Ξεκινά από την 1η Απριλίου η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε 100.000 επιχειρήσεις, με 600.000 εργαζόμενους σε βιομηχανία και λιανικό εμπόριο.
Στόχος είναι εντός του 2024 να επεκταθεί σε όλο το φάσμα της οικονομίας, προκειμένου να υπάρχει σε πραγματικό χρόνο η εικόνα της απασχόλησης και των ωρών εργασίας όλων των εργαζομένων της χώρας. Το καλοκαίρι αναμένεται να εφαρμοστεί πιλοτικά το μέτρο και στον τουρισμό - επισιτισμό.
Ø Οι τρόποι δήλωσης του ωραρίου
Σε μικρό χρονικό διάστημα οι επιχειρήσεις-εργοδότες από τη βιομηχανία και το λιανεμπόριο υποχρεούνται να εφαρμόσουν το σύστημα ψηφιακής κάρτας εργασίας για το σύνολο των εργαζομένων τους που απασχολούνται με φυσική παρουσία στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης, επιλέγοντας ανάμεσα στις δύο δυνατότητες που τους δίνει ο νόμος 5053/2023:
● στην προδήλωση αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών, αλλαγής βαρδιών ή
● στο απολογιστικό σύστημα καταχώρισης, στο τέλος κάθε μήνα, όπου δηλώνονται οι αλλαγές αφού γίνουν.
Αυτή η διαδικασία θα είναι δικαίωμα επιλογής του εργοδότη, δηλαδή, με βάση τις ανάγκες του, θα μπορεί να επιλέγει είτε την προδήλωση ωραρίων και υπερωριών (ότι ισχύει σήμερα), είτε την απολογιστική δήλωση.
→ Στην πρώτο επιλογή, τα λογιστήρια των επιχειρήσεων θα πρέπει να προδηλώνουν κάθε αλλαγή στο ωράριο εργασίας, με όλες τις γραφειοκρατικές και δεσμευτικές ως προς τους χρονικούς προσδιορισμούς διαδικασίες.
→ Στη δεύτερη επιλογή γλυτώνουν κάθε γραφειοκρατική διαδικασία προαναγγελίας, με μόνη υποχρέωση να ενημερώνουν το πληροφοριακό σύστημα Εργάνη ΙΙ, στο τέλος κάθε μήνα, για τις αλλαγές των ωραρίων εργασίας που επήλθαν.
«Ως υπουργείο Εργασίας η ψηφιακή κάρτα βοηθά και προστατεύσει τον εργαζόμενο και τα δικαιώματά του (ρεπό, υπερωρίες, υπερεργασία, βάρδιες κλπ). Πρόκειται για ένα καινοτόμο σύστημα που αξιοποιεί την τεχνολογία προς όφελος των εργαζομένων» τονίζει στο insider ο Γενικός Διευθυντής του υπουργείου Εργασίας, Κωνσταντίνος Αγραπιδάς. «Ταυτόχρονα μπαίνουν ενιαίοι κανόνες υγιούς ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων, ως προς το σκέλος των υποχρεώσεων που έχουν απέναντι στους εργαζόμενούς τους».
Ø Τι προβλέπει ο νόμος 5053/2023
Με το νόμο 5053/2023 προέκυψε ότι όσες επιχειρήσεις έχουν ενταχθεί στην ψηφιακή κάρτα εργασίας, έχουν τη δυνατότητα να μην καταχωρούν στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ τις αλλαγές ή την τροποποίηση του ωραρίου εργασίας ή ακόμα και την υπερωριακή απασχόληση πριν την έναρξη πραγματοποίησης τους.
Μάλιστα με εγκύκλιο του υπουργείου Eργασίας, διευκρινίζεται μεταξύ άλλων ότι οι εργοδότες έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν να μην προδηλώνουν τις τροποποιήσεις ωραρίων , στην περίπτωση αυτή υποχρεούνται σε απολογιστική δήλωση των τροποποιήσεων και των υπερωριών.
«Οι εργοδότες επιχείρησης ή εκμετάλλευσης που έχει ενταχθεί στη χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, οι οποίοι επιλέγουν να καταχωρίζουν απολογιστικά, για τους εργαζομένους τους, τις αλλαγές του ωραρίου εργασίας, της οργάνωσης του χρόνου εργασίας και των υπερωριών έχουν υποχρέωση να καταχωρίζουν τις σχετικές αλλαγές, έως τη λήξη του επόμενου ημερολογιακού μήνα από την πραγματοποίησή τους».
Η υποβολή απολογιστικής δήλωσης θα πραγματοποιείται μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα από την περίοδο αναφοράς της. Επομένως παρέχεται η δυνατότητα στον εργοδότη να υποβάλλει απολογιστικά τις μεταβολές ωραρίων του προσωπικού του αφού πρώτα προσαρμοστούν αυτές με τις σημάνσεις της ψηφιακής κάρτας.
Επίσης, θα παρέχει τη δυνατότητα να υποβάλλει απολογιστικά και όλες τις υπερωρίες που έχουν πραγματοποιηθεί και αποδεικνύονται από τις σημάνσεις της ψηφιακής κάρτας.
Έτσι, δε θα υπάρχει ο κίνδυνος να επιβληθούν κυρώσεις για περιπτώσεις που το αρχικό δηλωμένο ωράριο των εργαζομένων δεν ταιριάζει με τις σημάνσεις της κάρτας. Δε θα υποχρεούται παράλληλα να προδηλώνει κάθε υπερωρία που, πολλές φορές ούτε την γνωρίζει, ούτε μπορεί να προκαθορίσει τον χρόνο της. Δε θα υποχρεούται, επίσης, να προδηλώνει τυχόν ανάγκες έκτακτης πρόσθετης απασχόλησης.
Με την προδήλωση, σε περίπτωση που υπάρχουν συχνές έκτακτες μεταβολές, δημιουργεί μεγάλη πίεση και πρόστιμα στο θέμα της έγκαιρης γνωστοποίησης.
Στην απολογιστική δήλωση, όταν υπάρχουν μη σημάνσεις κάρτας, είτε κατά την είσοδο είτε κατά την έξοδο των εργαζομένων, ελλοχεύει ο κίνδυνος για επιβολή προστίμου 10.500€ σε επιτόπιο έλεγχο.
Ø Οι προθεσμίες
Το μέτρο της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας συνεχίζει και τίθεται σε εφαρμογή σε επιχειρήσεις και σταδιακά, μέχρι το τέλος του 2024, θα επεκταθεί στο σύνολο των ελληνικών επιχειρήσεων ανεξαρτήτως μεγέθους ή κλάδου δραστηριότητας.
Πιο συγκεκριμένα από την 1η Ιανουαρίου 2024 εντάσσονται, υποχρεωτικά, στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας, οι επιχειρήσεις που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα (βάσει ΚΑΔ) στον κλάδο της βιομηχανίας, καθώς και οι επιχειρήσεις που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα (βάσει ΚΑΔ) στον κλάδο του λιανεμπορίου. Όσον αφορά τις κυρώσεις που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας και επιβάλλονται σε αυτές τις επιχειρήσεις, ισχύουν τα εξής:
• για τις επιχειρήσεις του κλάδου της βιομηχανίας οι κυρώσεις επιβάλλονται από 1 Απριλίου 2024
• για τις επιχειρήσεις του κλάδου του λιανεμπορίου, οι κυρώσεις επιβάλλονται από 2 Μαΐου 2024
Τελειώνοντας, θεωρούμε ότι θα πρέπει να υπάρξει ανοχή στο πρώτο διάστημα της εφαρμογής. Δεν θα πρέπει να μπαίνουν με ευκολία πρόστιμα, κυρίως για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις που δεν έχουν ανάλογο προσωπικό για να παρακολουθεί τις λεπτομέρειες. Επίσης, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες του κάθε κλάδου π.χ. βιομηχανία. Θα πρέπει να λυθούν εκκρεμότητες σε λειτουργικά ζητήματα όσο και σε νομοθετικά ζητήματα για την σωστή χρήση και εφαρμογή της. Θέλει μεγάλη προσοχή η εφαρμογή της ειδικά σε περιπτώσεις ευέλικτων ωραρίων εργασίας κ.ά. Η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας δεν είναι πανάκια στην καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας από μόνη της. Θα πρέπει να είναι λειτουργική και αποτελεσματική και θα πρέπει να συνοδεύεται και από στοχευμένους ελέγχους. Αχρείαστα πρόστιμα δεν χρειάζεται να έχουμε για τυπικά λάθη.
Τα συμπεράσματα δικά σας…..
Παναγιώτης Ράγγος
Λογιστής Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης
Οικονομολόγος
Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτής