώ βρίσκεται μία από τις πιο πρακτικές πλευρές της νέας εφαρμογής. Ειδικά αν έχει χαθεί ρύθμιση στην οποία είχαν υπαχθεί οι οφειλές του νομικού προσώπου, τα πρόσωπα που ευθύνονται αλληλέγγυα μπορούν, κατόπιν αίτησής τους, να ζητήσουν επανένταξη στο ίδιο καθεστώς ρύθμισης για τις υπολειπόμενες οφειλές για τις οποίες έχουν ευθύνη καταβολής. Η διαδικασία προβλέπει ότι φυσικό πρόσωπο που ευθύνεται αλληλεγγύως για οφειλές βεβαιωμένες σε βάρος νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, οι οποίες δεν βρίσκονται πλέον σε ρύθμιση αλλά είχαν υπαχθεί σε ρύθμιση που χάθηκε, μπορεί να ζητήσει επανένταξη στο ίδιο καθεστώς, με τους ίδιους όρους, προϋποθέσεις και ευεργετήματα, για το υπόλοιπο των οφειλών που το βαρύνουν. Η αίτηση υποβάλλεται μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου» στο myAADE, προς την αρμόδια υπηρεσία που επιδιώκει την είσπραξη της οφειλής. Αν η αίτηση γίνει δεκτή, η επανένταξη ολοκληρώνεται με την καταβολή της πρώτης δόσης μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την κοινοποίηση του σχετικού μηνύματος στον ηλεκτρονικό λογαριασμό του αιτούντος. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ένα σημείο: ο δικαιούχος της επανένταξης πρέπει να εντάξει όλες τις ανεξόφλητες οφειλές για τις οποίες έχει ευθύνη και οι οποίες είχαν υπαχθεί στην ίδια χαμένη ρύθμιση. Αν υπήρχαν περισσότερες χαμένες ρυθμίσεις, απαιτούνται διαφορετικά αιτήματα για κάθε μία. Η δυνατότητα αυτή είναι σημαντική, γιατί δίνει στο φυσικό πρόσωπο πρακτική διέξοδο. Δεν το αφήνει απλώς μπροστά σε μια οφειλή που εμφανίζεται στο όνομά του λόγω συνυπευθυνότητας, αλλά του επιτρέπει, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, να κινηθεί αυτοτελώς για την τακτοποίησή της. Με άλλα λόγια, ακόμη και αν το νομικό πρόσωπο έχει διακόψει εργασίες, έχει λυθεί ή δεν λειτουργεί πλέον ουσιαστικά, το φυσικό πρόσωπο που εμφανίζεται ως συνυπεύθυνο μπορεί να εξετάσει τη δυνατότητα ρύθμισης ή επανένταξης, χωρίς να εξαρτάται πάντα πρακτικά από την ενεργή λειτουργία της εταιρείας. Το πρακτικό μήνυμα για λογιστές και φορολογούμενους Η νέα εφαρμογή δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ακόμη μία πληροφοριακή καρτέλα. Είναι εργαλείο έγκαιρης επίγνωσης. Για τον φορολογούμενο, σημαίνει ότι πρέπει να ελέγξει άμεσα την εικόνα του στο myAADE, ιδίως αν υπήρξε στο παρελθόν διαχειριστής, νόμιμος εκπρόσωπος, διευθύνων σύμβουλος, εκκαθαριστής ή πρόσωπο που ασκούσε πραγματική διοίκηση σε εταιρεία. Για τον λογιστή, σημαίνει ότι ο έλεγχος δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν υπάρχει οφειλή. Πρέπει να εξετάζονται: το πρόσωπο που εμφανίζεται ως συνυπεύθυνο, η ιδιότητά του, η χρονική περίοδος στην οποία δημιουργήθηκε ή κατέστη ληξιπρόθεσμη η οφειλή, η τυχόν λύση, διακοπή ή εκκαθάριση του νομικού προσώπου, η ύπαρξη ή απώλεια ρύθμισης, η δυνατότητα επανένταξης, και, κυρίως, το ζήτημα της υπαιτιότητας. Η ψηφιοποίηση, σε αυτή την περίπτωση, δεν είναι απλώς διοικητική διευκόλυνση. Είναι αλλαγή κουλτούρας. Η φορολογική διοίκηση περνά σταδιακά από το μοντέλο της εκ των υστέρων ειδοποίησης στο μοντέλο της άμεσης πληροφόρησης. Αυτό, βέβαια, δεν μειώνει την ανάγκη για προσεκτικό νομικό και λογιστικό έλεγχο. Αντίθετα, την καθιστά ακόμη πιο αναγκαία. Επίλογος Η νέα εφαρμογή της ΑΑΔΕ δεν δημιουργεί τη συνυπευθυνότητα. Την εμφανίζει. Και αυτή η διαφορά είναι κρίσιμη. Δείχνει σε φυσικά πρόσωπα ότι μια παλιά εταιρική υπόθεση μπορεί να έχει ακόμη προσωπικό αποτύπωμα. Δείχνει αν υπάρχει οφειλή, αν είχε ρυθμιστεί, αν η ρύθμιση χάθηκε και αν υπάρχει δυνατότητα επανένταξης. Γιατί το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν χρωστάει η εταιρεία. Είναι αν, μετά τη διακοπή της, τη λύση της ή την απώλεια μιας ρύθμισης, το χρέος αυτό έχει πλέον αποκτήσει ανθρώπινο πρόσωπο. Και αυτό, πλέον, δεν κρύβεται σε φακέλους. Εμφανίζεται στην οθόνη. Previous Next